Cơ chế và nhân lực

Đó là những yếu tố then chốt khi bàn đến vấn đề phát triển lĩnh vực văn hóa. Bởi với một cơ chế phù hợp (không nhất thiết phải rập khuôn nơi này giống nơi kia) và với những con người vừa có năng lực, vừa đủ tâm huyết thì văn hóa mới có thể phát triển theo chiều sâu.

Gần đây, vai trò của văn hóa, con người đã được Đảng, Nhà nước quan tâm sâu sắc bằng những chủ trương cụ thể, sự chỉ đạo quyết liệt. Tại chương trình Kỳ họp thứ 7 (chiều 8/6), một trong 2 nội dung được Quốc hội thảo luận tại tổ là chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035. Việc Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư Chương trình này là sự cụ thể hóa để thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa đề ra trong các nghị quyết của Đảng và chỉ đạo của Tổng Bí thư - Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021.

Cơ chế đầu tư các thiết chế văn hóa (TCVH) và chú trọng tổ chức bộ máy, con người phục vụ cho các TCVH là 2 trong số nhiều nội dung được Chủ tịch Quốc hội - Trần Thanh Mẫn lưu ý.

Ban chủ nhiệm phong trào xây dựng đời sống văn hóa ấp Đay Tà Ni (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) họp dân để tuyên truyền thực hiện các nội dung của phong trào. Ảnh: H.T

Thật vậy, TCVH được định nghĩa là chỉnh thể văn hóa hội tụ đầy đủ các yếu tố: cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, nhân sự, quy chế hoạt động, nguồn kinh phí. Chỉ riêng “ngôi nhà” hoặc “công trình văn hóa” thì chưa đủ để gọi là TCVH. Thế mà, nhìn lại thực tế, hầu hết những TCVH (nhất là cấp xã, cấp ấp) ở nhiều địa phương, trong đó có Bạc Liêu, đã qua và thậm chí là hiện tại, cũng chỉ là những công trình, ngôi nhà mang ý nghĩa vật chất, chưa thật sự phát huy vai trò TCVH.

Bản chất của hệ thống TCVH là nơi đáp ứng nhu cầu sáng tạo, học tập, trao đổi, hưởng thụ, gìn giữ văn hóa, luyện tập thể dục - thể thao của người dân sở tại; là nơi để nâng cao đời sống tinh thần và hiểu biết về pháp luật của người dân, từ đó giảm thiểu các tệ nạn xã hội... Các buổi sinh hoạt văn hóa ở cơ sở cũng chính là môi trường thuận lợi để người dân mạnh dạn đóng góp ý kiến với các cấp ủy đảng, chính quyền, từ đó tăng thêm sức đề kháng trong dân đối với những luận điệu sai trái, xuyên tạc...

Những TCVH tạm bợ, đầu tư nửa vời, chỉ có phần “xác” mà thiếu đi phần “hồn”, thiếu nguồn nhân lực để xoay trở khó khăn, hiến kế để đi vào hoạt động hiệu quả... thì chắc chắn không phát huy được những bản chất ấy! Chính vì vậy, bàn đến điều này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị: “Cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về hệ thống các TCVH, bảo đảm phù hợp với quy hoạch đang được xây dựng và khả thi khi triển khai trên thực tế”. Bởi vì, những quy hoạch đầu tư cho TCVH đã qua, có nơi, có lúc chưa khả thi, chưa thấy được hiệu quả... chính là bài học kinh nghiệm cần đúc rút.

Đầu tư để ở đâu cũng có TCVH cho đủ chỉ tiêu hay tập trung cho những mô hình điểm rồi dần nhân rộng? Một cán bộ quản lý TCVH xã nhận về chỉ ngót nghét tầm 3 triệu đồng/tháng mà đòi hỏi anh ta tìm tòi, tổ chức các hoạt động sao cho TCVH đừng èo uột thì hơi bị khó! Tính toán nguồn lực đầu tư, cần có giải pháp về cơ chế, tổ chức, bộ máy, con người, bảo đảm cho TCVH cơ sở hoạt động hiệu quả vẫn còn là câu chuyện nhiều tập phía trước.

Nhật Quỳnh