Đã đến lúc thay đổi những thói quen

Dịch bệnh COVID-19 với những diễn biến phức tạp, khó lường đã ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm đảo lộn mọi hoạt động của con người. Nhưng cũng chính dịch bệnh đã mang đến cho chúng ta những bài học đắt giá trong cuộc sống, trong đó có việc phải làm quen với sự thay đổi những cách sinh hoạt cộng đồng.

Người Việt Nam vốn bản tính thân thiện, cởi mở, gặp nhau “tay bắt mặt mừng” là một cử chỉ mang tính văn hóa truyền thống. Nhưng ở thời đại mà những căn bệnh nguy hiểm lây qua đường tiếp xúc ngày càng phổ biến thì việc chạm tay nhau để thể hiện niềm hân hoan, sự chào đón đã không còn phù hợp. Thay vào đó nên là một thái độ thân thiện, hòa nhã trong giao tiếp, vừa phù hợp với nếp văn hóa giao tiếp của người Việt, cũng vừa là cách phòng dịch hiệu quả.

“Trà tam, rượu tứ”, vui cũng uống, buồn cũng uống - một thói quen trong sinh hoạt hàng ngày của người Việt là “chén tạc chén thù” mỗi khi có dịp gặp nhau. Chưa kể những tác hại do rượu bia mang lại, việc gặp gỡ, tụ tập khi mà cả xã hội được yêu cầu “ai ở đâu ở yên đó” cũng là hành vi vô cùng nguy hiểm. Cho nên việc thay đổi thói quen thỏa mãn niềm vui cá nhân để bảo vệ lợi ích cộng đồng cũng là cách để thích ứng với trạng thái “bình thường mới” mà cả thế giới đã và đang chuẩn bị bước vào.

Nhưng nào chỉ thay đổi những nếp sinh hoạt đã thành hành vi, có những thói quen ý thức mà mỗi người cũng cần thay đổi. Lâu nay, không ít người có niềm tin mạnh mẽ về các phương thuốc dân gian và kiểu trị bệnh “truyền mệnh”. Trong thời đại 4.0, niềm tin này càng được cổ vũ bởi những phương thuốc được cho là “rất hiệu quả trên mạng” hay những “bác sĩ mạng xã hội thần kỳ” mà không có bất kỳ kết quả kiểm chứng xác thực nào trên thực tế. Trong lúc dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, ngành chức năng đã phải liên tục phát đi cảnh báo về việc nhiều người dùng các bài thuốc được dán nhãn “dân gian”, “gia truyền” không rõ nguồn gốc, làm nguy hại thêm tình hình sức khỏe của người bệnh. Vì vậy, đã đến lúc niềm tin vào khoa học phải được củng cố vững chắc, dù là thuốc dân gian hay y học hiện đại. Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, không phải là thứ để gửi gắm vào sự may rủi từ các bài thuốc “nghe nói”.

Cũng là niềm tin mãnh liệt vào thông tin truyền miệng - một nét tiêu biểu trong văn hóa cộng đồng của người Việt, vào thời kỳ mà mạng xã hội chiếm lĩnh thế giới ảo thì niềm tin này lại trở thành thói xấu! Những “cư dân mạng” có thể chia sẻ, tung ra bất kỳ thông tin sai lệch nào mà không cần qua kiểm chứng và luôn có hàng vạn người tin vào những thông tin kiểu đó. Rất nhiều người đã bị ngành chức năng phạt nặng vì hành vi sai trái này. Điều đó nên trở thành bài học để những người sử dụng mạng xã hội từ bỏ thói quen dùng bàn phím để phá hoại cuộc sống bình an của mọi người, dù là vô tình hay cố ý.

TRẦN ANH