Củng cố các danh hiệu “văn hóa”

Thực hiện chủ trương “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa trong tỉnh thiết nghĩ càng nên được chú trọng hơn về chất lượng. Phong danh hiệu “đạt chuẩn văn hóa” phải gắn liền với việc đảm bảo chất lượng thật và duy trì chất lượng là chuyện mà các địa phương phải quan tâm…

Đủ “chín” mới công nhận

Đã từng tháp tùng theo các đoàn kiểm tra, khảo sát các khóm - ấp để công nhận (và tái công nhận) danh hiệu “đạt chuẩn văn hóa”, tôi cho rằng việc kiểm tra này còn mang tính qua loa, chiếu lệ khi chỉ được tiến hành trong thời gian… một buổi?! Để tìm hiểu những chuẩn mực, tinh túy văn hóa của một địa bàn, đôi khi cần một quá trình “ăn dầm nằm dề” tại cơ sở để thẩm thấu chất văn hóa nơi ấy!

Ngay cả trong phạm vi hẹp của một gia đình, chất “văn hóa” cũng hàm chứa trong nhiều lĩnh vực, khía cạnh. Văn hóa gia đình Việt Nam mang rất nhiều giá trị đẹp đẽ thuộc về thuần phong mỹ tục, nhưng nhìn vào những gia đình đạt chuẩn văn hóa hiện nay có không ít gia đình chưa đạt tới “độ chín” của những chuẩn mực ấy! Trong phạm vi gia đình, sự “kính trên, nhường dưới”, tình cảm thủy chung, son sắt của vợ chồng, sự thuận hòa của anh em cần được xem là những chuẩn mực căn cơ nhất để xét một gia đình có đạt chuẩn hay chưa. Ở phạm vi rộng hơn, một gia đình văn hóa còn có lối ứng xử đẹp với làng xóm quanh mình. Hiện nay, quan niệm “đèn nhà ai nấy sáng” ít nhiều đã ăn sâu vào trong nhận thức về mối quan hệ với làng xóm của nhiều hộ gia đình, kể cả ở khu vực nông thôn. Hiện tượng ấy lạc lõng với nét đẹp văn hóa Việt Nam, bởi xưa ông bà ta thường nói “bán anh em xa, mua láng giềng gần”…

Củng cố và giữ gìn danh hiệu “văn hóa” ở các đơn vị đạt chuẩn là góp phần tạo “bệ phóng” để “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”. Ảnh: C.T

Cần những mô hình đặc trưng

Xin nói rõ, đánh giá phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khóm - ấp chưa huy động được sự nhập cuộc của người dân như trên chỉ là xét ở một vài địa bàn cơ sở. Thực chất, ở Bạc Liêu đã có những khóm - ấp hoàn toàn tự tin về chất lượng thực chất khi mang danh hiệu “văn hóa”! Có thể điển hình như ấp 15 (xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình) với mô hình nhà văn hóa ấp phát huy hiệu quả hoạt động, huy động được sự chung sức của cộng đồng trong các phong trào ở địa phương. Đạt được hiệu quả như vậy là do nơi đây có đội ngũ cán bộ cấp… ấp năng nổ, nhiệt tình trong công tác, họ như những người “vác tù và hàng tổng”, chăm lo phong trào địa phương bằng tâm huyết. Từ tâm huyết đó, họ đã truyền lại cho người dân sở tại “lửa” nhiệt tình và thế là phong trào xây dựng đời sống văn hóa có sự chung tay thực hiện. Sinh hoạt định kỳ, tổ chức được những buổi giao lưu văn nghệ lồng ghép thông tin tình hình thời sự để dân nắm, vận động xã hội hóa để thực hiện các phong trào văn nghệ, TDTT trong địa bàn… đó là những cách làm hay đáng để các nơi học tập!

Trong việc xây dựng khóm - ấp, xã - phường - thị trấn đạt chuẩn văn hóa, thiết nghĩ bên cạnh việc tuân theo các tiêu chuẩn chung, các địa phương cần tính đến những mô hình đặc trưng! Chẳng hạn ở khóm có phong trào mua bán rầm rộ có thể xây dựng thành khóm kiểu mẫu trong văn minh mua bán, hay xây dựng các ấp kiểu mẫu xanh - sạch - đẹp, ấp kiểu mẫu trong việc treo ảnh Bác… Từ những mô hình đặc trưng này, khi tiếp cận với từng địa phương, người ta sẽ cảm nhận được nét đẹp văn hóa riêng trong bức tranh văn hóa chung mà tỉnh đang chung tay tô vẽ.

Hiện nay, toàn tỉnh đã công nhận tổng số 497/518 khóm - ấp đạt chuẩn văn hóa và hơn 94% gia đình văn hóa. Nếu đạt chất lượng “văn hóa” đúng nghĩa, đây sẽ là một bệ phóng mạnh mẽ để tỉnh nhà đi lên từ văn hóa. Nhưng để thật sự là “bệ phóng” thì việc xây dựng những gia đình, khóm - ấp, xã - phường - thị trấn đạt chuẩn thực chất và củng cố lại danh hiệu “văn hóa” ở những nơi đã đạt chuẩn là việc cần làm!

Cẩm Thúy