Đặc sắc nét đẹp văn hóa đa dân tộc

Góp vào vườn hoa văn hóa đa sắc màu của 54 dân tộc anh em trên mọi miền đất nước, 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa ở Bạc Liêu cũng có những điểm nhấn riêng làm nên bản sắc Bạc Liêu. Đó là những nét đẹp riêng trong tổng thể văn hóa địa phương, góp phần làm nên sức hút cho kho tàng văn hóa các dân tộc anh em.

Biểu diễn nhạc ngũ âm phục vụ sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Khmer tại chùa Xiêm Cán.

Tích hợp tinh hoa

Nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, góp phần củng cố, tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, từ năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định lấy ngày 19/4 hàng năm là “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Văn hóa các dân tộc anh em như một vườn hoa đủ sắc màu của từng loài hoa. Sự phong phú, đa dạng, đa sắc thái của 54 dân tộc anh em đã điểm tô nên một Việt Nam mang chiều sâu văn hóa với vô vàn những phong tục, tập quán, di tích lịch sử - văn hóa trải dài đất nước.

Theo thống kê, cộng đồng 54 dân tộc anh em cư trú tại những địa bàn khác nhau với bản sắc văn hóa độc đáo, phong phú cũng đã tích hợp nên một kho tàng tinh hoa văn hóa Việt Nam. Kho tàng ấy bao gồm 26 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh; 105 di tích quốc gia đặc biệt; 3.423 di tích quốc gia; hơn 10.000 di tích cấp tỉnh/thành phố và gần 69.000 di sản văn hóa phi vật thể được nhận diện, kiểm kê, trong đó có 288 di sản được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Vượt khỏi phạm vi quốc gia, những Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên, Ca trù, Dân ca quan họ Bắc Ninh, Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, hát Bài chòi Trung bộ, thực hành tín ngưỡng thờ mẫu Tam Phủ… là những đặc trưng văn hóa vùng miền khác nhau, đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Điều đó giúp bè bạn trên trường quốc tế nhận ra một bản sắc văn hóa Việt Nam đa dạng, phong phú và đặc sắc!

Biểu diễn đờn ca tài tử tại Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Ảnh: H.T

Hòa hợp văn hóa

Bạc Liêu cũng đã góp phần mình trong hành trình hình thành nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ - một trong những di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ở Bạc Liêu, không chỉ người Kinh, mà người Khmer hay người Hoa đều biết, thậm chí có thể trình diễn ĐCTT - cho thấy sự hòa hợp, giao thoa văn hóa trên vùng đất này.

Chung vai sát cánh trong đời sống cũng như có sự giao thoa về văn hóa giữa 3 dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa, thế nhưng mỗi dân tộc đều giữ được những nét đẹp thuộc về bản sắc văn hóa trong phong tục, tập quán, phong cách ăn mặc, những món ẩm thực đặc trưng, hay qua kiến trúc riêng ở các di tích lịch sử - văn hóa. Nếu người Kinh chuộng vọng cổ, ĐCTT trong sinh hoạt tiệc tùng, đám tiệc, thì người Khmer lại chọn nhạc ngũ âm, sân khấu Dù kê, hay múa Lâm thôn, đặc biệt là đua ghe Ngo trong các sinh hoạt, hội hè, lễ tết; người Hoa thì có dàn nhạc “tùa lò cấu” trong ma chay, lễ hội…

Chùa chiền, đình thần, miếu mạo ở Bạc Liêu cũng ghi đậm dấu ấn nét đẹp văn hóa đặc trưng của 3 dân tộc anh em. Có thể kể đến những nét riêng của đình An Trạch, đình Tân Hưng, so với chùa Vĩnh Đức, chùa Giác Hoa, hay so với chùa Xiêm Cán, chùa Cái Giá… Mang nét đẹp tín ngưỡng của từng dân tộc khác nhau, nhưng dù mang trong mình dòng máu Kinh hay Hoa, Khmer thì tất cả đều xem đó là những nơi thờ phụng linh thiêng, với tinh thần hòa hợp về tín ngưỡng, phong tục tập quán.

Tách bạch rằng lễ Kỳ yên của người Hoa, hay Chôl-chnăm-thmây, Đôn-ta, của người Khmer; lễ Giỗ Tổ cổ nhạc của người Kinh sẽ là sự khập khiễng! Bởi từng nét đẹp trong văn hóa lễ hội vốn dĩ của 3 dân tộc anh em đã được chan hòa, giao thoa trong quá trình chung sống, để trở thành văn hóa Bạc Liêu, góp thêm sắc thái riêng trong vườn hoa văn hóa đa dân tộc anh em trên khắp mọi miền đất nước. Tất cả chính là những vốn liếng, tài sản mà Bạc Liêu đang và sẽ gìn giữ, phát huy giá trị trong câu chuyện làm du lịch ở tương lai gần.

Nhật Quỳnh