Chung tay “nói không với rác thải nhựa”

Để thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và nói không với rác thải nhựa, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1746 về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030.

ĐV-TN ra quân làm vệ sinh môi trường tuyến ven biển Nhà Mát (TP. Bạc Liêu).

ĐẨY MẠNH TRUYỀN THÔNG

Mục tiêu của Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030 là thực hiện có kết quả các sáng kiến và cam kết của Việt Nam với quốc tế về việc giải quyết các vấn đề rác thải nhựa mà trọng tâm là rác thải nhựa đại dương, bảo đảm ngăn ngừa việc xả rác thải nhựa từ các nguồn thải trên đất liền và các hoạt động trên biển, phấn đấu đưa Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực về giảm thiểu rác thải nhựa đại dương. Đồng thời, góp phần thực hiện thành công Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 7/5/2018 và bảo đảm xây dựng, thực hiện có hiệu quả Đề án tăng cường quản lý chất thải nhựa ở Việt Nam. Cũng như phù hợp với cách tiếp cận theo mô hình kinh tế tuần hoàn, góp phần thúc đẩy hoạt động thu hồi, tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa ở Việt Nam. Nâng cao nhận thức, ứng xử và thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nylon khó phân hủy của cộng đồng và xã hội…

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu quan trọng này, Chính phủ xem công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, ứng xử với các sản phẩm nhựa và rác thải nhựa đại dương là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng mang tính hàng đầu. Vì vậy, Chính phủ chỉ đạo các ngành, địa phương, đặc biệt là các cơ quan truyền thông xây dựng và thực hiện các chương trình truyền thông về tác hại của các sản phẩm sử dụng một lần có nguồn gốc từ nhựa, túi nylon khó phân hủy đối với biển và đại dương, các hệ sinh thái biển, môi trường và sức khỏe con người; các chương trình thu gom, xử lý rác thải nhựa đại dương; cách thức, ý nghĩa của việc phân loại chất thải tại nguồn, thay đổi thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nylon khó phân hủy.

Bên cạnh đó, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích tốt, các sáng kiến có giá trị. Đồng thời, triển khai nhân rộng mô hình tốt trong phong trào thu gom, phân loại, vận chuyển và xử lý chất thải, rác thải nhựa ở khu vực ven biển, trên biển. Thông tin cụ thể, chính xác về những trường hợp vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, nhất là các trường hợp vứt, đổ chất thải, rác thải nhựa không đúng nơi quy định, gây ô nhiễm môi trường. Đào tạo, tập huấn, nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm, thay đổi thói quen sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nylon khó phân hủy và hành vi xả rác thải, chất thải nhựa ra môi trường đối với cộng đồng dân cư ven biển, ngư dân, thủy thủ, du khách và các tổ chức, doanh nghiệp; nâng cao năng lực, kinh nghiệm quản lý chất thải, rác thải nhựa cho đội ngũ cán bộ quản lý các cấp ở các địa phương có biển. Tuyên truyền, kêu gọi các tổ chức, cá nhân tăng cường tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa, thúc đẩy xây dựng nền kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh…

Người dân huyện Phước Long tham gia hoạt động đổi rác thải nhựa lấy cây giống, nhu yếu phẩm do Sở TN-MT phối hợp với UBND huyện tổ chức. Ảnh: H.T

NHÂN RỘNG CÁC MÔ HÌNH HAY

Cùng với tập trung làm tốt công tác tuyên truyền, cần tổ chức thực hiện có hiệu quả các phong trào, chiến dịch thu gom, làm sạch bãi biển quy mô quốc gia, địa phương và cộng đồng dân cư ven biển tối thiểu một năm 2 lần; bố trí các thiết bị lưu chứa và các điểm tập kết chất thải, rác thải nhựa phù hợp, an toàn, thuận lợi, bảo đảm mỹ quan và vệ sinh môi trường. Huy động sự tham gia của người dân trong thu gom, thống kê, phân loại rác thải nhựa đại dương và phối hợp xây dựng cơ sở thông tin, dữ liệu về rác thải nhựa đại dương thống nhất, phù hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về nguồn thải. Tạo điều kiện, khuyến khích và hỗ trợ các tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động thu gom, phân loại, lưu giữ, vận chuyển, tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa ở các lưu vực sông, khu vực các hệ sinh thái ven biển, rừng ngập mặn, các bãi tắm, vùng nước ven biển...

