Có sinh kế, có thu nhập thì sẽ thoát nghèo

(CMO) Sáng nay 29/5, trong chuyến làm việc tại tỉnh Cà Mau, đoàn công tác Bộ Lao động - thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) do ông Lê Văn Thanh, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, làm Trưởng đoàn có buổi làm việc với UBND huyện U Minh về tình hình thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững giai đoạn 2012-2025. Cùng dự có ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo sở, ngành.

Trước đó, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Văn Thanh khảo sát thực tế, tìm hiểu tình hình đời sống và sản xuất tại hộ ông Huỳnh Văn Thức, Ấp 12, xã Nguyễn Phích.

U Minh là huyện thuần nông, điều kiện về đất đai để phát triển rất khó khăn do phần lớn diện tích thuộc vùng rừng U Minh Hạ, từ đó tỷ lệ hộ nghèo cao nhất tỉnh. Ông Huỳnh Minh Nguyên, Chủ tịch UBND huyện U Minh, cho biết tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn theo chuẩn nghèo mới còn khá cao, với mức 7,64% vào cuối năm 2022, đòi hỏi phải có nguồn lực rất lớn để có thể thoát nghèo mang tính bền vững. Tiến độ giải ngân nguồn vốn Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững còn chậm, do chưa có hướng dẫn mới về định mức hỗ trợ vốn đối với các dự án đa dạng sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo nên chưa được triển khai thực hiện.

Được biết, năm 2022, huyện U Minh được phân bổ trên 23 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững thông qua thực hiện các dự án: Xây dựng hạ tầng vùng đặc biệt khó khăn, vùng bãi ngang ven biển; đa dạng sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo bền vững; hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp; phát triển giáo dục nghề nghiệp…

Năm 2023, huyện được bố trí nguồn vốn trên 20 tỷ đồng. Ông Nguyễn Thanh Liêm, Phó chủ tịch UBND huyện, cho biết nguồn vốn này địa phương ưu tiên cho đầu tư phát triển hạ tầng giao thông vùng đặc biệt khó khăn và đa dạng sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo bền vững với 223 hộ nghèo tham gia.

Bên cạnh nguồn vốn ngân sách, địa phương còn vận động nguồn xã hội hóa hàng tỷ đồng mỗi năm, phần nào thực hiện tốt các chính sách giảm nghèo trên địa bàn.

Thời gian qua địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tuy nhiên, theo ông Huỳnh Minh Nguyên, vẫn còn một bộ phận hộ nghèo còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước và sự đóng góp từ sự giúp đỡ của cộng đồng xã hội, chưa phát huy tính chủ động để vươn lên thoát nghèo.

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Văn Thanh và Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Luân (bìa trái) vui mừng khi các mô hình sản xuất kết hợp tại hộ ông Nguyễn Văn Ánh (Ấp 12, xã Nguyễn Phích) mang lại thu nhập ổn định bền vững giúp gia đình nâng cao đời sống.

U Minh là huyện nghèo nhất tỉnh. Trong đó, Nguyễn Phích là xã có diện tích lớn nhất và cũng có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất của huyện. Ông Võ Văn Liêu, Chủ tịch UBND xã, cho biết toàn xã có 20 ấp thì có 11 ấp thuộc các lâm phần, 19 ấp có tỷ lệ hộ nghèo trên 10%, 4 ấp đặc biệt khó khăn, từ đó tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn chiếm 13,42%.

 “Lấy ngắn nuôi dài, kinh tế phần lớn dựa vào cây rừng, trồng 5 năm mới khai thác, nhưng hiện giá lâm sản xuống mức rất thấp, chỉ khoảng 40 triệu đồng/ha, có nơi không tìm được người mua, nên kinh tế hộ gặp rất nhiều khó khăn”, ông Liêu nêu thực trạng.

Ông Liêu cũng cho biết, thu ngân sách của Nguyễn Phích chỉ khoảng 1 tỷ đồng (từ chuyển đổi đất đai), nhưng nguồn chi hơn 9 tỷ đồng; các hộ nghèo phần lớn tập trung vào những cái  “không”: không có sức khỏe, không lao động, không đất sản xuất, không tư liệu sản xuất… Tuy nhiên, xã đặt chỉ tiêu năm 2023 giảm 220 hộ, xem ra rất khó khăn.

Bên cạnh nguồn lực từ các chương trình MTQG, ông Liêu mong muốn cần linh hoạt hơn trong hỗ trợ từ các nguồn vốn giảm nghèo bền vững, đặc biệt là vốn vay phục vụ sản xuất.

Ông Võ Văn Liêu, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Phích, nêu những khó khăn dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn còn khá cao.

Ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, nhận định, huyện U Minh đã đặt ra mục tiêu đến năm 2025 đạt chuẩn nông thôn mới, điều này cần phải có giải pháp “thần kỳ” mới đạt được. Bởi hiện tại cơ sở sản xuất thì hạn chế, đầu ra sản phẩm thì thiếu tính ổn định. Tình hình phát triển kinh tế của huyện và tỉnh vốn còn nhiều khó khăn, muốn làm tốt thì cần phải có quá trình.

Theo ông Thanh, giải pháp trước mắt là tập trung vào xuất khẩu lao động trong và nước ngoài nhằm mang lại nguồn lực tài chính, kinh nghiệm về xây dựng địa phương trong tương lai.

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Văn Thanh nêu nhiều nội dung mang tính gợi mở giúp huyện U Minh trong công tác giảm nghèo bền vững.

“Mục tiêu cuối cùng của chúng ta là giúp người dân bớt nghèo, bớt khó khăn, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới”, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Văn Thanh khẳng định.

Thứ trưởng cho biết nguồn vốn cho Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững thời gian qua chưa đủ lớn, xuống tới cấp xã tiếp tục chia nhỏ ra nhằm có nhiều dự án, từ đó chưa mang tính cộng đồng, tập trung, dẫn đến hiệu quả mang lại không cao, chưa giúp đời sống người dân nghèo vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn chuyển biến tích cực, chưa tạo đột phá ; giảm nghèo chưa mang tính bền vững, chưa đúng mục tiêu của Chương trình…

Thứ trưởng Lê Văn Thanh yêu cầu cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, cử cán bộ phụ trách từng hộ nghèo nhằm khuyến khích, thường xuyên vận động mọi người cùng phấn đấu thực hiện các mô hình sản xuất nhằm vươn lên thoát nghèo bền vững.

“Có đất sản xuất, có sức lao động, tuy còn khó khăn về nguồn vốn hỗ trợ, song vấn đề quan trọng là chúng ta biết tận dụng và khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai, khơi dậy ý chí và khát vọng thoát nghèo. Bên cạnh đó, cần phải có đào tạo, có việc làm. Có sinh kế, có thu nhập thì chắn chắn sẽ thoát nghèo”, Thứ trưởng chỉ rõ.

Sau làm việc với huyện U Minh, chiều nay, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH và thành viên đoàn công tác sẽ có buổi làm việc với UBND tỉnh về cùng nội dung này./.

Trần Nguyên - Chí Diện