Có thể khiếu nại bài viết trên báo, đài?

Hỏi: Tôi là một bạn đọc rất thích đọc báo, xem các chương trình của đài. Thời gian gần đây, tôi thấy nhiều tờ báo thông tin nhiều điều, thậm chí cả những chuyện có tính chất riêng tư, bí mật của người khác, miêu tả những hành động giết người rùng rợn. Xin được hỏi, có quy định nào của Luật Báo chí nghiêm cấm việc đưa những thông tin như thế không? Nếu có cơ sở chứng minh, nội dung thông tin trên báo là không đúng, vậy báo có cải chính không? Nếu không đồng ý với trả lời trên báo, phải thực hiện quyền khiếu nại ở đâu?

(Lê Văn Long, TP. Bạc Liêu)

Trả lời: Đúng như bạn đề cập, thời gian gần đây, có một số tờ báo khi thông tin nhằm thu hút sự hiếu kỳ của bạn đọc đã rút tít tựa gây sốc, gây phản cảm, thậm chí mang tính chất khiêu dâm, rùng rợn. Trong bài viết ít nhiều có sử dụng những từ miêu tả lại hành động giết người, đâm chém, những hoạt động tình dục… Về mặt pháp lý, Luật Báo chí có dành hẳn một điều để quy định. Cụ thể, tại điều 5 Nghị định 51 quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí có quy định những điều không được thông tin trên báo chí: “Quy định cụ thể các khoản mà điều 10 Luật Báo chí đã nêu, như sau:

1. Không được đăng, phát những tác phẩm báo chí, nghệ thuật, văn học, tài liệu trái pháp luật, có nội dung chống đối Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và phá hoại khối đoàn kết toàn dân.

2. Không được miêu tả tỉ mỉ những hành động dâm ô, chém giết rùng rợn trong các tin, bài, hình ảnh về các vụ án và hành động tội ác. Không được đăng, phát tin, bài, hình ảnh, tranh, ảnh khỏa thân và có tính chất kích dâm, thiếu thẩm mỹ, không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam.

3. Không được đăng, phát ảnh của cá nhân mà không có chú thích rõ ràng hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cá nhân đó (trừ ảnh thông tin các buổi họp công khai, sinh hoạt tập thể, các buổi lao động, biểu diễn nghệ thuật, thể dục - thể thao, những người có lệnh truy nã, các cuộc xét xử công khai của tòa án, những người phạm tội trong các vụ trọng án đã bị tuyên án).

4. Không được đăng, phát tin bài ảnh hưởng xấu đến đời tư, công bố tài liệu, thư riêng của cá nhân khi chưa được sự đồng ý của người viết thư, người nhận thư hoặc người chủ sở hữu hợp pháp tài liệu, bức thư đó. Đối với tài liệu, thư riêng của cá nhân có liên quan đến các vụ tiêu cực, vi phạm pháp luật thì cơ quan báo chí thực hiện theo quy định tại khoản 6 điều này.

5. Không được đăng, phát tin, bài truyền bá hủ tục, mê tín, dị đoan. Đối với loại thông tin về những vấn đề khoa học mới chưa được kết luận, những chuyện thần bí thì cần có chú dẫn xuất xứ tư liệu (nguồn gốc tác phẩm, nơi công bố, thời gian).

6. Việc sử dụng các văn kiện của các cơ quan Đảng và Nhà nước, tài liệu của các tổ chức phải theo đúng những quy định trong Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước ngày 28/12/2000.

Đối với văn kiện, tài liệu của tổ chức, tài liệu, thư riêng của cá nhân có liên quan đến các vụ án đang được điều tra hoặc chưa xét xử, cơ quan báo chí có quyền khai thác theo nguồn tin của mình và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về những nội dung thông tin đó”.

Nếu có cơ sở chứng minh thông tin trên báo, đài đăng là sai sự thật, thì cơ quan báo chí đăng thông tin đó sẽ có trách nhiệm phải đăng cải chính theo quy định của Luật Báo chí. Còn trường hợp không đồng ý với trả lời trên báo, bạn đọc có thể khiếu nại đến cơ quan chủ quản của cơ quan báo chí hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân.

Thân ái!

(Luật gia Kim Phượng)