Ðộc thoại của chúa sơn lâm

Đã được báo trước nên khi nghe thấy tiếng ù ù như xay lúa âm vang trên bầu trời, chúng tôi đã nhảy xuống hầm. Tiếng nổ không dữ dội lắm nhưng đất rung lên như một trận động đất lớn.

Đã được báo trước nên khi nghe thấy tiếng ù ù như xay lúa âm vang trên bầu trời, chúng tôi đã nhảy xuống hầm. Tiếng nổ không dữ dội lắm nhưng đất rung lên như một trận động đất lớn.

Cách một trảng nhỏ trước mặt, cánh rừng chìm trong khói đen mù mịt. Ðất đá văng khắp  xung quanh căn hầm tôi.

B52….

Chúng tôi biết sẽ còn phải chịu đựng hai trận nữa, nhưng có phần yên tâm vì bom nó thả tiến chứ ít khi thả lùi. Lại chứng kiến những trận động đất đến tắt thở, bom càng dội xa tiếng nổ càng lớn như xé màng tai. Rồi pháo mặt đất dồn dập trút xuống khu vực chúng tôi đóng quân. Rồi máy bay trực thăng bắn rốc két như băm nhừ cây cỏ. Mỹ bắt đầu đổ quân xuống nơi chúng vừa huỷ diệt bằng B52.

Minh hoạ: MINH TẤN

Ðến chiều, biết bộ binh Mỹ đã tiến khá xa về phía trước, chúng tôi liền bám vào khu vực đổ quân ban sáng. Không còn nhận ra một cánh rừng nhiệt đới, cây cối bị đào bới quăng quật ngổn ngang. Ðang lom khom đi, tôi chợt nhận thấy cái gì động đậy dưới một chùm rễ cây chằng chịt. Một con vật. Chúng tôi đoán đó là một ổ chồn cáo bị bom hất tung lên, nhưng nhìn kỹ lại không phải. Ðó là một con mèo. Tôi thò tay vào, móc con vật còn ấm nóng ra ngoài ánh sáng. Con vật thoi thóp thở. Con hổ. Trước mặt tôi, một vệt máu kéo dài trên mặt đất, trên đó vương vãi những chùm lông của hổ mẹ.

Lúc hổ còn nhỏ, chúng tôi nuôi hổ con bằng nước cơm và đường, sữa. Lớn lên, chúng tôi cho hổ con ăn thịt những con thú rừng mà chúng tôi săn được. Cũng may ngày đó ở rừng Trường Sơn còn nhiều thú, gài bẫy và săn bắn đều dễ dàng. Nhưng điều đặc biệt là con hổ con không bao giờ ăn những miếng thịt thú có máu tươi. Chúng tôi phải rửa sạch máu nó mới chịu ăn. Chúng tôi suy luận, chắc lúc nằm dưới chùm rễ cây đó nó đã nhìn thấy mẹ mình bị trúng bom đạn, thân thể đầm đìa máu nên nó sợ máu chăng?

Hổ con lớn rất nhanh. Ban đầu chúng tôi còn buộc sợi dây ở cổ, về sau chúng tôi tháo dây cho nó được tự do. Chúng tôi quyết định “phóng thích” hổ con vào rừng. Một lần đi công tác khá xa trong rừng, tôi buộc dây dắt nó đi. Ðến một khu rừng vắng, tôi cởi dây, nói với nó lời từ biệt, quật vào mông nó một cái khá mạnh, nó đau quá phóng vào rừng. Ðến khuya, chúng tôi trở về nơi đóng quân đã thấy nó nằm rạp trong bếp, mặt buồn như hối lỗi. Tôi không nỡ mắng nó, tôi vò đầu nó an ủi. Thì ra nó sợ cô đơn. Người ta có thể chịu được đói khổ và ác liệt, cả đau đớn nữa nhưng không thể chịu đựng nổi sự cô đơn. Chẳng lẽ hổ con này cũng vậy sao?

