Cựu chiến binh hơn 3 thập kỷ bảo tồn vườn chim sinh thái

Giữa những cánh đồng tôm - lúa trải dài ở xã Vĩnh Phước, có khoảng xanh đặc biệt tồn tại suốt hơn 3 thập kỷ qua. Mỗi sáng tinh mơ, khi ánh bình minh vừa xuyên qua rặng tràm, những cánh cò trắng, vạc, cồng cộc, diệc xám, diệc mốc... chao liệng khắp bầu trời, tạo nên khung cảnh thanh bình ở vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

• Mèo rừng trong Sách đỏ được thả về Vườn chim Bạc Liêu
• Lần đầu tiên cò nhạn sinh sản tại Vườn chim Bạc Liêu

Từ vùng đất hoang đến mái nhà của chim trời

Giữa không gian ấy, cựu chiến binh Nguyễn Văn Thiệt vẫn ngày ngày lặng lẽ đi quanh khu vườn, quan sát từng tổ chim, gốc cây như chăm sóc chính mái nhà của mình. Ở tuổi 73, người đàn ông ấy đã dành hơn 30 năm cuộc đời để gìn giữ vườn chim sinh thái rộng khoảng 10 ha tại ấp Bình Hổ.

Ông Thiệt kể: "Sau nhiều năm tham gia đơn vị cơ yếu của tỉnh Bạc Liêu (cũ), tôi trở về quê lập gia đình vào năm 1977. Cha mẹ cho tôi 10 công đất nhưng đó là vùng đất hoang hoá, cỏ mọc cao quá bụng người, không thể trồng lúa. Giai đoạn đầu, cuộc sống của vợ chồng tôi vô cùng chật vật, tôi đi đào đất, vợ tôi thì đi cấy lúa thuê để kiếm sống. Cứ vậy tích góp từng chút một, sau nhiều năm, chúng tôi chuyển sang nuôi vịt đẻ, heo giống, rồi mua máy tuốt lúa làm dịch vụ cho bà con địa phương, gom góp tiếp và mua đất".

Khi sở hữu khoảng 12 ha đất, ông Thiệt bắt đầu cải tạo vùng trũng phèn mặn này. Ban đầu, ông thuê đào ao, lên liếp trồng hàng trăm gốc dừa, nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Ðến năm 1990, ông quyết định đốn bỏ dừa để trồng tràm, trúc, lục bình...

4 năm sau, người dân vào vườn tràm bắt chuột đồng, bất ngờ phát hiện đàn cò hàng chục con đậu kín trên những tán cây. Khoảnh khắc ấy đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của người cựu chiến binh. “Tôm - lúa thì mình làm được nhiều chỗ, còn đất cho chim trời sinh sống ngày càng ít đi. Mình chặt  cây, phá đất thì còn chỗ nào cho chúng về”, ông Thiệt trầm ngâm.

Nhiều cá thể cò làm tổ trên cây trong vườn nhà ông Nguyễn Văn Thiệt.

Từ suy nghĩ giản dị ấy, hơn 3 thập kỷ qua, ông cần mẫn giữ nước ngọt, trồng thêm cây xanh, đào ao, chăm sóc môi trường sinh thái để chim trời sinh sôi. Từ vài chục con cò ban đầu, nay khu vườn trở thành nơi cư trú của hàng ngàn cá thể chim, trong đó có một số loài quý hiếm nằm trong sách đỏ.

Lặng lẽ giữ khoảng xanh giữa vùng tôm - lúa

Ðể bảo vệ vườn chim, ông Thiệt gần như dành trọn thời gian cho khu vườn. Ban ngày, ông đi kiểm tra từng khu vực, chăm sóc chim non bị rơi khỏi tổ, xử lý cây gãy đổ. Ban đêm, ông cùng con trai là anh Nguyễn Minh Hoàng thay nhau tuần tra để ngăn người lén vào săn bắt chim. Có những đêm nghe tiếng chim kêu bất thường hay cả đàn bất ngờ tung cánh khỏi ngọn cây, ông lập tức cầm đèn đi kiểm tra. Nhiều năm qua, gia đình ông 3 lần phát hiện người săn bắt chim trái phép và giao công an địa phương xử lý.

Ðiều đáng quý ở người cựu chiến binh ấy không chỉ là tình yêu thiên nhiên mà còn là tinh thần giữ gìn môi trường thầm lặng. Trong khi nhiều hộ dân xung quanh chuyển sang nuôi tôm, thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, ông vẫn kiên quyết giữ lại vườn tràm cho chim trời.

"Ði qua chiến tranh, tôi càng trân quý giá trị của sự bình yên. Hình ảnh từng đàn cò trắng bay kín góc trời mỗi buổi chiều khiến tôi cảm nhận rõ cuộc sống thanh bình mà bao thế hệ đã hy sinh để gìn giữ", ông Thiệt chia sẻ.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Thiệt thăm con cò ruồi mới sinh sản.

Nhờ sự kiên trì của ông Thiệt, vườn chim ở ấp Bình Hổ dần trở thành điểm đến quen thuộc của những người yêu thiên nhiên. Mỗi mùa sinh sản, hàng ngàn cánh cò phủ trắng những tán tràm xanh ngát, tạo nên khung cảnh thật đẹp. Nhiều học sinh, du khách tìm đến tham quan để tận mắt chứng kiến hệ sinh thái đặc biệt giữa cánh đồng tôm - lúa rộng lớn.

Từ những nỗ lực bền bỉ ấy, ông Thiệt vinh dự nhận được phần thưởng cao quý: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì có thành tích trong công tác bảo vệ môi trường và phát triển rừng (năm 2013). Dẫu vậy, phần thưởng lớn nhất với người cựu chiến binh ấy có lẽ là mỗi sớm mai được nghe tiếng chim ríu rít vang lên giữa khu vườn xanh mát.

Không bảng hiệu du lịch, không thu vé tham quan, khu vườn của ông Nguyễn Văn Thiệt lặng lẽ tồn tại như khoảng xanh quý giá giữa nhịp sống đổi thay từng ngày. Người cựu chiến binh năm nào vẫn tiếp tục công việc bình dị - giữ tiếng chim trời cho quê hương./.

Lam Khánh - Tiến Luận