Truyền hình
“… Đã 40 năm trôi qua, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vẫn còn duy trì cuộc thi văn học này, để hôm nay trở về Bạc Liêu, tôi được gặp những người trẻ hơn tôi năm ấy, với trái tim nóng hổi, đã viết tiếp những câu chuyện đậm màu sắc, hơi thở, khát vọng cho đồng bằng cất cánh”. Đó là cảm nghĩ của nhà văn Trầm Hương - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh, Trưởng Ban giám khảo (BGK) cuộc thi bút ký văn học ĐBSCL năm 2022.
Ban tổ chức, Ban giám khảo và các tác giả đoạt giải chụp ảnh lưu niệm tại lễ tổng kết, trao giải cuộc thi. Ảnh: P.T.C
Lắng đọng vùng đất Chín Rồng
Cuộc thi vừa khép lại, nhưng những lắng đọng từ đó làm cho người ta nhận diện rõ hơn diện mạo ĐBSCL - từ những hạt phù sa nâu thắm đến cái tinh khiết trắng của hạt muối mặn mòi, và tất thảy những gì mà ĐBSCL đã và đang chất chứa. Có cả nhiều kỳ vọng mới hơn cho cuộc thi văn chương cấp khu vực đã duy trì ngần ấy thời gian như lời nhà văn Trầm Hương nhận xét.
Quả thật, có lắm tâm huyết tạo sự lắng đọng trong từng câu chữ ở mỗi bút ký văn học tham gia cuộc thi này, để đọc vào người ta thấy được đó là tình cảm, là gửi gắm, là khát vọng mà mỗi cây bút thông qua tác phẩm của mình muốn gửi cho miệt đất ĐBSCL đầy tiềm lực và cũng đầy những băn khoăn, trăn trở để tiềm lực biến thành nguồn lực mà cất cánh thật nhanh, thật vững chãi!
“Tiếng dội phù sa” của Phạm Quốc Rin - tỉnh Cà Mau (tác phẩm đoạt giải Nhì, không có giải Nhất) theo Nhà văn Trầm Hương nhận xét: “Ngoài khơi gợi vẻ đẹp của những hạt phù sa, tạo nhận thức về trách nhiệm khai sáng, cất cánh của ĐBSCL, đó còn là nỗi trăn trở về một “khoảng trống mênh mông giữa ký ức và hiện tại”, về dự báo, cảnh báo khi ta ngồi đây trong một thế giới ngỡ an toàn, hoàn hảo thì “thiên nhiên đang gầm gừ giận dữ”... Tạo được sự đồng cảm từ truyền dẫn tri thức, cảm xúc đến độc giả là sự thành công mà cũng là cái khó của thể loại bút ký, để tác giả “Tiếng dội phù sa” ghi được dấu ấn”.
Hay “Chuyện về hạt ngọc quê hương” (tác phẩm đoạt giải Ba của tác giả Nguyễn Kim Nghỉ, tỉnh Bạc Liêu) gây cảm tình cho BGK bởi đã mang lại cho người đọc tình yêu và hơi thở cuộc sống của xứ muối Bạc Liêu. Một giải Ba khác, “Người nặng nợ những chuyến đò” (tác giả Lê Quang Trạng, tỉnh An Giang) theo Trưởng BGK thì ngoài sự thấu hiểu còn phải có tình yêu nhân vật, tác giả mới “khắc, chạm” được một chân dung độc đáo, không lẫn vào đâu. Còn “Sông Cổ Chiên mùa bông bần rụng” (tác giả Đào Ngọc Vinh, tỉnh Bến Tre, giải Khuyến khích) đã thổi hồn vào sinh thái miền Tây sông nước: “Từ bông bần, đọt lục bình, con tép sông, con nước lớn ròng... được tác giả đưa ngọt ngào vào trang viết rất gợi, rất thương. Không chỉ có niềm tự hào về một phương Nam giàu có về tiềm năng, mà còn có nỗi đau về một đồng bằng bị hủy hoại bởi biến đổi khí hậu, bởi lòng tham con người”, nhà văn Trầm Hương nhận xét.
Nhà văn Trầm Hương - Trưởng Ban giám khảo cuộc thi trao giải Ba cho 2 tác giả. Ảnh: C.T
Tầm nhìn mới cho văn chương
Điều đáng tiếc ở cuộc thi lần này, theo nhận định của BGK là “nhiều vấn đề nhức nhối ĐBSCL với những bất cập về cơ chế, chính sách phát triển, giáo dục, giao thông, văn hóa... chưa có được những bút ký sắc bén để khắc chạm và mổ xẻ vấn đề cho thấu đáo”. Đây cũng có thể là đúc rút sâu sắc cho các cây bút đam mê văn chương và có tấm lòng với vùng đất đồng bằng này cho cuộc thi năm tiếp theo. Tầm nhìn mới hơn nữa, tuy là chuyện... bên lề nhưng cũng cần cân nhắc, đó là cần có sự cách tân cho cuộc thi bút ký đã duy trì mấy chục năm qua. Năm nào cũng vậy, một bài phát biểu, một bài tổng kết, rồi sau lễ tổng kết là tiệc gặp gỡ chia tay, xong, ai về tỉnh nấy. Trong khi, tổng kết năm nào cũng có sự hội ngộ của những nhà văn, cây bút lão làng (chẳng hạn năm nay là sự hiện diện của nhà văn Trầm Hương, nhà báo Huỳnh Dũng Nhân...) và những cây viết trẻ về tuổi đời lẫn tuổi nghề nhưng không thiếu tâm huyết, đam mê viết lách. Sự gặp gỡ giữa hai thành phần này rất cần, để cho tiền bối trao truyền kinh nghiệm, cảm hứng cho lớp trẻ kế thừa nghiệp văn chương, viết lách.
Một buổi giao lưu nói chuyện về văn chương, chia sẻ những cảm xúc về nghiệp viết lách, khơi gợi niềm đam mê con chữ trong thời buổi 4.0 bằng câu chuyện của lớp người đi trước, với kinh nghiệm, vốn sống và cả tình yêu đối với vùng đất, quê hương, con người... Tất cả sẽ là động lực để vực dậy mạnh mẽ hơn nữa tiềm lực văn chương cho dải đất ĐBSCL, tiếp sức cho văn chương khơi gợi những khát vọng để đồng bằng tiếp tục cất cánh!
Cẩm Thúy
Xem thêm bình luận