Một đêm sáng trăng, rừng núi khá yên tĩnh. Chắc đã quá nửa đêm, vì tôi căn cứ vào giấc ngủ để tính thời gian, hổ con cào rất mạnh vào võng của tôi. Tôi nhổm dậy, nó đứng hẳn lên dùng chân trước cào mạnh vào áo nơi bụng tôi. Tôi biết có chuyện, quơ tay cầm bao đạn và khẩu súng. Thấy tôi đã sẵn sàng, nó khom lưng đi về phía trước trong tư thế rình mồi. Tôi cũng lom khom đi sau, vừa đi vừa thắt lại bao đạn. Sau đó tôi bật chốt an toàn. Tự nhiên hổ con nằm bẹp xuống bò về phía gốc cây. Tôi cũng tiến về phía ấy. Một mùi gì là lạ bay trong không khí khen khét. Tôi chột dạ. Biệt kích Mỹ. Nhìn kỹ thấy có những nhánh cây run rẩy. Dưới ánh trăng, mũ sắt của chúng loé lên ánh phản quang. Tôi biết bọn biệt kích dựa vào yếu tố bất ngờ. Chúng rất sợ phục kích. Tôi đè đầu con hổ xuống rồi lập tức bóp cò về phía những chiếc mũ đang chuyển động. Tôi phải lăn mình để tránh bị phát hiện lửa đầu nòng.

Theo đúng phương án tác chiến, chúng tôi hợp đồng theo tiếng súng. Chỉ một lát sau, cả hai phía, các tay súng của ta đều phát hoả và có cả tiếng lựu đạn nổ. Pháo từ xa bắt đầu bắn toạ độ, chúng tôi nhanh chóng chạy về hầm trú ẩn chịu một trận pháo kích. Nhưng chúng tôi biết địch đã rút ra xa. Về sau được tin đại đội biệt kích của địch có gián điệp dẫn đường đã bị chúng tôi diệt trên 20 tên.

Hổ con được mọi người yêu quý. Hình như nó biết sự khen ngợi của chúng tôi dành cho nó. Chỉ có điều chúng tôi không biết được tại sao nó lại biết điều nguy hiểm mà báo cho chủ, hay trong óc nó ghi nhớ mùi của lính Mỹ, nó phân biệt người nào làm việc tốt, người nào làm việc ác bằng khứu giác chăng? Nó được thưởng nhiều thứ như bánh kẹo, đường, sữa…

Ngày 30/4, Sài Gòn giải phóng. Hổ con không chịu vào rừng, chúng tôi buộc phải đưa nó lên xe hành quân về thành phố. Ban chỉ huy quyết định giao hổ con cho Thảo Cầm Viên. Tôi được giao nhiệm vụ này.

Tôi gặp anh Hai Thắng, Giám đốc Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Sau khi nghe chuyện về hổ con, anh mừng lắm, cứ xuýt xoa về câu chuyện tưởng như là chuyện cổ tích ở đâu mà lại là con hổ trước mặt đây. Tôi buộc sợi dây dù vào cổ hổ con và dắt nó vừa đi vừa kể chuyện với anh Hai Thắng. Mọi người vào chơi Thảo Cầm Viên đều xúm lại quanh chúng tôi. Tôi nói với mấy bé trai cứ vào sờ đầu hổ con, nó không cắn cào gì đâu. Mấy đứa trẻ lúc đầu còn rụt rè, sau dạn dần, cứ quấn quýt với hổ con.

Khi bàn giao xong, tôi dắt hổ con vào chuồng thú. Tôi cởi sợi dây ở cổ cho nó, vỗ đầu nó an ủi. Hình như nó biết tôi phải chia tay nó, mặt nó buồn so. Nó lo gì nhỉ, hay nó lo ở đây không có được lòng tin yêu như chúng tôi đã dành cho nó. Tôi cũng chạnh lòng, cũng sợ rồi nó sẽ không được âu yếm vỗ về như chúng tôi đã từng chăm sóc nó. Trước khi ra về, tôi không quên dặn anh Thắng phải nhớ rửa sạch máu thức ăn cho nó. Hình như nó bị ám ảnh về cái chết thảm thương của mẹ nó do bị bom đạn.

