Công tác tư pháp: Nhiều khó khăn, bất cập

Có nhiệm vụ giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực tư pháp, hộ tịch, trong đó có các lĩnh vực mới như quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, theo dõi thi hành pháp luật, pháp chế, giám định tư pháp, trọng tài thương mại, thừa phát lại…, ngành Tư pháp đã đóng góp thiết thực cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên trên thực tế, công tác tư pháp hiện vẫn còn không ít khó khăn với nhiều nhiệm vụ, thách thức mới…

Bà Đỗ Hoàng Yến - Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp phát biểu trong buổi làm việc với tỉnh về hoạt động bán đấu giá tài sản.

Nhiều hạn chế cần khắc phục

Đến thời điểm này, các phòng pháp chế tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh vẫn chưa được thành lập do tình hình biên chế hạn hẹp. Cán bộ pháp chế ở các sở, ngành đều là cán bộ kiêm nhiệm, đây là hạn chế đầu tiên của địa phương trong việc xây dựng hệ thống “người gác cổng” trong ngành Tư pháp, đặc biệt có ý nghĩa đối với công tác xây dựng, thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật.

Thời gian qua, cùng với việc củng cố, nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, nhân viên thi hành án (THA), công tác chỉ đạo THA đã đạt được những kết quả nhất định. Thế nhưng đối với các loại án mà trong quá trình THA buộc phải bán đấu giá tài sản thì công tác này hiện vẫn chưa làm tốt. Tại buổi làm việc với ngành Tư pháp tỉnh, bà Đỗ Hoàng Yến - Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp cho rằng, hoạt động bán đấu giá tài sản của Sở Tư pháp Bạc Liêu còn nhiều hạn chế, tồn đến 59 tỷ đồng. Từ đầu năm đến nay, chỉ bán đấu giá được 500 triệu đồng - một con số quá thấp, điều này cũng gián tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Trong khi tỉnh hiện có 2 tổ chức đấu giá chuyên nghiệp, với 7 đấu giá viên.

Đối với lĩnh vực luật sư, hiện Đoàn Luật sư tỉnh có 31 luật sư chính thức tham gia hoạt động tại 6 văn phòng luật sư, 3 công ty luật, 5 chi nhánh văn phòng luật sư. Số lượng luật sư đăng ký hoạt động khá nhiều, nhưng chất lượng hoạt động không đồng đều. Việc quản lý hoạt động cũng như các tổ chức hành nghề của luật sư vẫn chưa thật sự sâu sát.

Tương tự là lĩnh vực công chứng tư. Trên địa bàn tỉnh có 1 phòng công chứng và 5 văn phòng công chứng với 10 công chứng viên hành nghề. Hiện tỉnh đang tiến hành thẩm định Đề án thành lập Hội Công chứng viên tỉnh. Đây là lĩnh vực nhạy cảm, mặc dù có Luật Công chứng điều chỉnh, nhưng thời gian qua, không ít văn phòng công chứng tư vi phạm điều lệ, thậm chí vi phạm các quy định của Luật Công chứng, có không ít sai phạm gây ảnh hưởng đến uy tín của ngành Tư pháp trên lĩnh vực bổ trợ tư pháp. Tuy nhiên, động thái xử lý của ngành đối với các sai phạm liên quan đến hoạt động công chứng vẫn chưa kịp thời, gây nhiều dư luận không tốt. Đơn cử như một văn phòng công chứng tư có trụ sở tại TP. Bạc Liêu, đã trực tiếp công chứng đến 7 hợp đồng giao dịch từ những giấy tờ giả, hồ sơ không có bản gốc, ký khống không giáp mặt công chứng viên…

Riêng công tác giám định tư pháp, tỉnh có 58 giám định viên, trong đó có 33 giám định viên tư pháp và 25 giám định viên theo vụ việc; 2 tổ chức giám định (giám định kỹ thuật hình sự và giám định pháp y) và 7 cơ quan thực hiện chức năng giám định. Đây cũng là một trong những lĩnh vực gặp nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến công tác tư pháp mà thời gian qua vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng, đặc biệt ở các cơ quan thực hiện chức năng giám định. Không ít vụ việc, thời gian chờ đợi để có kết quả giám định kéo dài gây nhiều khó khăn cho hoạt động điều tra, xử lý vụ việc.

Nhiều tài sản không có người tham gia đấu giá được đăng trên báo. Ảnh: K.P

Cần sự quyết liệt hơn

Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Lê Thành Long trong lần về thăm và làm việc với tỉnh đã lưu ý, ngành Tư pháp Bạc Liêu phải chủ động tham mưu một cách chính xác, hiệu quả cho cấp ủy, UBND tỉnh trong công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cần tập trung làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra, nhất là trong lĩnh vực công chứng, bán đấu giá tài sản. Chủ động làm tốt công tác sắp xếp bộ máy tổ chức, vị trí việc làm sao cho cả lĩnh vực tư pháp và THA đều hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của ngành và địa phương giao.

Tỉnh cũng đề nghị Bộ Tư pháp cần quan tâm, phối hợp với Bộ Nội vụ kiến nghị Chính phủ sửa đổi Nghị định 55/2011/NĐ-CP ngày 4/7/2011 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và để đảm bảo tính khả thi khi tổ chức triển khai thực hiện ở địa phương. Hỗ trợ Bạc Liêu cấp ngân sách bổ sung để hỗ trợ kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở. Đồng thời sớm có ý kiến chỉ đạo giải quyết việc đăng ký khai sinh đối với các trường hợp trẻ sinh ra ở nước ngoài đang sinh sống trên địa bàn tỉnh, nhằm tạo điều kiện cho các em được đi học và hưởng các quyền của trẻ em.

Ông Nguyễn Bá Ân - Giám đốc Sở Tư pháp Bạc Liêu cho biết, trong những tháng đầu năm 2018, Sở Tư pháp đã thực hiện và đạt nhiều thành tích đáng khích lệ. Công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật từng bước đi vào nền nếp, đảm bảo hợp hiến, hợp pháp, phù hợp với chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước. Công tác phổ biến giáo dục pháp luật, hòa giải cơ sở ngày càng hiệu quả, thiết thực và phù hợp với đời sống thực tế. Việc thực hiện công tác hộ tịch, chứng thực, nuôi con nuôi, lý lịch tư pháp... ngày càng đi vào nền nếp, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo sự thuận lợi cho người dân. Bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức ngành Tư pháp cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục kiện toàn bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức của ngành theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Kim Tuấn