Ðồng bào Khmer vượt khó, giảm nghèo

Theo thống kê mới nhất, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc (theo chuẩn cũ) đến hết năm 2015 còn trên 16%. Ông Triệu Quang Lợi, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, cho biết: “Nếu so với con số 41% hộ nghèo trong đồng bào dân tộc vào năm 2012, thì đây rõ ràng là một bước tiến dài trong sự quyết tâm giúp bà con đồng bào dân tộc vươn lên trong cuộc sống. Vượt khó, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hoá tinh thần đậm đà bản sắc đang thật sự làm thay đổi đời sống người Khmer của tỉnh ta”.

Theo thống kê mới nhất, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc (theo chuẩn cũ) đến hết năm 2015 còn trên 16%. Ông Triệu Quang Lợi, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, cho biết: “Nếu so với con số 41% hộ nghèo trong đồng bào dân tộc vào năm 2012, thì đây rõ ràng là một bước tiến dài trong sự quyết tâm giúp bà con đồng bào dân tộc vươn lên trong cuộc sống. Vượt khó, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hoá tinh thần đậm đà bản sắc đang thật sự làm thay đổi đời sống người Khmer của tỉnh ta”.

Ông Triệu Quang Lợi phân tích: “Muốn giảm nghèo trong đồng bào dân tộc phải bắt đầu từ nguyên nhân”. Người Khmer ở Cà Mau thường rơi vào các hoàn cảnh thiếu đất sản xuất, nghề nghiệp không ổn định, con đông, neo đơn, ốm đau, điều kiện thăng tiến trong xã hội gần như không có. Một bộ phận khác thì đất đai đã cầm cố, không còn khả năng chuộc lại. Thực tế là như thế nhưng ông Lợi nhấn mạnh: “Biết nguyên nhân, nhưng còn phải hiểu tâm tư, tình cảm của bà con, giúp bà con không thể theo kiểu từ thiện, cào bằng”.

Tận dụng mọi cơ hội để giảm nghèo

Trong 5 năm qua, hàng loạt chính sách dân tộc đã được triển khai trên địa bàn tỉnh, về căn bản có thể quy thành những nhóm tác động chính: Thứ nhất là giải quyết khó khăn tạm thời, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội cho người dân tộc; thứ hai ổn định nơi ở, cấp đất sản xuất, giải quyết việc làm, nghề nghiệp; tiếp đến là xây dựng đời sống văn hoá, tinh thần trong cuộc sống của bà con. Ông Lợi cho biết: “Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc, giảm nghèo đã khó, giảm nghèo trong đồng bào dân tộc càng khó bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Chỉ khi nào giải quyết được vấn đề này thì Cà Mau mới thực sự phát triển toàn diện”.

Đời sống văn hoá, tinh thần của người Khmer ngày càng được nâng cao.

Những ngày cuối năm, gặp ông Kim Văn Chúng, ấp Tân Điền A, xã Thanh Tùng, huyện Đầm Dơi lên tỉnh dự Hội nghị Tổng kết công tác dân tộc, ông hồ hởi: “Đợt này, chú được Ban Dân tộc tặng giấy khen, vinh dự lắm”. Ông Kim Văn Chúng là người có uy tín trong đồng bào Khmer ở Tân Điền A, đã nếm trải cái thắt ngặt của hoàn cảnh nghèo, tự mình vươn lên, nên rất tâm đắc: “Đảng, Nhà nước đã giúp đỡ mình nhiều rồi, mình phải nghĩ khác, quyết tâm lao động, tự mình làm chủ cuộc đời mình”.

Tân Điền A còn khoảng 10 hộ (trong tổng số gần 30 hộ) có hoàn cảnh khó khăn, nhưng ông Chúng tin rằng: “Không lâu nữa đời sống bà con sẽ khác thôi, giờ ai cũng sợ cái nghèo hết rồi”.

