Đoàn cải lương Cao Văn Lầu: Phát triển trong… khó khăn!

Mặc dù đã sắp về đích lộ trình thực hiện đề án “Tiếp tục phát triển Đoàn cải lương Cao Văn Lầu giai đoạn 2012 - 2016”, thế nhưng đoàn cải lương này vẫn gặp không ít khó khăn trong… phát triển! Những thành tích mà đoàn mang về trong từng hội thi, hội diễn có thể mang ánh hào quang cho đoàn, chứ chưa thể khẳng định đó là con đường phát triển bền vững…

Các diễn viên trẻ Đoàn cải lương Cao Văn Lầu trong vở “Một phút một thời”. Ảnh: C.T

Ứng kinh phí thực hiện đề án
Những con số cụ thể về kinh phí đã được ghi rõ trong đề án với tiến độ thực hiện hàng năm trong chặng đường 5 năm ấy, thế nhưng chuyện thiếu thốn về kinh phí luôn là bài toán “hóc búa” để Đoàn cải lương Cao Văn Lầu có thể dàn dựng được những vở diễn hay đúng nghĩa! Anh Dương Bảo Hoàng, Phó Đoàn cải lương Cao Văn Lầu, cho biết: “Mặc dù đề án ghi kinh phí cụ thể cho từng mặt như: đào tạo diễn viên, dàn dựng vở mới, trang thiết bị, đạo cụ… nhưng đa số những hạng mục đều thiếu kinh phí khi thực hiện trong thực tế”. Mỗi vở tuồng được chi 180 triệu đồng, cứ ngỡ là số tiền đầu tư lớn, song thực tế, từng tiểu tiết cho mỗi vở diễn nếu mổ xẻ ra thì chẳng thấm đâu vào đâu! Một kịch bản cải lương hay của một soạn giả danh tiếng thì kinh phí không dưới 100 triệu đồng/vở, cảnh trí cho mỗi vở diễn đầu tư khoảng 20 - 30 triệu đồng, còn lại chi cho đạo cụ, trang phục, tập dượt của diễn viên… Như vậy, mỗi vở diễn được đầu tư 180 triệu đồng thì không thể đòi hỏi sự đặc sắc với kịch bản hay, mới từ nội dung đến hình thức; và chuyện dàn dựng những kịch bản cũ, lắp vá cảnh trí cũ, trang phục thời này sửa lại để mặc diễn cho thời khác…  là chuyện bất khả kháng mà đoàn cải lương chuyên nghiệp của Bạc Liêu phải làm để có vở diễn đạt chỉ tiêu đề án đưa ra!
“Chuyện tình Dạ cổ hoài lang” là vở được Đoàn cải lương Cao Văn Lầu dàn dựng kịp tiến độ năm cuối thực hiện đề án, đồng thời đây cũng là vở sẽ được quay trực tiếp phát trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam tại TP. Cần Thơ (dự kiến vào ngày 28/8/2016). Tuy nhiên, đến thời điểm này, đoàn vẫn chưa được cấp kinh phí của đề án năm 2016! Và cách ứng phó của đoàn là ứng kinh phí năm của đơn vị để dàn dựng vở. Đoàn cũng phải thực hiện sự “cân, đo, đong, đếm” hết sức tỉ mỉ để đảm bảo dàn dựng được vở trong điều kiện khó khăn hiện tại: kịch bản của Khánh Hùng, đạo diễn Minh Chiến, cảnh trí lắp ghép lại từ những vở trước. Nghĩa là tận dụng tối đa những thứ sẵn có, việc ứng kinh phí năm cũng khiến đoàn gặp không ít khó khăn trong việc cân đối thu chi.

Chông chênh con đường bám nghiệp
Hội diễn Sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc năm 2015 khép lại đã mở ra tương lai nghề nghiệp xán lạn cho nhiều diễn viên trẻ trong đoàn. Với huy chương Vàng cá nhân, những gương mặt trẻ như Ngọc Đợi, Anh Chàng, Diễm My… hoàn toàn chinh phục khán giả trong và ngoài tỉnh với chiến tích của mình! Nhưng đó lại không hoàn toàn là triển vọng của Đoàn cải lương Cao Văn Lầu nếu đoàn không đủ điều kiện để trở thành “đất dụng võ”. Một băn khoăn từ nhiều năm nay của nghệ sĩ ưu tú Minh Chiến và các nghệ sĩ đàn anh trong đoàn, đó là con đường bám nghiệp của các diễn viên trẻ! Ngọc Đợi hiện tại đã khá nổi danh trên nhiều sân khấu cải lương chuyên nghiệp ở TP.HCM và một số tỉnh; Ngọc Hoa cũng đang lập nghiệp “chân trong, chân ngoài” sân khấu cải lương với chiến tích quán quân cuộc thi “Solo cùng Bolero”; Anh Chàng thì nhận lời mời ở nhiều vở cải lương các tỉnh bạn… Trong khi đó, Đoàn cải lương Cao Văn Lầu lại hiếm khi có vở hay để các bạn trẻ này thể hiện khả năng. Những vở cải lương do Đoàn cải lương Cao Văn Lầu dàn dựng và phát sóng trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam tại TP. Cần Thơ đều nhận được sự tán thưởng từ công chúng và khán giả khắp nơi, nhưng mỗi năm chỉ có một vở diễn thì đất dụng võ đối với những anh tài cải lương Bạc Liêu quá hiếm!
Nhiều đào trẻ của Đoàn cải lương Cao Văn Lầu hiện đang bước chân ra đoàn để kinh doanh, không ai dám chắc họ sẽ bám nghiệp cải lương nữa nếu con đường lập nghiệp mới của họ thuận lợi. Bám nghiệp cải lương, không chỉ cần niềm đam mê, tâm huyết của những người nghệ sĩ, diễn viên trong cuộc sống như hiện nay, mà còn cần có một cơ chế đãi ngộ phù hợp và kịp thời để động viên tinh thần. Anh Bảo Hoàng cho biết, những đoàn cải lương các tỉnh như Cà Mau, Đồng Tháp, Long An… khi diễn viên họ đoạt huy chương Vàng hội diễn Sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc đều được xét tăng lương trước thời hạn, còn diễn viên ở Bạc Liêu, đoàn đã đề nghị nhưng chưa thấy hồi âm! Chưa kể, những chế độ ưu đãi khác, nhiều tỉnh bạn đã có mà diễn viên trong đoàn vẫn chưa được hưởng”. Bản thân người viết thì trăn trở mãi với chuyện mỗi đêm diễn, tiền phụ cấp cho lực lượng diễn viên, có người chỉ nhận được vài chục ngàn đồng ở cái thời buổi vật giá leo thang này…
Cẩm Thúy