Điệu múa Rom vong được quan tâm bảo tồn

Mới đây, Bộ VH-TT&DL hỗ trợ kinh phí cho Bạc Liêu thực hiện công tác bảo tồn di sản văn hóa (DSVH) phi vật thể trong đồng bào Khmer. Theo đó, điệu múa Rom vong - một loại hình nghệ thuật đặc trưng của phum sóc được Bộ chỉ đạo lập hồ sơ công nhận và bảo tồn. Đây là tín hiệu phấn khởi để tỉnh tiếp tục triển khai có hiệu quả các giải pháp gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa Khmer.

Đồng bào Khmer Bạc Liêu có bản sắc văn hóa rất phong phú. Trong đó, nhiều loại hình nghệ thuật độc đáo đang được bảo tồn và phát huy giá trị, góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần đồng bào dân tộc. Đặc biệt, Rom vong là điệu múa dân gian gắn liền với công cuộc khai hoang, lao động - sản xuất của người Khmer từ xa xưa. Theo thời gian, môn nghệ thuật này ngày càng được ưa chuộng bởi tính gắn kết cộng đồng, dễ biểu diễn và tạo được không khí vui nhộn.
Mới đây, Bạc Liêu vinh dự được Trung ương chỉ đạo bảo tồn loại hình nghệ thuật đặc sắc này. Với tính chất quan trọng đó, Sở VH-TT&DL đã thành lập Ban chỉ đạo, Hội đồng thẩm định lập hồ sơ khoa học cho điệu múa Rom vong để đề nghị UBND tỉnh công nhận là DSVH phi vật thể cấp tỉnh. Và trong thời gian tới, nếu Rom vong tiếp tục phát triển sôi nổi hơn thì sẽ tiến tới đề nghị Bộ VH-TT&DL công nhận là DSVH phi vật thể quốc gia. Nghệ sĩ Thạch Si Phol (nguyên Trưởng Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu) bày tỏ: “Rom vong là điệu múa đặc trưng nhất của người Khmer với nhiều thể thức như: Sakaval, Rom ckobach, Rom leo, Rom chốt… Nếu không sớm có giải pháp trao truyền thì điệu múa Rom vong sẽ có nguy cơ mai một trong thế hệ trẻ”.
Bên cạnh việc lập hồ sơ, Bạc Liêu cần phải thực hiện một kịch bản phim hoàn chỉnh để trình Bộ VH-TT&DL thẩm định. Dự kiến, phim sẽ được thu hình tại 2 ngôi chùa Khmer có lịch sử hình thành lâu đời và nghệ thuật kiến trúc độc đáo của Bạc Liêu là chùa Xiêm Cán (TP. Bạc Liêu) và chùa Đìa Muồng (huyện Phước Long). Phim sẽ tập trung phản ánh sự phát triển của điệu múa này qua 3 bối cảnh. Trước hết, Rom vong là “món ăn tinh thần” không thể thiếu trong các lễ tết, đám tiệc của người Khmer. Không cần phải có nhạc cụ, trang phục cầu kỳ, bất cứ gia đình nào cũng có thể thỏa thích múa hát Rom vong để làm cho cuộc vui thêm trọn vẹn. Còn trong các lễ hội cổ truyền của đồng bào Khmer, Rom vong thường được diễn ra trước sân chùa nhằm tạo sinh khí vui tươi, thắt chặt tình đoàn kết trong cộng đồng anh em. Cứ hễ nghe tiếng trống, điệu nhạc trỗi dậy là già trẻ, trai gái phum sóc đều hòa mình vào dòng người và cùng nhau nhảy múa. Ngoài ý nghĩa giải trí, đây còn là phương tiện giao tiếp tình cảm của những nam thanh, nữ tú thông qua ánh mắt, nụ cười, động tác múa… Cuối cùng là Rom vong được nâng tầm lên những sân khấu chuyên nghiệp. Mang tính chất biểu diễn nên người múa phải thể hiện những động tác với kỹ thuật điêu luyện hơn, trang phục và đạo cụ cũng phải sặc sỡ, bắt mắt để cuốn hút khán giả.

Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu biểu diễn múa Rom vong phục vụ lễ hội. Ảnh: H.T

Việc thực hiện kịch bản phim là điều kiện đủ đề Bộ VH-TT&DL thẩm định, đồng thời còn xây dựng nên một “giáo án” chất lượng nhằm nâng cao tình yêu, trách nhiệm bảo tồn múa Rom vong trong cộng đồng người Khmer. Ông Trần Minh Huấn, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, cho biết: “Để thực hiện có hiệu quả chỉ đạo của Bộ VH-TT&DL, trách nhiệm của ngành chức năng, chính quyền địa phương và đồng bào Khmer rất quan trọng. Thời gian tới, cần tập trung phát huy sức sống của Rom vong trong đời sống cộng đồng; tiếp tục đầu tư công tác trao truyền, trang phục, đạo cụ để nâng chất điệu múa này trong hoạt động biểu diễn chuyên nghiệp. Đặc biệt, tăng cường tổ chức múa Rom vong trong các lễ hội, sự kiện chính trị - văn hóa vùng có đông đồng bào Khmer nhằm tạo điều kiện giao thoa văn hóa, thắt chặt tinh thần đoàn kết trong các dân tộc anh em ở Bạc Liêu”.
HỮU THỌ