Thực tiễn trong những năm qua cho thấy, nhằm hạn chế sử dụng rác thải nhựa và góp phần bảo vệ môi trường, cùng với tổ chức ra quân làm vệ sinh môi trường, thu gom rác thải nhựa, Bạc Liêu đã xây dựng được các mô hình “nói không với rác thải nhựa” rất hay. Như ở các cấp Hội Phụ nữ hiện nay có phong trào “không sử dụng bọc nylon trong đựng thực phẩm” mà thay bằng giỏ tái chế, hay thành lập các tổ liên kết thu gom bọc nylon để bán cho các xí nghiệp tái chế nhựa. Bà Trương Thanh Xuân - Chủ tịch Hội LHPN huyện Phước Long, cho biết: “Tổ liên kết thu gom bọc nylon đang được Hội chỉ đạo nhân rộng, vì không chỉ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, mà còn giúp chị em tạo thu nhập và thực hiện các tiêu chí về môi trường trong xây dựng nông thôn mới nâng cao”.

Cùng với các cấp Hội, đoàn thể, nhiều doanh nghiệp kinh doanh hàng thực phẩm hiện nay cũng phát động phong trào người tiêu dùng “nói không với rác thải nhựa” thông qua chương trình “Ngày Chủ nhật xanh”. Như Siêu thị Co.opmart Bạc Liêu sử dụng lá chuối để gói sản phẩm tươi sống và sử dụng túi tái chế dễ phân hủy để đựng hàng hóa cho người tiêu dùng…

Có thể nói, với sự chung tay của cả cộng đồng sẽ góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương và hướng đến xây một hành tinh xanh phát triển bền vững.

KHÁNH NGỌC (Sở Tài nguyên - Môi trường)

Để thực hiện thắng lợi Quyết định số 1746, Chính phủ đã đề ra các mục tiêu cụ thể như sau:

* Đến năm 2025:

- Giảm thiểu 50% rác thải nhựa trên biển và đại dương; 50% ngư cụ khai thác thủy sản bị mất hoặc bị vứt bỏ được thu gom; 80% các khu, điểm du lịch, cơ sở kinh doanh, dịch vụ lưu trú du lịch và dịch vụ du lịch khác ven biển không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nylon khó phân hủy; bảo đảm tối thiểu một năm 2 lần phát động tổ chức chiến dịch thu gom, làm sạch các bãi tắm biển trên toàn quốc; 80% các khu bảo tồn biển không còn rác thải nhựa.

- Thực hiện việc quan trắc hằng năm và định kỳ 5 năm một lần, đánh giá hiện trạng rác thải nhựa đại dương tại một số cửa sông thuộc 5 lưu vực sông chính tại Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Nam Bộ và tại các đảo có tiềm năng phát triển du lịch thuộc 12 huyện đảo.

* Đến năm 2030:

- Giảm thiểu 75% rác thải nhựa trên biển và đại dương; 100% ngư cụ khai thác thủy sản bị mất hoặc bị vứt bỏ được thu gom, chấm dứt việc thải bỏ ngư cụ trực tiếp xuống biển; 100% các khu, điểm du lịch, cơ sở kinh doanh, dịch vụ lưu trú du lịch và dịch vụ du lịch khác ven biển không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nylon khó phân hủy; 100% các khu bảo tồn biển không còn rác thải nhựa.

T.A (tổng hợp)