Thứ hai, 16-11-26 15:14:47
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Chúa Xứ Nguyên Nhung

Báo Cà Mau

Ở Nam bộ có tục thờ Bà Chúa Xứ. Nhiều người biết đến ngôi chùa thờ Bà Chúa Xứ ở Núi Sam (huyện Thoại Sơn, thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang). Nhưng ở các địa phương, nơi nào cũng có những cơ sở thờ tự thờ Bà Chúa Xứ, có nơi là một bàn thờ trong đình, chùa hoặc là một ngôi miếu nhỏ trong khuôn viên đình, chùa; có nơi chỉ thờ riêng Bà Chúa Xứ. Thông thường, những cơ sở thờ tự này được gọi là miếu (có lẽ là do kiến trúc có quy mô nhỏ, nhỏ đến mức người ta không thể đi vào được mà chỉ có thể khom lưng vào để cắm nhang, lạy vái). Thông thường, ở những ngôi miếu này, trên thần vị, chỉ ghi là Chúa Xứ (thường viết bằng chữ Hán nên cũng có thể đọc là Chủ Xứ). Nhưng cũng có miếu ghi rõ là Chúa Xứ Nguyên Nhung. Vậy, Chúa Xứ Nguyên Nhung là vị thần nào? Ở Bạc Liêu, có vài ngôi miếu như thế, ví dụ như miếu Bà Chúa Xứ Nguyên Nhung ở thị trấn Phước Long (huyện Phước Long).

Ngôi miếu này được xây dựng vào năm 1940, do ông Mai Văn Pho dựng nên ban đầu bằng vật liệu cây lá, là ngôi miếu gia đình nhưng sau này được coi như của thôn xóm, thành lập Ban Trị sự gồm một số thành viên trong xóm. Tuy thờ Bà Chúa Xứ nhưng không tổ chức ngày lễ vía Bà mà chỉ tổ chức lễ Hạ Điền - một nghi thức lễ gắn với sản xuất nông nghiệp thường được tổ chức ở đình làng (vào ngày 16/3 âm lịch hằng năm. Đến nay vẫn chưa rõ vì sao ở đây lại lấy ngày này làm lễ Hạ Điền vì ở nhiều đình làng khác ở Nam bộ, ngày tổ chức lễ Hạ Điền vào ngày mùng 5/5 âm lịch - ngày lễ cúng Thần nông, còn gọi là ngày lễ xuống đồng, bắt đầu một mùa vụ mới).

Từ “nguyên nhung” làm cho nhiều người tưởng đây là Bà Chúa Xứ đi đánh giặc(!). Thật ra, đây chỉ là cách gọi Bà Chúa Xứ với tên gọi “đầy đủ”. Theo tư liệu trên trang web tỉnh Tiền Giang, Bà Chúa Xứ Nguyên Nhung là Chúa Xứ Thánh mẫu - vị thần phù hộ nông dân trong một ấp. Đây là vị thần tên “là Ũma - tức nữ thần Bảo Tồn của đạo Bà La môn tại Ấn Độ. Nữ thần Ũma được dân tộc Chăm biến thành Po Nagar - bà Mẹ xứ sở; được người Việt biến thành Ngung Mang nương - là nữ thần phù hộ người đi khai hoang. Từ miền Trung, Po Nagar được đồng nhất thành Thiên Y A na - bà Chúa Ngọc Thánh phi, tục gọi là bà Chúa Ngọc, bà Chúa Xứ hoặc Chúa Xứ Thánh mẫu. Nhà Nguyễn xếp Thiên Y A na Diễn Ngọc phi vào bậc thượng đẳng thần... Từ đó, khi khai hoang lập xong một ấp thì lưu dân xây dựng ngôi miếu thờ Chúa Xứ Thánh mẫu”.

T.C

(còn tiếp)

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.