Thứ bảy, 21-11-26 21:18:55
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Đờn ca tài tử phục vụ du lịch: Còn đó những băn khoăn!

Báo Cà Mau

Bấy lâu nay, chúng ta hay nhắc đến nhiệm vụ làm du lịch của nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT), nói chính xác hơn, đó là đề cập đến trọng trách của người chơi ĐCTT trong việc lấy bộ môn nghệ thuật “vua” của Nam bộ giới thiệu, quảng bá cái hay, cái đẹp của mình thông qua hình thức “làm du lịch”. Nhưng thực tế, ĐCTT vẫn còn gặp những lúng túng trên con đường làm du lịch, và còn đó những băn khoăn…

Người viết bài này đã có đôi lần được bè bạn ngoài tỉnh nhờ tư vấn tìm một đội hình chuyên về ĐCTT để phục vụ nhóm du khách, có lần là để phục vụ buổi họp mặt khá lớn. Thế nhưng, lần nào cũng không đạt kết quả như mong đợi! Lần thì do anh em trong nhóm ĐCTT có việc bận không tập hợp được, lần khác thì do không thống nhất được về mặt… giá cả. Bạc Liêu có những đội hình chuyên phục vụ du lịch tại các điểm du lịch, thế nhưng muốn tìm một đội hình để phục vụ du khách không phải ở những điểm du lịch lại gặp khó, không thống nhất được giá cả để “có với nhau” một bữa tiệc âm nhạc Nam bộ đặc sắc đã được UNESCO suy tôn là di sản văn hóa phi vật thể đại điện của nhân loại (ở đây sự “chào giá”, “mặc cả” từ phía người biểu diễn lẫn người thưởng thức, thiết nghĩ vô tình đã hạ thấp giá trị của một loại hình nghệ thuật), trong khi tỉnh là một trong những “chiếc nôi” của ĐCTT. Đây là điều thật sự đáng băn khoăn. 

Biểu diễn đờn ca tài tử tại khu nhà vườn Chí Tôn (huyện Hòa Bình). Ảnh: C.T


Tôi rất tán thành với quan điểm: “ĐCTT phục vụ du lịch đã làm được một sứ mệnh vô cùng cao cả là mang tiếng đờn, lời ca chất chứa cả hồn dân tộc giới thiệu khắp thế giới, bắt bè bạn năm châu phải rung động theo nhịp rung động của tự tình dân tộc Việt Nam. Các nghệ nhân tài tử phục vụ du lịch, chính là những người chiến sĩ bảo vệ và truyền bá tinh hoa văn hóa dân tộc của chúng ta một cách tích cực”. Nhưng, xin lưu ý thêm: chỉ “làm được” khi ĐCTT phục vụ du lịch đúng cách, đúng bài bản! 
Chưa nói đến việc đưa nghệ thuật ĐCTT đi xa (phục vụ du khách nước ngoài), mà chỉ phục vụ du khách Việt Nam thôi, muốn có một buổi biểu diễn tạo được ấn tượng, thì việc chọn lọc bài bản, cấu trúc một chương trình phải được thiết kế chỉn chu. Các đội ĐCTT chuyên nên biểu diễn trước một chương trình có chủ đề, dàn dựng chu đáo để du khách được thưởng thức một chương trình nghệ thuật nghiêm túc, chất lượng. Sau đó, có thể ca thêm theo yêu cầu của khách. Tránh trường hợp chỉ biết chìu theo ý khách, gác bỏ hết chương trình chủ lực mà mình đã chuẩn bị, vì làm như vậy chương trình biểu diễn sẽ nghèo nàn, chắp vá, không tạo được cảm xúc, ấn tượng và không truyền đạt được những nội dung mà mình muốn gửi gắm. Nội dung nên đi vào các chủ đề như: ca ngợi quê hương, đất nước, giới thiệu thật sinh động về đất và người Bạc Liêu - vì tâm lý du khách khi đặt chân đến một vùng đất mới thì luôn muốn tìm hiều về nơi đó. Ở đây vấn đề không chỉ là biểu diễn, mà còn là những bài bản mới được sáng tác kịp thời, có dấu ấn riêng của vùng đất bản địa. Những bản Tổ nếu cứ lặp đi lặp lại trên ca từ cũ thì đến đâu du khách cũng được nghe, không nhất thiết phải đến Bạc Liêu! Một điều nữa là, du khách ghé một điểm đến thường không lâu, cho nên phải thiết kế chương trình phục vụ tránh những bài bản quá dài; thêm nữa, họ đang trên một chặng hành trình dài thường rất mệt mỏi nên cần giây phút thư giãn, vì vậy bài bản phục vụ cũng phải vui tươi, nhẹ nhàng, tránh những bản buồn não, thê lương hoặc xung đột, cao trào…
Du lịch cả khu vực ĐBSCL, đi đến tỉnh nào cũng nghe có ĐCTT. Thế thì không cần phải tìm ĐCTT đâu xa, chỉ cần đến bất kỳ một tỉnh ĐBSCL là cũng có thể tìm hiểu về ĐCTT. Vậy thì mỗi tỉnh phải tìm thế mạnh, sự riêng biệt của mình để quảng bá về ĐCTT nếu không muốn lặp lại sự na ná không gây ấn tượng!
Sự "chào giá" từ phía người phục vụ lẫn sự "mặc cả" của người được phục vụ - đối với bất kỳ một loại hình nghệ thuật nào, không riêng ĐCTT - là điều rất không nên để xảy ra! Thưởng thức nghệ thuật là một nét đẹp thuộc về văn hóa, cốt cách, chứ không phải là chuyện mua - bán, đổi chác một món hàng tầm thường có thể cân - đong - đo - đếm bằng tiền, nên trong “giao dịch” đối với một loại hình nghệ thuật như ĐCTT, chúng ta đừng để giá trị đồng tiền lấn lướt! Người nghệ nhân, nghệ sĩ phải biết mình đang nắm giữ sứ mệnh hết sức thiêng liêng - trao truyền một loại hình di sản văn hóa độc đáo, thế nhưng nói đi phải nói lại, có “thực mới vực được đạo”, người nghệ nhân, nghệ sĩ cũng cần phải được đền đáp bằng những chế độ bồi dưỡng hợp lý, bù đắp công lao động nghệ thuật của họ.
Phục vụ du lịch luôn là một chủ trương đúng để phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT. Thế nhưng, phục vụ như thế nào để ĐCTT giữ nguyên bản chất mà ngày càng tỏa sáng là vấn đề mà ngành chức năng và chính những người đem ĐCTT giới thiệu với mọi người, phải còn đắn đo, suy tính nữa...
Cẩm Thúy

