Chuẩn nghèo mới đáp ứng các dịch vụ xã hội cơ bản trên năm lĩnh vực

Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, hướng xây dựng chuẩn nghèo mới thời gian tới sẽ theo phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu, đáp ứng các dịch vụ xã hội cơ bản trên năm lĩnh vực: y tế, giáo dục, điều kiện sống, tiếp cận thông tin và trợ giúp xã hội.

Đây là thông tin từ hội thảo chia sẻ kết quả nghiên cứu phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều ở Việt Nam diễn ra ngày 19/9 tại Hà Nội do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, Irish Aid đã tổ chức.

Ông Ngô Trường Thi, Chánh Văn phòng quốc gia về giảm nghèo (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cho biết, việc xây dựng chuẩn nghèo thời gian qua dựa trên phương pháp xác định các nhu cầu chi tiêu tối thiểu chỉ phù hợp trong giai đoạn đầu, nhưng lại dẫn đến tình trạng bỏ sót đối tượng, nhận diện nghèo và phân loại đối tượng chưa chính xác.

Kỳ họp thứ bảy, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Nghị quyết về đẩy mạnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020. Chính phủ chỉ đạo xây dựng đề án tổng thể chuyển đổi phương pháp tiếp cận đo lường nghèo từ đơn chiều sang đa chiều, dự kiến sẽ gồm năm chiều: y tế, giáo dục, điều kiện sống, tiếp cận thông tin và trợ giúp xã hội.

Về nguyên tắc, các chỉ số cần cụ thể, phản ánh chỉ tiêu đầu ra hoặc kết quả, hạn chế sử dụng các chỉ tiêu đo lường đầu vào, nhạy cảm với sự thay đổi của chính sách. Ngưỡng thiếu hụt của từng chỉ số được xác định nhằm phản ánh nhu cầu cơ bản tối thiểu thể hiện trong các mục tiêu của hệ thống văn bản pháp luật hiện hành như Bộ luật Lao động, Luật Việc làm, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Giáo dục - đào tạo, Luật Nhà ở, Luật Bảo hiểm y tế, Luật Khám chữa bệnh….

Chuẩn nghèo đa chiều với hộ gia đình sẽ không thay đổi trong thời gian nhất định, không phụ thuộc vào ngân sách có sẵn hay khi thay đổi mục tiêu hay tình hình thay đổi do tác động chính sách. Để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, có thể quy định chuẩn cận nghèo đa chiều và chuẩn nghèo đa chiều nghiêm trọng.

Trong giai đoạn 2015 - 2020, chuẩn nghèo đa chiều dự kiến được xác định với ba hình thức: hộ gia đình nghèo đa chiều nghiêm trọng nếu thiếu từ ½ tổng số nhu cầu cơ bản trở lên; hộ nghèo đa chiều nếu thiếu từ 1/3 đến ½ tổng số nhu cầu cơ; hộ cận nghèo đa chiều nếu thiếu từ 1/5 - 1/3 tổng số nhu cầu cơ bản.

Ngoài ra, cũng cần xây dựng chuẩn mức sống tối thiểu trên cơ sở các nhu cầu tối thiểu về tiêu dùng lương thực, thực phẩm và nhu cầu chi tiêu phi lương thực thực phẩm. Đồng thời cần có chuẩn chính sách, phù hợp khả năng cân đối ngân sách, nhưng không thấp hơn 1,25 USD/ngày/ người.

Hoạt động điều tra, rà soát hộ nghèo được tiến hành đầu kỳ kế hoạch, giữa kỳ và đánh giá cuối kỳ thay cho đánh giá hằng năm như hiện nay. Dự kiến sẽ tổng rà soát hộ nghèo vào năm 2015, đánh giá giữa kỳ vào năm 2017, cuối kỳ vào năm 2019. Số hộ nghèo phát sinh sẽ được cập nhật, bổ sung vào danh sách hộ nghèo thông qua đăng ký, thẩm định, xét duyệt.

Định hướng khung chính sách giảm nghèo và phát triển sẽ thiết kế theo hướng phân loại chính sách tác động đến từng nhóm đối tượng cụ thể, phân định rõ chính sách phát triển kinh tế - xã hội cũng như chính sách giảm nghèo với chính sách dân tộc.

Chương trình thử nghiệm phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều đang được triển khai tại 4 quận của TP. HCM.

Theo kế hoạch, vào cuối năm 2015, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội sẽ trình Chính phủ ban hành các tiêu chí về chuẩn nghèo mới trên hướng tiếp cận nghèo đa chiều.

Theo NDĐT