Đảm bảo cho công dân quyền được thông tin và tìm hiểu pháp luật

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (PB-GDPL) được kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 20/6/2012, có hiệu lực thi hành vào ngày 1/1/2013. Lần đầu tiên, nước ta có một văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao dưới hình thức văn bản luật về PB-GDPL, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho công tác này.

ĐV-TN phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật ở xã Phong Thạnh Đông A (huyện Giá Rai). Ảnh: K.P

Về quyền được thông tin về pháp luật và trách nhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân, công dân có quyền được thông tin về pháp luật và có trách nhiệm chủ động tìm hiểu, học tập pháp luật; Nhà nước bảo đảm, tạo điều kiện cho công dân thực hiện quyền được thông tin về pháp luật.

Trong hoạt động PB-GDPL, Luật PB-GDPL quy định các nguyên tắc sau: chính xác, đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu, thiết thực; kịp thời, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; đa dạng các hình thức PB-GDPL phù hợp với nhu cầu, lứa tuổi, trình độ của đối tượng được PB-GDPL và truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc; gắn với việc thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh của đất nước, của địa phương và đời sống hàng ngày của người dân; phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan, tổ chức, gia đình và xã hội.

Luật PB-GDPL dành trọn chương II với 15 điều quy định về nội dung, hình thức PB-GDPL cho các đối tượng khác nhau. Nội dung PB-GDPL là quy định của Hiến pháp và văn bản quy phạm pháp luật, trọng tâm là các quy định của pháp luật về dân sự, hình sự, hành chính, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, lao động, giáo dục, y tế, quốc phòng - an ninh, giao thông, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan Nhà nước, cán bộ, công chức, các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành... Hình thức PB-GDPL có nhiều hình thức, như họp báo, thông cáo báo chí; phổ biến pháp luật trực tiếp; tư vấn, hướng dẫn tìm hiểu pháp luật; cung cấp thông tin, tài liệu pháp luật; thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, loa truyền thanh, internet, pa-nô, áp-phích, tranh cổ động; đăng tải trên công báo; đăng tải thông tin pháp luật trên trang thông tin điện tử; niêm yết tại trụ sở, bảng tin của cơ quan, tổ chức, khu dân cư…

Ngoài ra, Luật PB-GDPL còn quy định nội dung, hình thức PB-GDPL cho một số đối tượng đặc thù là người dân ở vùng có đông người dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân; người lao động trong các doanh nghiệp; nạn nhân bạo lực gia đình; người khuyết tật; người đang chấp hành hình phạt tù, người đang bị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; người đang bị áp dụng biện pháp giáo dục (tại xã, phường, thị trấn), người bị phạt tù được hưởng án treo và nội dung, hình thức PB-GDPL trong các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân.

Việc ban hành Luật PB-GDPL góp phần bảo đảm sự công khai, minh bạch của các chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo đảm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp đều có quyền và được tạo điều kiện thuận lợi tiếp cận thông tin về pháp luật. Qua đó, nâng cao hiểu biết pháp luật và ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật.

Kim Bảo