Thứ hai, 16-11-26 17:27:19
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Chú Tám về trời

Báo Cà Mau

Mới hơn 2 năm mà đất Bạc Liêu - Cà Mau đã rơi rụng hai con chim đầu đàn trên lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật. Bắt đầu là soạn giả Trọng Nguyễn - một danh sĩ của đất Bạc Liêu, Cà Mau. Giờ thì đến chú Tám - nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Võ An Khánh, cũng là một danh sĩ của đất Bạc Liêu - Cà Mau. Trong mắt tôi, đó là hai ngôi sao sáng nhất trong vòm trời văn học - nghệ thuật của tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau hôm nay. Lớp văn nghệ sĩ như tôi phải gọi các ông là tiền bối.

NSNA Võ An Khánh (ảnh chụp lúc 85 tuổi). Ảnh: NSNA Anh Nhi

Tôi cảm nhận về các ông như thế không phải vì các ông lớn tuổi, cũng không phải vì các ông trải qua thời kháng chiến mà đó chính là sự cảm nhận tài năng lớn của các ông.

Đối với chú Tám Khánh, tôi quen biết ông nhiều chục năm nhưng gặp gỡ thường xuyên là khi tôi làm Trưởng ban Biên tập đặc san Nhà báo và Nghề báo. Mỗi dịp 21/6 - Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, là tôi khai thác ông với tư cách là nhà báo lão thành, hay dịp 30/4 - Ngày giải phóng miền Nam, tôi cần ảnh tư liệu thời kháng chiến. Những dịp như thế, tôi đến nhà để gặp một ông già ăn mặc giản dị mà có rất nhiều điều để nói. Đó là một người đứng tuổi cao cao, mảnh khảnh mà thanh thoát. Ông gửi cho khách một nụ cười rất tươi, với khẩu hình rộng mà có duyên. Tôi nghĩ vui trong bụng, ông già này thời trẻ chắc đã làm bao nhiêu cô gái “chết chìm”. Khách đến nhà nhờ vả nhưng ông đối xử rất vui, nhiệt tình chứ không thấy một chút sự thể hiện “cây đa cây đề”. Ông nói huyên thuyên mà câu từ rất lịch lãm, nhã nhặn. Với tôi thì ông gọi bằng cháu và xưng chú ngọt xớt, còn với mấy cô gái thì ông xưng là “Tám”: “để Tám nói cho mà nghe”... Không chỉ lịch lãm mà ông còn thể hiện sự khiêm tốn trong từng lời nói. Tiếp chuyện với ông, ta mới thấy một nghệ sĩ lớn đang hiện diện trước mắt mình.

Có lần tôi vô nhà xin ảnh để tuyên truyền kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, ông châm trà rồi bảo: “Cháu ngồi đó uống trà đi để chú soạn”, rồi khệ nệ bê ra mấy cái thùng đạn đại liên. Hồi đó không như bây giờ, làm gì có đĩa, có USB; việc lưu trữ phim nhựa rất khó khăn, sơ sẩy một tí là hỏng hết phim. Chú Tám lưu trữ những tác phẩm chụp nhiều năm của mình trong những thùng sắt của Mỹ vốn được dùng để đựng đạn đại liên. Tôi còn nhớ trong các thùng ấy, ông đặt vào những túi gạo rang để chống ẩm - một sự ngăn nắp và tỉ mẩn thật sự, hiếm thấy. Phim thì ông gói trong giấy chống ẩm, mỗi thùng sẽ là một thể loại khác nhau: thùng này là ảnh thời sự, thùng kia là ảnh nghệ thuật... Ông lục phim ra rồi dặn: “Để chú phóng ra ảnh rồi 2, 3 ngày nữa cháu lấy”.

NSNA Võ An Khánh là người mà từ trong kháng chiến ra hòa bình, từ Ban Tuyên huấn đến Hội Văn nghệ Cà Mau rồi Minh Hải, ai cũng nhìn nhận ông là một người kỹ tính đến tỉ mẩn trong nghề làm ảnh… Vì thế mà mấy cái thùng đạn đại liên Mỹ của ông thật sự là một kho lưu trữ đồ sộ, nó lưu giữ toàn bộ những tác phẩm mấy chục năm cầm máy của ông. Đó là những tác phẩm ghi lại hơi thở, cái bi hùng của sự nghiệp đánh Mỹ cứu nước và những năm hòa bình đầy khó khăn, vất vả của quân dân Bạc Liêu - Cà Mau. Nhìn ông, ta thấy một trách nhiệm rất cao đối với bản thân mình trong vai trò là nghệ sĩ. Và hơn thế nữa đó là trách nhiệm của chứng nhân lịch sử đối với cuộc đời. Bây giờ thì ông đã ra đi, hóa thành cánh cò, cánh vạc nhưng những tác phẩm của ông thì sẽ ở lại rất lâu.

Lãnh đạo tỉnh thăm, chúc mừng NSNA Võ An Khánh được Chủ tịch nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho công trình văn học - nghệ thuật đặc biệt xuất sắc.

Chú Tám Khánh quê gốc ở Hồng Dân (Bạc Liêu), 17 tuổi đã giác ngộ cách mạng, kinh qua nhiều chức vụ công tác, có lúc thăng, có lúc trầm. Ông được Đảng và Nhà nước tặng nhiều huân, huy chương, được công nhận 40 năm tuổi Đảng, được tặng thưởng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007, Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật năm 2022.

Cái lớn nhất, bao trùm trong toàn bộ cuộc đời chú Tám, cũng như toàn bộ sự nghiệp cách mạng của chú là sự nghiệp chụp ảnh. Cầm chiếc máy ảnh như một thứ vũ khí, chú xông pha lửa đạn, ghi lại từng phút, từng giờ công cuộc đánh Mỹ trong chiến tranh và sự vận động đi lên trong hòa bình. Đó là những hình ảnh phản ánh lịch sử bằng một góc nhìn tài hoa của người nghệ sĩ nên rất giàu cảm xúc, đọng mãi trong lòng người xem. Chính vì thế mà tác phẩm của NSNA Võ An Khánh đã đạt nhiều giải thưởng quốc gia và quốc tế. Đến người Mỹ, kẻ thù của chúng ta trong cuộc chiến tranh vẫn triển lãm ảnh chiến tranh của NSNA Võ An Khánh.

NSNA Võ An Khánh ngồi xe lăn đi sáng tác ảnh tại một sự kiện văn hóa của tỉnh. Ảnh: H.T

Tác phẩm của NSNA Võ An Khánh đã kết tinh thành văn hóa, ghi đậm một dấu ấn trong văn học - nghệ thuật của Bạc Liêu - Cà Mau. Cuộc đời sẽ nhớ, Nhân dân sẽ nhớ.

Chú Tám đã về trời, xin vĩnh biệt ông, người nghệ sĩ tài hoa, một chứng nhân lịch sử đầy trách nhiệm với cuộc đời.

Nhà văn Phan Trung Nghĩa

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.