Đóng góp dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Có nên bỏ án tử hình?

Bộ luật Hình sự (BLHS) hiện hành quy định hình phạt tử hình đối với 22 tội danh. Dự thảo BLHS (sửa đổi) dự kiến bỏ hình phạt tử hình đối với 7 tội danh, đồng thời dự kiến bỏ hình phạt tử hình đối với hành vi phạm tội vận chuyển, tàng trữ trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy...

Quang cảnh hội nghị đóng góp dự thảo BLHS (sửa đổi) do HĐND tỉnh tổ chức lấy ý kiến. Ảnh: K.P

Những người theo trường phái ủng hộ việc loại bỏ hình phạt tử hình trước nhất cho 7 loại tội phạm (gồm: cướp tài sản; phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; chống mệnh lệnh; đầu hàng địch; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người, tội phạm chiến tranh) cho rằng, đây là nhằm tiếp tục thực hiện chủ trương giảm áp dụng hình phạt tử hình theo tinh thần Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị về cải cách tư pháp, phù hợp với xu hướng chung của thế giới. Ông Huỳnh Chiêu - Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh là một trong số những người ủng hộ quan điểm này. Nếu dự thảo luật có tính đến phương án đối với một số tội phạm bỏ hình phạt tử hình, chuyển sang hình phạt tù chung thân không giảm án thì tính răn đe phòng ngừa chung vẫn được bảo đảm.

Hơn nữa, đối với một số tội phạm như tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia (Điều 231 BLHS hiện hành) tội phạm này đã có sự chuyển đổi về khách thể xâm hại từ an ninh quốc gia sang trật tự, an toàn xã hội, và do vậy, tầm quan trọng và yêu cầu bảo vệ khách thể đối với tội này cũng đã có sự thay đổi không còn ở mức cao như trước đây. Còn các tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 341 BLHS hiện hành), tội chống loài người (Điều 342 BLHS hiện hành) và tội phạm chiến tranh (Điều 343 BLHS hiện hành), thực tiễn thi hành BLHS cho thấy, tuy các tội danh này có quy định hình phạt tử hình nhưng trên thực tế từ năm 1985 đến nay chưa có trường hợp nào phạm các tội này và bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là những tội chủ yếu mang tính phòng ngừa. Đối với tội cướp tài sản, bản chất của tội này là tước đoạt quyền sở hữu của người khác bằng vũ lực hoặc bằng các hành động khác tấn công nạn nhân làm cho họ không thể chống cự được. Mục đích của người phạm tội này là chiếm đoạt tài sản của người khác. Hơn nữa, không phải mọi trường hợp phạm tội cướp tài sản đều gây chết người, do vậy, việc áp dụng hình phạt tù chung thân đối với tội phạm này là đủ nghiêm khắc. Nếu chứng minh được người phạm tội còn có ý định tước đoạt sinh mạng của nạn nhân thì có thể xử lý về tội giết người mà hình phạt cao nhất là tử hình.

Những người không đồng tình với việc bỏ hình phạt tử hình cũng đã lập luận rằng, trong tình hình hiện nay, nhất là khi các tội phạm liên quan đến tài sản gia tăng, tính chất và hậu quả ngày càng nghiêm trọng, việc bỏ hình phạt tử hình không đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa chung. Tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia sẽ gây hậu quả rất nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội và nhiều hệ lụy khác không thể lường trước được. Đại tá Lê Thành Thật - Phó Giám đốc Công an tỉnh kiến nghị giữ nguyên 22 tội danh áp dụng hình phạt tử hình như BLHS hiện hành.

Kim Phượng