Đưa nghệ thuật Khmer đến với cộng đồng các dân tộc anh em

Bác Hồ từng nói: “Mỗi dân tộc là một bông hoa đẹp, cả dân tộc là một vườn hoa đẹp”. Thời gian qua, bản sắc văn hóa của đồng bào Khmer ở Bạc Liêu nói chung, các loại hình nghệ thuật truyền thống nói riêng được chú trọng bảo tồn, quảng bá đến cộng đồng các dân tộc anh em, góp phần làm rực rỡ “vườn hoa” nghệ thuật nước nhà.

Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu tham gia trưng bày, trình diễn hòa tấu nhạc ngũ âm tại TP. Cần Thơ. Ảnh: H.T

TẠO DẤU ẤN TẠI NGÀY HỘI NHẠC CỤ DÂN TỘC

Trong khuôn khổ liên hoan Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ III - Cần Thơ 2022, triển lãm Nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam” do Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam tổ chức là hoạt động có ý nghĩa nối dài hành trình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa độc đáo của các dân tộc. Với ý nghĩa đó, triển lãm đã trở thành ngày hội để nghệ nhân đến từ các tỉnh, thành phố, trong đó có Bạc Liêu giao lưu, tôn vinh tinh hoa nghệ thuật truyền thống.

Ông Thạch Mô Ly - Trưởng Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu, cho biết: “Triển lãm nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam là hoạt động xuất quân đầu tiên của đoàn sau hơn 2 năm tạm “đóng băng” do dịch COVID-19. Đoàn và Bảo tàng tỉnh đã có sự chuẩn bị chu đáo trong việc lựa chọn các loại nhạc cụ, dàn dựng và tập luyện tiết mục hòa tấu nhạc cụ ngũ âm Khmer để tạo dấu ấn rõ nét cho âm nhạc phum sóc, cũng như cùng với các đơn vị bạn tạo nên một ngày hội rực rỡ sắc màu”.

Để du khách, người dân hiểu hơn về âm nhạc truyền thống của từng vùng miền, triển lãm dành riêng không gian giới thiệu các loại nhạc cụ đặc trưng và trình diễn nhạc cụ. Nếu vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du Bắc Bộ giới thiệu sáo, đàn nhị, mõ, phách, trống, đàn nguyệt… gắn liền với sinh hoạt cộng đồng, lễ hội thì các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc biểu diễn các nhạc cụ như: đàn tính của người Tày, Thái; trống, nhạc sóc, thanh la, não bạt, chuông lắc, lềnh pài, kèn, đàn, sáo, nhị, kèn lá, chiêng của các dân tộc Tày, Nùng, Thái, Dao, Lô Lô, Mường; tăng bu của dân tộc Khơ Mú…

Trong khi đó, các dân tộc ở Tây Nguyên trưng bày các nhạc cụ mang âm hưởng của núi rừng đại ngàn như: cồng chiêng, đàn t’rưng, đàn đá, kèn sừng trâu, đàn ống tre… Còn khu giới thiệu nhạc cụ truyền thống của Nam Bộ, trong đó có Bạc Liêu lại “khoe” các nhạc cụ đặc trưng của cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm như: ngũ âm, sáo, kèn, hồ nhị, đàn tì bà, thanh la, não bạt… chủ yếu phục vụ bộ môn nghệ thuật Đờn ca tài tử, các lễ hội văn hóa cổ truyền.

Nghệ sĩ Thạch Thiệu - Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu, bày tỏ: “Cùng với trưng bày nhạc cụ, triển lãm diễn ra chương trình giao lưu, trình diễn dân ca, dân vũ, nhạc cụ truyền thống dưới hình thức sân khấu hóa. Qua đó, tạo không gian đầy màu sắc, gần gũi giúp công chúng tiếp cận dễ dàng và hiểu thêm về giá trị âm nhạc, nghệ thuật truyền thống các dân tộc Việt Nam, trong đó có dân tộc Khmer ở Bạc Liêu”.

KHÔNG NGỪNG LAN TỎA GIÁ TRỊ

Với nỗ lực đưa nghệ thuật Khmer tiếp tục lan tỏa đến mọi vùng miền đất nước, ngoài việc tham gia triển lãm nhạc cụ, Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu còn lên kế hoạch tham gia nhiều sự kiện nghệ thuật trong năm 2022. Trước mắt, đoàn đang tập trung sáng tác, dàn dựng chương trình tham gia liên hoan Âm nhạc toàn quốc năm 2022 tại TP. Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk), dự kiến diễn ra vào tháng 6 năm nay.

Nghệ sĩ Thạch Thị Ngọc Phượng - Tổ trưởng Tổ diễn viên Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu, chia sẻ: “Đến với liên hoan tại TP. Buôn Ma Thuột, đoàn sẽ tham gia 11 tiết mục ca, múa nhạc và hòa tấu nhạc cụ. Trong đó, nhiều tiết mục được sáng tác mới, còn các tiết mục cũ cũng được dàn dựng lại phần múa, thay đổi giai điệu. Các tiết mục của Bạc Liêu được xây dựng trên nền chất liệu nghệ thuật Khmer truyền thống và hiện đại, nội dung ca ngợi sự phát triển của quê hương Bạc Liêu, vẻ đẹp của phum sóc với điểm nhấn là lễ hội văn hóa”.

Không chỉ là “món ăn tinh thần” đặc sắc của đồng bào phum sóc tỉnh nhà, nghệ thuật Khmer xứ Bạc Liêu với sự đầu tư của tỉnh, sự nỗ lực của các nghệ sĩ, nghệ nhân đang ngày càng tỏa sáng tại nhiều vùng miền và được cộng đồng các dân tộc anh em đón nhận thưởng thức.

HỮU THỌ