Có sổ đỏ hợp pháp vẫn bị thua kiện?

Được cấp đất, có giấy tờ hợp pháp nhưng Tòa xử thua kiện. Những người mua đất không một tờ giấy “lộn lưng” lại được công nhận quyền sử dụng đất.

Sơ thẩm thắng kiện

Vào những năm 1977 - 1978, bà Nguyễn Thị Bông (ngụ số 1/88, ấp Vĩnh An, Vĩnh Thuận, TX. Bạc Liêu - nay là xã Vĩnh Trạch, TP. Bạc Liêu) được UBND xã cấp 5.200m2 đất nông nghiệp. Năm 1989 có chủ trương thu hồi đất để cấp lại liền canh, liền cư nên UBND xã thu hồi phần đất này rồi cấp 3.190m2 đất tại ấp Vĩnh An có nguồn gốc của ông Trần Bá Vương (chú bà con). Đến ngày 6/5/1991, bà Bông được UBND TX. Bạc Liêu cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) thửa số 648, tờ bản đồ số 2.

Năm 1993, sau khi canh tác được 2 vụ lúa, bà Bông thỏa thuận cho ông Vương mượn lại phần đất trên để canh tác, khi nào cần sẽ lấy lại. Nhưng ông Vương chỉ canh tác một thời gian rồi bán lại phần đất này cho nhiều người mà không làm giấy tờ cũng như không kê khai, đăng ký. Năm 2011, bà Bông phát hiện nên làm đơn khởi kiện gửi TAND TP. Bạc Liêu yêu cầu đòi lại đất (hiện ông Lê Văn Phận đang sử dụng).

Từ những chứng cứ trong hồ sơ cũng như lời trình bày của những người có liên quan, TAND TP. Bạc Liêu, xét thấy không có chứng cứ nào để bảo vệ quyền lợi sử dụng đất cho bên tranh chấp với bà Bông. Tuy nhiên, xét trên thực tế thì từ năm 1993 đến nay bà Bông không trực tiếp sử dụng thửa đất 648 nên cấp sơ thẩm không tuyên ông Phận trả lại thửa đất mà chỉ trả giá trị QSDĐ cho bà Bông. Áp dụng giá đất thực tế, HĐXX buộc ông Phận trả cho bà Bông trên 97 triệu đồng để tiếp tục sử dụng phần đất.

Phúc thẩm ngược lại

Sau 19 năm canh tác trên phần đât không có một tờ giấy “lộn lưng”, ông Phận được TAND TP. Bạc Liêu tuyên tiếp tục sử dụng phần đất mang tên bà Bông nên bà không đồng ý. Do đó, bà Bông kháng cáo đòi lấy đất, hỗ trợ ông Phận 5 chỉ vàng, tương đương với số vàng mà ông Phận trả cho bà Phúc. Lúc này, ông Phận cũng kháng cáo, không chịu trả giá trị QSDĐ cho bà Bông nên hồ sơ được chuyển lên TAND tỉnh.

Bản án phúc thẩm số 49/2012/DSPT ngày 29/3/2012 của TAND tỉnh đã xử ngược lại với một số nhận định như: “Chủ cũ hoặc người thừa kế không có quyền đòi lại đất đã giao cho người khác sử dụng, trừ trường hợp có căn cứ chứng minh người đang sử dụng đất có hành vi gian dối, lừa đảo để được giao quyền sử dụng đất”. Với căn cứ này, HĐXX cho rằng: “Năm 1990 Nhà nước có chủ trương giao đất cho người trực tiếp sử dụng đất và phải trả hoa lợi cho chủ cũ nhưng bà Bông không trả nên ông Vương lấy lại đất. Vì vậy, đất tranh chấp đó vẫn thuộc quyền sử dụng của ông Vương nên ông Vương có quyền chuyển nhượng cho bà Lài, bà Lài nhượng cho bà Phúc và bà Phúc chuyển nhượng cho ông Phận”.

Với nhận xét như vậy, Tòa đã “phán” bà Bông “gian dối” và chuyện “gian dối” này là không trả hoa lợi. Đó là chưa kể đến thiệt thòi do từ diện tích 5.200m2 bị thu hồi nhưng chỉ được chính quyền cấp lại 3.190m2. Vì vậy gia đình ông Quách Thành Hội (con trai bà Bông) cho biết sẽ quyết tâm khiếu kiện đến TAND Tối cao.

Với những cơ sở nêu trên, thiết nghĩ các cơ quan chức năng tỉnh cần có văn bản kiến nghị đến Trung ương xem xét lại bản án phúc thẩm của TAND tỉnh để đảm bảo quyền lợi chính đáng của công dân.

M.N