Đừng để “tụt” chuẩn y tế cơ sở - Bài cuối: Tìm hướng nâng chất

(CMO) Là một trong những tỉnh đi đầu cả nước về y tế cơ sở, thế nhưng có một thực tế là, sau khi các dự án đầu tư kết thúc, y tế cơ sở của Cà Mau cũng bắt đầu có dấu hiệu hụt hơi. Điều này có nhiều nguyên nhân, cả chủ quan lẫn khách quan, cần kịp thời hành động tìm ra giải pháp khắc phục thì mới mong duy trì 100% trạm y tế đạt chuẩn quốc gia.

Nâng cao hiệu quả hoạt động từ mô hình phù hợp

Với những khó khăn trên, mô hình y tế cơ sở hoạt động theo nguyên lý y học gia đình mà Sở Y tế đang triển khai thực hiện tại xã Hưng Mỹ (huyện Cái Nước) và xã Tắc Vân (TP Cà Mau) đang là hướng đi mới, tương lai có thể nâng chất y tế cơ sở.

Khi hoạt động theo nguyên lý y học gia đình, các trạm y tế phải đảm bảo thực hiện được các kỹ thuật cấp cứu ban đầu; khám, chữa bệnh BHYT theo phác đồ quy định; thực hiện lấy mẫu xét nghiệm chuyển lên tuyến trên và trả kết quả tại trạm y tế, khám, chữa bệnh theo y học cổ truyền có dùng thuốc và không dùng thuốc. Đồng thời, các đơn vị này phải cung ứng đầy đủ thuốc điều trị theo mô hình bệnh tật và theo gói dịch vụ y tế cơ bản.

Chính vì vậy, khi triển khai mô hình này, mạng lưới y tế cơ sở được đầu tư đầy đủ về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và tài chính nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, năng lực khám, chữa bệnh, phòng, chống dịch và triển khai các chương trình y tế. Không chỉ được nâng cấp cơ sở vật chất, tăng cường các trang thiết bị, máy móc, thuốc, hoá chất, 100% cán bộ, nhân viên của các trạm y tế đều được nâng cao trình độ qua các buổi thực hành ở bệnh viện tuyến trên.

Bác sĩ Lý Thanh Bình, Trưởng Trạm Y tế xã Hưng Mỹ, cho biết: “Từ tháng 7/2019 đến nay, trạm được Sở Y tế chọn thí điểm mô hình trạm y tế hoạt động theo nguyên lý y học gia đình, trạm được BHXH thanh toán một số kinh phí cần thiết, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh cho Nhân dân. Sau 6 tháng thực hiện, tổng số người được lập hồ sơ sức khoẻ điện tử cá nhân là 1.686 người, tổng số lượt khám, chữa bệnh BHYT trong quý III, IV năm 2019 hơn 5.500 lượt”. Trạm Y tế Hưng Mỹ đang sử dụng hiệu quả các trang thiết bị y tế được đầu tư như: siêu âm, điện tâm đồ, máy test đường huyết, máy sinh hoá nước tiểu..., trong khi nhiều trạm y tế khác đang đối mặt với tình trạng bị BHXH xuất toán nếu thực hiện không đảm bảo đủ điều kiện.

Với mục tiêu mà Sở Y tế đặt ra là duy trì 100% số trạm y tế xã có đủ điều kiện khám, chữa bệnh BHYT, thực hiện được tối thiểu 80% danh mục kỹ thuật của tuyến xã, đồng thời duy trì thành quả 100% xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế xã, rõ ràng ngay từ bây giờ các ngành chức năng cần vào cuộc tháo gỡ khó khăn cho y tế cơ sở. Trong đó có việc đổi mới phương thức hoạt động theo mô hình nguyên lý y học gia đình để thu hút người bệnh mãn tính, người cao tuổi, người khuyết tật... có BHYT tham gia khám, chữa bệnh tại trạm y tế; xây dựng và ứng dụng gói dịch vụ y tế cơ bản do mạng lưới y tế cơ sở cung cấp để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ cho người dân, trong đó có dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tại nhà.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tiến Hải và lãnh đạo Sở Y tế kiểm tra hoạt động khám, chữa bệnh tại Phòng khám Đa khoa khu vực Khánh Bình Tây.  Ảnh: Phong Phú

Đảm bảo công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu

Ngành y tế đặt ra mục tiêu trong năm 2020 sẽ triển khai thực hiện mô hình hoạt động theo nguyên lý y học gia đình cho 100% trạm y tế xã; đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của trạm y tế: triển khai đầy đủ các nội dung hoạt động của trạm y tế xã, phường, thị trấn theo Thông tư 33/2015/TT-BYT ngày 27/10/2015. Quan tâm đến vấn đề sức khoẻ ưu tiên từng vùng, từng khu vực; hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật cho y tế xã từ trung tâm y tế có giường bệnh, bệnh viện huyện và tỉnh. Luân phiên bác sĩ, điều dưỡng trạm y tế xã, phường, thị trấn, phòng khám đa khoa khu vực về trung tâm y tế huyện có giường bệnh và bệnh viện huyện có thời gian để đào tạo, nâng cao tay nghề.

Bên cạnh đó, tăng cường đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực như đào tạo bác sĩ, điều dưỡng cho y tế xã hoạt động theo nguyên lý y học gia đình và đào tạo bổ sung các chuyên ngành còn thiếu như y học cổ truyền, phục hồi chức năng, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm...

Nâng cao chất lượng hoạt động của trạm y tế theo nguyên lý y học gia đình, thực tế không dễ dàng, bởi cần nhiều kinh phí nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất. Đồng thời, phải tăng cường đầu tư, bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trạm y tế theo quy định của Bộ Y tế. Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh tại các trạm y tế, bao gồm cả công tác quản lý, tư vấn sức khoẻ cho Nhân dân.

Bên cạnh đó, bệnh viện tỉnh, huyện và các trung tâm y tế có giường bệnh luân phiên bác sĩ, điều dưỡng có tay nghề hỗ trợ y tế xã, cầm tay chỉ việc, chuyển giao kỹ thuật cho cán bộ y tế xã phù hợp với mô hình bệnh tật địa phương. Đổi mới phương thức hoạt động của trạm y tế theo mô hình nguyên lý y học gia đình để thu hút người bệnh mãn tính, người cao tuổi, người khuyết tật... có BHYT tham gia khám, chữa bệnh tại trạm y tế.

Bác sĩ Lý Thanh Bình cho rằng: “Cần bổ sung danh mục kỹ thuật, danh mục thuốc BHYT để các đơn vị mở rộng phạm vi khám, chữa bệnh có BHYT, như lĩnh vực y học cổ truyền, khám quản lý thai và điều trị bệnh phụ khoa, thanh toán BHYT các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh trong phạm vị hoạt động của trạm y tế xã và giường lưu... Xây dựng và ứng dụng gói dịch vụ y tế cơ bản do mạng lưới y tế cơ sở cung cấp, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ người dân, trong đó có dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tại nhà”.

Để tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả hoạt động, ngành y tế kiến nghị Bộ Y tế, BHXH Việt Nam cần thống nhất cho chủ trương phòng khám đa khoa khu vực được khám điều trị nội trú; riêng Bộ Y tế điều chỉnh Thông tư 39/TT-BYT, ngày 30/11/2018, về việc quy định thống nhất giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh BHYT giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc, hướng dẫn, áp dụng giá thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong một số trường hợp..../.

Đặng Duẩn