Khảo sát, kết nối phát triển du lịch sinh thái rừng Cà Mau

Chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026, ngày 20/11, Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh tổ chức đoàn khảo sát các điểm du lịch sinh thái rừng tại xã Đá Bạc, với sự tham gia của Hiệp hội Du lịch tỉnh và các doanh nghiệp lữ hành.

Hội tụ sắc màu văn hoá

Cà Mau là vùng đất hội tụ nhiều giá trị văn hoá được bồi đắp qua quá trình khai phá, cộng cư của các dân tộc Kinh, Hoa, Khmer. Mỗi cộng đồng gìn giữ phong tục, nghệ thuật, ẩm thực riêng, tạo nên nền văn hoá đa dạng, giàu bản sắc. Những giá trị ấy được thể hiện trong chuỗi hoạt động ngày Văn hoá Việt Nam (24/11) và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026, diễn ra từ ngày 21-25/11.

Người nghệ sĩ đa tài

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Chu Ðức Hoà có gần 11 năm chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị - Thừa Thiên, Lào. Sau khi xuất ngũ, ông tích cực tham gia các hoạt động sáng tác.

Khảo sát mô hình khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc tại xã Đầm Dơi

Ngày 19/11, Đoàn công tác của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau do đồng chí Võ Thị Ngọc Hân, Phó Chủ tịch làm trưởng đoàn, tiến hành khảo sát thực tế xã Đầm Dơi nhằm đánh giá, lựa chọn địa bàn chỉ đạo điểm xây dựng mô hình khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc giai đoạn 2026 - 2030.

Livestream Giải Đua vỏ máy composite tỉnh Cà Mau mở rộng năm 2026

Sôi động đường đua, hấp dẫn từng phút tranh tài tại Giải Đua vỏ máy Composite tỉnh Cà Mau mở rộng năm 2026, chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam (24/11), Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 và kỷ niệm Ngày truyền thống Cách mạng Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau (13/12).

Rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam

Chiều 18/11, Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 tại cơ quan Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau.

Gặp gỡ 7 thí sinh vào vòng Chung kết xếp hạng

Chiều 17/11, tại Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau, nhà báo Lâm Hồ Sỹ, Giám đốc đơn vị, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình Cà Mau lần thứ I, năm 2026, gặp mặt, động viên 7 thí sinh xuất sắc bước vào vòng chung kết xếp hạng.

Sôi nổi Ngày hội Văn hoá công nhân – Thanh niên Cà Mau năm 2026

Sáng 17/11, tại Công viên Văn hoá Hùng Vương (phường Tân Thành), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh phối hợp với Tỉnh đoàn tổ chức Ngày hội Văn hoá công nhân - Thanh niên Cà Mau năm 2026, với chủ đề “Kết nối sức trẻ - Lan toả văn hoá - Đồng hành cùng doanh nghiệp và người lao động”. 

Cà Mau đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối thị trường TP Hồ Chí Minh

Sau 2 ngày diễn ra, Không gian quảng bá, xúc tiến thương mại, du lịch tỉnh Cà Mau tại TP Hồ Chí Minh thu hút hơn 12.000 lượt khách đến tham quan, mua sắm, đạt doanh thu bán hàng trực tiếp hơn 600 triệu đồng. Bên cạnh hiệu quả tiêu thụ hàng hoá tại chỗ, sự kiện còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp, hợp tác xã tỉnh Cà Mau với các hệ thống phân phối và nhà mua tại TP Hồ Chí Minh.

Xã Phong Thạnh rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Chiều 15/11, trong không khí kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam, xã Phong Thạnh tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 tại ấp Khúc Tréo.