Công tác thực hiện Luật Đấu thầu: Vẫn còn nhiều trăn trở!

Kể từ khi Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 6, ngày 26/11/2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2014 thì công tác đấu thầu đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Tuy nhiên trên thực tế vẫn còn tồn tại tình trạng “nhường, bán thầu”, “chỉ định ngầm”… dù các gói thầu vẫn được mở công khai, đúng quy trình, thủ tục.

Công tác đấu thầu giúp các chủ đầu tư chọn được nhà thầu đủ năng lực, thực hiện đúng tiến độ công trình, dự án. Trong ảnh: Dự án nâng cấp tuyến đường Vĩnh Mỹ - Phước Long. Ảnh: C.K

Một điều dễ nhận thấy là từ khi triển khai thực hiện Luật Đấu thầu số 43 đã mang lại sức sống mới cho các công trình, dự án được triển khai. Bởi, tính cạnh tranh, tính công bằng do công tác đấu thầu mang lại rất cao. Thông qua công tác đấu thầu, các chủ đầu tư lựa chọn được những nhà thầu, đơn vị thi công, cung cấp vật tư, vật liệu… có uy tín, chất lượng, đảm bảo tiến độ công việc… từ đó mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.

Hiện tại trên địa bàn tỉnh đang triển khai rất nhiều công trình, dự án liên quan đến nhiều lĩnh vực của đời sống người dân. Do đó, công tác đấu thầu nếu được thực hiện công khai, minh bạch, đúng với luật định thì sẽ mang lại rất nhiều lợi ích. Vì không chỉ tiết kiệm được nguồn vốn ngân sách đầu tư (không đội vốn) mà còn tiết kiệm được thời gian (do công trình, dự án thi công ì ạch vì nhà thầu không đủ năng lực…).

Đơn cử như Dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm triệt để bãi chôn lấp rác thải huyện Hòa Bình do Sở TN-MT làm chủ đầu tư. Dự án có tổng mức đầu tư trên 26 tỷ đồng, riêng gói thầu số 3 chi phí khảo sát địa chất dù có giá trị chỉ hơn 1 tỷ đồng nhưng vẫn được mở thầu công khai vào ngày 24/11/2015 vừa qua. Dù giá trị hợp đồng không lớn nhưng vẫn có 5 đơn vị trong và ngoài tỉnh quan tâm, tham gia nộp hồ sơ, tham dự đấu thầu. Hiện gói thầu này đang chờ thông tin kết quả chọn thầu từ chủ đầu tư. Qua công tác đấu thầu của gói thầu trên mới thấy rằng, dù giá trị gói thầu lớn hay nhỏ, nếu chủ đầu tư hoặc đơn vị đại diện thực hiện đúng theo Luật Đấu thầu thì sẽ chọn được nhà thầu có năng lực. Qua đó, công trình, dự án không chỉ sớm được triển khai thực hiện mà còn giúp đơn vị chủ quản yên tâm khi công trình, dự án được thi công đúng thời gian, tiến độ.

Tuy nhiên thực tế cho thấy, trong quá trình triển khai các công trình, dự án vẫn còn xảy ra tình trạng “nhường, bán thầu”, “chỉ định ngầm”… dù các gói thầu vẫn được mở công khai, đúng quy trình, thủ tục. Nói về vấn đề này, một nhà thầu có nhiều kinh nghiệm trên lĩnh vực kiểm định xây dựng, chia sẻ: “Trong quá trình tham gia đấu thầu nhiều công trình, dự án, đơn vị tôi cũng gặp nhiều trường hợp gian dối trong đấu thầu. Đó là dù biết rõ nhà thầu khác không đủ năng lực, kinh nghiệm nhưng cuối cùng họ vẫn trúng thầu, hay do quan hệ làm ăn, quan hệ đối tác mà các nhà thầu nhường nhau…”.

Thực tế trên cũng là nguyên nhân có nhiều công trình, dự án bị đội vốn do trượt giá, công trình thi công ì ạch do nhà thầu không đủ năng lực, kinh nghiệm… Để công tác đấu thầu mang lại hiệu quả thiết thực về kinh tế - xã hội thì ngoài việc các chủ đầu tư hoặc đơn vị đại diện phải thực hiện đúng các quy định của Luật Đấu thầu, các ban, ngành chức năng cũng cần thường xuyên kiểm tra, giám sát công tác thực hiện Luật Đấu thầu tại các công trình, dự án. Mạnh tay loại bỏ những nhà thầu không đủ năng lực, xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân cố tình vi phạm - có như thế mới chấn chỉnh được tình trạng “mua, bán thầu” để mang lại tính cạnh tranh công bằng, lợi ích thiết thực cho xã hội.

CHÂU KHÁNH