Chùa Khmer: “Trường học” văn hóa của thanh niên dân tộc

Trải qua nhiều thập kỷ, tập quán tu báo hiếu đã trở thành nét đẹp truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer. Đây không chỉ là cách để thanh niên đáp đền công ơn của đấng sinh thành, mà còn là dịp được rèn luyện trong môi trường văn hóa lành mạnh, có tính giáo dục cao để chuẩn bị hành trang bước vào đời.

“Trường học” văn hóa

Theo phong tục của đồng bào dân tộc Khmer, thanh niên từ 12 tuổi trở lên sẽ vào chùa tu báo hiếu. Bao đời nay, nét văn hóa này luôn được người dân các phum, sóc bảo tồn và phát huy. Với họ, chùa Khmer là nơi linh thiêng, là “trường học” văn hóa để đặt niềm tin, gửi gắm con em mình. Thời gian đầu, thanh niên đi tu sẽ được học cách viết, đọc chữ của dân tộc. Tiếp đến là giai đoạn truyền dạy những giáo lý từ kinh Phật, kiến thức văn hóa, xã hội của dân tộc. Đây là một việc làm hết sức quan trọng để thế hệ thanh niên gìn giữ tiếng mẹ đẻ và hiểu hơn về bản sắc văn hóa được cha ông dày công vun đắp. Ngoài ra, trong mỗi dịp hè, nhiều chùa còn tổ chức các lớp dạy song ngữ Việt - Khmer, thu hút rất đông các sư theo học. Sư Tăng Sa Vông, Đại đức chùa Bupparam (chùa Cái Giá cũ - xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi), cho biết: “Đáp lại sự tin tưởng, mong đợi của đồng bào dân tộc Khmer, chùa đã làm tốt việc giáo dục nhân cách, định hướng tư tưởng cho thanh niên đến chùa tu báo hiếu. Tại đây, thanh niên vừa được mở mang kiến thức, đồng thời rèn luyện trong môi trường học tập, lao động rất tốt. Từ đó, góp phần nâng cao trình độ dân trí, hướng thanh niên đến những điều thiện, điều lành”.

Các sư chùa Bupparam tìm hiểu thông tin trên báo chí. Ảnh: H.T

Hành trang bước vào đời

Quá trình rèn luyện tại chùa sẽ là hành trang giúp thanh niên các phum, sóc tự tin và trưởng thành hơn khi bước ra cuộc sống bên ngoài. Bên cạnh việc truyền dạy kiến thức, các chùa Khmer còn quan tâm đến tương lai của các sư sau khi hoàn tục. Theo đó, nhà chùa đã đào tạo, hướng dẫn các sư theo học nghề. Tùy vào sở thích, năng khiếu của mỗi người mà việc định hướng nghề nghiệp cũng khác nhau. Mới vào chùa tu được một năm, sư Thạch Hoàng Tuấn (15 tuổi, chùa Bupparam) đã sớm bộc lộ năng khiếu vẽ. Những bức tranh thể hiện họa tiết, hoa văn của các công trình kiến trúc dân tộc Khmer được sư Hoàng Tuấn thể hiện rất khéo léo. Nhằm phát huy năng lực các sư, Ban quản trị chùa đang có ý định cho sư Hoàng Tuấn học thêm những lớp vẽ theo bài bản, kỹ thuật. “Cũng nhờ chùa mà tôi có điều kiện thực hiện sở thích từ bé của mình. Sau khi đào tạo, nếu có điều kiện thì tôi sẽ theo đuổi ước mơ vào Trường đại học Mỹ thuật. Đây là cách để tôi gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và có một nghề nghiệp ổn định”, sư Hoàng Tuấn chia sẻ.

Trong quan niệm của người Khmer, thanh niên vào chùa tu báo hiếu là những người rất được cộng đồng tôn trọng sau khi hoàn tục. Bởi họ là những người biết chữ, có hiểu biết và nhân cách tốt. Nhiều cụ còn lấy họ làm gương để răn dạy con cháu trong nhà. Đặc biệt, thanh niên từng đi tu cũng rất được xã hội ưu ái trong việc tìm kiếm công việc. Đã không ít người sau khi tu hành tại các chùa Khmer nay đã trở thành cán bộ, công chức Nhà nước hoặc có cuộc sống ổn định. Sư Thạch Sơn Huỳnh (chùa Hòa Bình cũ) bày tỏ quyết tâm: “Vì tương lai sau này, tôi sẽ cố gắng học tập, rèn luyện bản thân. Được phát triển trong môi trường tốt đã giúp chúng tôi trưởng thành hơn rất nhiều. Đây sẽ là “hành trang” cần thiết cho tương lai của thanh niên Khmer chúng tôi”.

Có thể thấy, chùa Khmer là “cánh cổng” mà mỗi thanh niên dân tộc cần phải bước qua, bởi nơi đây đã tạo ra những thế hệ thanh niên có tri thức, tư tưởng và hành vi tốt để cống hiến cho xã hội.

HỮU THỌ