Chủ trương giao khoán đất rừng phòng hộ: Được và chưa được

Theo ngành Kiểm lâm, định hướng đến năm 2020, Bạc Liêu sẽ tăng diện tích rừng phòng hộ lên 7.500ha, mở rộng về phía biển; đồng thời sẽ tiếp nhận các dự án về thích ứng biến đổi khí hậu (BĐKH), chống xoáy lở, tạo bồi, gây bãi nhằm bảo vệ rừng…

Mô hình tôm - rừng của các hộ được giao khoán đất rừng phòng hộ ven biển Bạc Liêu. Ảnh: K.P

Ông Nguyễn Văn Phúc - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Bạc Liêu cho biết, hiện việc giao khoán đất rừng đã được một chu kỳ (20 năm), nhiều hộ đã hết hạn hợp đồng. Nhờ chủ trương này, rừng có chủ đã góp phần tạo công ăn việc làm cho một bộ phận người lao động. Đa số các hộ nhận khoán thực hiện khá đầy đủ các nghĩa vụ và quyền lợi đã thể hiện trong hợp đồng; thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đảm bảo quốc phòng - an ninh vùng ven biển. Thu nhập hàng năm ổn định (từ hơn 30 triệu đồng/năm/hộ), đời sống đa số cư dân nhận đất rừng và đất lâm nghiệp được cải thiện, ổn định. Đặc biệt, tính đến thời điểm này, Bạc Liêu đã hoàn thành 100% công tác trồng rừng (thay cây mắm bằng cây đước), đang phát huy vai trò chắn sóng, phòng hộ.

Tuy nhiên, việc giao khoán, quản lý, khai thác, bảo vệ và phát triển rừng hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề đáng bàn, trong đó chủ yếu là những khó khăn về đối tượng. Không ít hộ nhận khoán không thật sự có nhu cầu, có hộ được nhận khoán không trực tiếp sản xuất mà cho thuê hoặc chuyển nhượng lại qua nhiều đối tượng, gây khó khăn khi đến thời gian thanh lý hợp đồng giao khoán. Diện tích giao khoán nhỏ, đa số đối tượng trực tiếp sản xuất là người được thuê mướn, chuyển nhượng lại, năng lực tài chính hạn chế, chủ yếu là đầu tư nuôi trồng thủy sản, ít quan tâm bảo vệ và phát triển rừng, nhất là rừng xung yếu và rất xung yếu. Không những thế, qua điều tra, cũng có một số hộ tự mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản (trên 40%), giữ nước lâu ngày trong kênh mương để nâng cao hiệu quả sản xuất, cố tình chặt rễ cây đước để cây chết dần chết mòn làm diện tích rừng bị chết cục bộ… Việc phối hợp giao đất, giao rừng giữa các huyện, thành phố và ngành chủ quản chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ; trách nhiệm quản lý nhà nước và sự phối hợp của các ngành, các cấp liên quan còn hạn chế, chưa có sự thống nhất.

Công tác quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch, xây dựng kế hoạch, cơ chế chính sách, chủ trương, giải pháp để bảo vệ và phát triển rừng trong những năm qua chưa được quan tâm đúng mức. Việc xử lý các đối tượng vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ rừng chưa đủ sức răn đe, ngăn chặn những hành vi vi phạm. Sự phối hợp trong việc bảo vệ và xử lý vi phạm giữa ngành chức năng và chính quyền địa phương có lúc, có nơi chưa chặt chẽ...

Và điều trăn trở hơn là cuộc sống của người dân vùng ven biển quá nghèo, có hàng trăm hộ, đa phần sống trên lâm phần để đánh bắt thủy sản ven bờ, đào bới sâm đất, chặt phá cây rừng để nuôi sống bản thân và gia đình. Những đối tượng này trực tiếp xâm hại đến sự phát triển của rừng, tuy nhiên chính quyền địa phương, các ngành chức năng vẫn chưa có biện pháp giải quyết căn cơ, triệt để. Thời gian tới, để có thể thực hiện đạt kế hoạch mở rộng diện tích rừng, thiết nghĩ, công tác quản lý và khoán đất rừng cho các hộ dân cần đảm bảo và tuân thủ các quy định pháp luật một cách chặt chẽ…

Kim Kim