Dư luận bức xúc với những sai phạm của Văn phòng công chứng Hoa Bình

Những tưởng khi Văn phòng công chứng (VPCC) Hoa Bình đi vào hoạt động thì người dân huyện Hòa Bình sẽ gặp nhiều thuận lợi trong việc chứng thực các hợp đồng, giao dịch. Tuy nhiên, thời gian qua, không ít người dân đã bày tỏ bức xúc về chuyện thu phí, lệ phí công chứng của VPCC tư nhân này…

Tại các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh cuối năm 2014 và đầu năm 2015, nhiều cử tri huyện Hòa Bình đã bức xúc phản ánh về tình trạng lạm thu tại VPCC Hoa Bình. Theo các cử tri, văn phòng này đã thu phí công chứng cao hơn so với giá niêm yết công khai tại văn phòng, có trường hợp phải đóng từ 3 - 5 triệu đồng nhưng không có phiếu thu rõ ràng.

Phiếu thu phí của Văn phòng công chứng Hoa Bình do người dân cung cấp. Ảnh: K.P

Theo ông N.C.B (ngụ thị trấn Hòa Bình), để công chứng hợp đồng vay đáo hạn ngân hàng, gia đình ông phải chi 2,5 triệu đồng, nhưng VPCC không ra lai, phiếu thu. Ngoài ra, khi biết ông B. có ý định tặng đất cho 2 cháu thì ông Trần Văn Núi - công chứng viên, Trưởng VPCC Hoa Bình còn đề nghị nhận thực hiện trọn gói trong thời gian ngắn (chỉ 3 ngày), với giá 5,2 triệu đồng (ngoài phí công chứng thì còn các chi phí khác, trong đó có phí “chạy” làm cho nhanh). Thế nhưng, sau khi đưa tiền đã gần 1 tháng mà vẫn chưa thấy “động tĩnh” gì nên gia đình ông B. đã lấy hồ sơ lại. Và khi làm thủ tục theo đúng quy trình của Nhà nước quy định, gia đình ông B. chỉ đóng phí 199.000 đồng.

Một trường hợp khác là doanh nghiệp tư nhân H.G (xã Vĩnh Mỹ B). Theo phản ánh của doanh nghiệp này thì, tuy chỉ đến công chứng hợp đồng thuê đặt trụ sở nhưng VPCC Hoa Bình thu 500.000 đồng. Do trước đây đã từng chứng thực ở UBND huyện với mức phí 50.000 đồng, nên doanh nghiệp H.G tỏ ý thắc mắc, vì sao giá cao như thế thì ông Trần Văn Núi lập tức xé bỏ hồ sơ, không chứng thực.

Quyết định số 12/QĐ-UB về chuyển giao việc chứng thực các hợp đồng, giao dịch thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện, UBND cấp xã sang tổ chức hành nghề công chứng do UBND tỉnh ký ngày 31/7/2014 nằm trong lộ trình thực hiện xã hội hóa hoạt động công chứng. VPCC Hoa Bình trở thành một “cứu cánh” bởi trong quyết định chỉ rõ việc chuyển giao gồm thị trấn Hòa Bình và các xã: Vĩnh Mỹ A, Vĩnh Mỹ B, Minh Diệu, Vĩnh Bình, việc chứng thực các hợp đồng, giao dịch thuộc thẩm quyền của UBND huyện, UBND xã sẽ chuyển giao sang tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận. Việc lựa chọn VPCC nào là quyền của người dân, tuy nhiên, với lợi thế nằm ngay trung tâm huyện Hòa Bình, với trình độ nhận thức pháp luật còn hạn chế của bà con nông dân, hầu hết các trường hợp khi chúng tôi tiếp xúc đều nghĩ rằng, chỉ có một lựa chọn là VPCC Hoa Bình. Từ đó, VPCC Hoa Bình mặc sức “làm mưa làm gió”, hét giá phí, lệ phí công chứng không đúng quy định theo Thông tư liên tịch 08/2012/TTLT-BTP-BTC, thậm chí, theo phản ánh của nhiều người, còn thực hiện một số dịch vụ “chui” với mức chi phí hàng chục triệu đồng/vụ.

Hiện tại, với việc UBND huyện Hòa Bình, UBND 5 xã, thị trấn không còn được chứng thực các hợp đồng, giao dịch, nếu không chọn VPCC Hoa Bình thì người dân phải đổ về thành phố Bạc Liêu hoặc huyện Giá Rai (mới có VPCC). Việc đi lại xa xôi, chưa nói phải chạy tới chạy lui, chi phí tàu xe tốn kém…, nhiều bà con kiến nghị UBND tỉnh nên để người dân tự lựa chọn nơi giao dịch, chứng thực phù hợp quy định pháp luật chứ không nên ràng buộc kiểu này.

Về phần ông Trần Văn Núi thì cho rằng, mọi hoạt động của mình đều tuân thủ pháp luật. Ông Núi đưa ra các chứng từ hóa đơn thu phí, lệ phí công chứng cho từng trường hợp khá đầy đủ, tuy nhiên, gần như tất cả các hóa đơn đều được lưu giữ tại văn phòng, và khi ai có yêu cầu thì mới xé lai?! Trong các hóa đơn lưu giữ ở văn phòng công chứng, hầu hết đều rất đúng giá, chỉ từ 100.000 - 300.000 đồng, không thấy trường hợp nào có giá vài triệu đồng. Tại VPCC Hoa Bình, việc niêm yết các bảng lệ phí công chứng (theo Thông tư 08/2012) khá đầy đủ. Tuy nhiên, chúng tôi không tìm thấy bảng thu các loại phí dịch vụ khác ngoài bảng thu phí công chứng ngoài trụ sở do ông Trần Văn Núi ký tên, đóng dấu. Như vậy, câu hỏi đặt ra là, VPCC này dựa vào đâu để thu các loại phí, lệ phí khác ngoài phí công chứng theo Thông tư 08?

Trước phản ánh của người dân, qua thanh tra, Sở Tư pháp Bạc Liêu cũng đã phát hiện một số sai phạm của VPCC Hoa Bình như thu phí không ra hóa đơn, thu phí cao hơn và thấp hơn theo quy định của pháp luật. Song, vấn đề này chỉ được Sở Tư pháp nhắc nhở, đề nghị rút kinh nghiệm và chấm dứt ngay hành vi vi phạm. Lý giải cho việc không ra hóa đơn thu phí đúng quy định, ông Núi cho rằng, do trước đây văn phòng thiếu nhân lực nên chỉ thu tạm. Là VPCC tư, chi phí đầu tư lớn… nên có thu thêm một số chi phí phát sinh ngoài lệ phí công chứng như chi phí viết đơn, lập hồ sơ… Tuy nhiên, qua tham khảo nhiều VPCC khác trên địa bàn tỉnh thì, dù có thêm các chi phí khác, việc công chứng các hợp đồng với mức phí, lệ phí như người dân phản ánh là không hợp lý.

Kim Kim