Ông Võ Hải Phận, Trưởng Phòng Dân tộc huyện U Minh, thông tin: “Huyện U Minh tổ chức sắp xếp 130 hộ dân chưa có nơi định cư ổn định vào khu dân cư tập trung của huyện, đã có 96 hộ vào ở. Việc hỗ trợ vốn chuộc đất sản xuất cho bà con đã thực hiện 44/103 trường hợp. Huyện vẫn còn gặp một số khó khăn, nhưng điều đáng mừng nhất là sự đồng thuận và tin tưởng của bà con. Chúng tôi cũng xác định, đây là cơ hội quý báu để bà con có thể thoát khỏi hoàn cảnh khó khăn”.

Ông Trịnh Hoàng Nỗng, Trưởng Phòng Dân tộc huyện Trần Văn Thời, chia sẻ: “Hiện giờ, người Khmer nghèo còn 433 hộ (toàn huyện có 2.224 hộ nghèo). Huyện đang tập trung xây dựng mô hình 150 triệu đồng, có 10 hộ tham gia dự án này. Bà con mong muốn các giấy tờ, thủ tục giải ngân đơn giản hơn để dễ dàng tiếp cận nguồn vốn”.

Bắt đầu từ nhận thức

Bà Trần Thị Kiều Yến, Phó Trưởng Ban Dân tộc tỉnh, nói: “Muốn giảm nghèo, thực hiện được các mục tiêu trong công tác dân tộc, bản thân người cán bộ làm công tác này phải nỗ lực rất lớn. Nhưng điều cốt yếu vẫn là nhận thức của bà con. Không ai có thể giúp mình nếu mình không thật sự có trách nhiệm với cuộc sống của mình”. Đây cũng là điều mà công tác dân tộc trong thời gian qua vô cùng trăn trở. Còn ông Triệu Quang Lợi cho biết: “Kể từ năm 2016 trở đi, sẽ chỉ giúp đồng bào “cần câu”, giúp cách thức thoát nghèo, không thể để sự thụ động làm sức ì lớn khiến các chính sách không đạt hiệu quả như mong muốn”.

Vị lão thành cách mạng người Khmer, ông Lâm Nuôl hiến kế: “Muốn người Khmer khá hơn, phải bắt đầu từ lớp trẻ. Việc dạy và học tiếng Khmer nhiều nơi làm còn hình thức, làm để được hưởng trợ cấp. Hoạt động đua ghe Ngo ở một số nơi giờ mai một dần. Nhiều địa điểm salatel, chùa chưa phát huy hết công năng”. Ông Lâm Nuôl mong muốn: “Phải giữ được lề lối, tập tục sinh hoạt của người Khmer, học tập và lao động để làm giàu cho bản thân, cộng đồng”.

Thượng toạ Thạch Hà, Trưởng Ban Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh, gởi gắm: “Người Khmer Cà Mau đã có nhiều thay đổi trong đời sống kinh tế - văn hoá, phải phát huy hơn nữa tinh thần đoàn kết. Trong đó, 67 người có uy tín trong đồng bào dân tộc phải thực sự là cầu nối, là tấm gương để đồng bào noi theo”. Thượng toạ mong muốn, mỗi gia đình người Khmer phải lấy tinh thần Phật học, tự mình “cứu lấy” cuộc sống của chính mình, tin tưởng vào bản thân, tận dụng các cơ hội mà Đảng, Nhà nước mang đến để thoát khỏi cái nghèo.

Trong năm 2015, có 25 điểm tổ chức các lớp học tiếng Khmer với 41 lớp, trên 800 em tham gia đã tạo nên một sinh khí phấn khởi trong toàn cộng đồng người Khmer Cà Mau. Năm 2016, chuẩn nghèo mới được áp dụng, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc có thể sẽ ở mức cao hơn, song, nỗ lực, quyết tâm của người Khmer cùng sự cộng đồng trách nhiệm của toàn xã hội sẽ giúp bà con vững tin bước vào năm mới

Bài và ảnh: Phạm Nguyên