Sau sự kiện ấy, tôi còn nhớ có một bài thơ đăng trên báo Văn nghệ thành phố. Ý của bài báo đó là hoan hô anh anh giải phóng quân tài giỏi vừa đánh thắng Mỹ, vừa cảm hoá cả chúa sơn lâm trở thành người bạn của trẻ em thành phố, chúa sơn lâm sao mà hiền dịu như con mèo. Ðại ý bài thơ là như vậy.

Khi hổ con đã lớn, tôi đến thăm, anh Thắng không cho dẫn hổ ra ngoài. Tôi xin được ưu tiên vào chuồng và viết giấy cam đoan nếu bị hổ cắn cũng tự chịu trách nhiệm. Hình như chiếu cố tôi và chiếu cố cả con hổ nữa nên anh cho tôi vào. Khi nhìn thấy tôi, con hổ chồm từ trong chuồng. Người chăn thú vội vàng bấm dùi cui điện. Tôi bảo không cần đâu, nó mừng tôi đấy. Quả thật vậy, nó co bốn chân lăn tròn dưới đất cho thoả phút gặp lại chủ cũ. Vừa lúc ấy, một tốp cựu binh Mỹ đi đến gần chuồng thú. Con hổ bỗng chồm dậy, mắt mở to cảnh giác, bờm gáy dựng ngược, đuôi ngoe nguẩy như lấy đà. Tôi vỗ vỗ lên đầu nó, ôn tồn: Trường Sơn - nó có tên là Trường Sơn mà - họ không phải là lính Mỹ ngày xưa nữa rồi, họ đến để xin chúng ta tha lỗi cho họ đấy. Mặc dù vậy, con hổ vẫn nằm ép xuống trong tư thế chồm về phía trước. Nghe tôi nói, không biết nó có hiểu không, mắt nó nhìn tôi như nghi ngờ, như tôi đã quên những việc làm của phía kẻ thù, trong đó có cái chết của hổ mẹ.

Tôi tiến về phía những người cựu chiến binh Mỹ ngoài chuồng thú. Tôi kể cho họ nghe về lai lịch của con hổ Trường Sơn. Họ tỏ vẻ thán phục, họ tranh luận điều gì đó với nhau. Họ chụp rất nhiều ảnh. Con hổ hết nhìn tôi lại nhìn những người Mỹ. Tôi thấy trong con mắt của nó có một câu hỏi không thể giải đáp được, một cuộc độc thoại dữ dội đang xảy ra trong đầu của nó được phát ra từ đôi mắt. Nó muốn hỏi tôi điều gì nhỉ. Hay nó hỏi tôi vì sao không hạ lệnh cho nó xông về phía trước hay không nổ súng như ngày ở Trường Sơn?

Một thời gian sau, sau khi anh Hai Thắng mất, tôi muốn trở lại thăm con hổ Trường Sơn trước khi trở về quê thì được biết con hổ đã chết. Vườn thú không để nó thiếu ăn nhưng nó chết vì thiếu môi trường tự nhiên của động vật hoang dã.

Tôi nhìn lại chuồng thú mà con hổ Trường Sơn đã chia tay tôi lần cuối mấy chục năm về trước. Ðôi mắt của nó cứ như một ánh đèn pha rực nóng cuộc độc thoại của loài chúa sơn lâm.

Mấy chục năm rồi, con mắt rực nóng của con hổ ấy còn ám ảnh tâm trí tôi. Nó chứa đựng cả một cuộc độc thoại của chúa sơn lâm rất cường tráng ở tuổi trưởng thành./.

Lê Thế Thành