Ế ẩm chợ truyền thống

Cách đây 10 năm, hoạt động mua bán, kinh doanh ở hầu hết các chợ truyền thống diễn ra rất nhộn nhịp, đông đúc. Thế nhưng, do bị lấn át bởi hệ thống bán lẻ hiện đại, sự xâm lấn của chợ tự phát, nhất là sau dịch COVID-19, người tiêu dùng đã quen dần với việc mua hàng trực tuyến nên chợ truyền thống ngày càng thất thế.

Bên trong khu vực mua bán thực phẩm tươi sống chợ Hộ Phòng (TX. Giá Rai).

Người bán nhiều hơn người mua

Khảo sát tại các chợ truyền thống trong tỉnh thời gian gần đây cho thấy, hoạt động mua bán tại các chợ khá trầm lắng. Các chợ chỉ tập trung đông người vào ngày cuối tuần, dịp lễ, tết, những ngày còn lại chỉ có khách vào buổi sáng, sau đó trở nên thưa vắng dần.

Chợ Bạc Liêu có trên 200 tiểu thương kinh doanh các mặt hàng quần áo, giày dép, đồng hồ… Địa điểm này không chỉ đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân nội tỉnh mà còn là điểm đến của khách du lịch. Mặc dù vậy nhưng lượng khách đến tham quan, mua sắm khá thưa thớt.

Anh Tô Háo - tiểu thương kinh doanh quần áo trẻ em, thở dài ngao ngán: “Trước đây, việc kinh doanh rất trôi chảy nên tôi thuê 2 ki-ốt để bán quần áo trẻ em. Song mấy năm gần đây, nhất là sau dịch COVID-19, việc mua bán trở nên khó khăn, tiền lãi kiếm được không đủ trả công cho người phụ việc. Để tiết kiệm chi phí, vợ chồng tôi tự kinh doanh, không thuê nhân công. Tuy nhiên, vấn đề chính là mua bán ế ẩm nên dù có xoay xở cách nào thì kinh doanh vẫn không thể khá lên. Hiện, tôi chủ yếu bán cho người quen và bỏ sỉ cho mối, chứ khách vãng lai rất ít”.

Chợ Phường 1 (TP. Bạc Liêu) cũng được xem là nơi mua bán sầm uất của TP. Bạc Liêu, song hoạt động mua bán nhộn nhịp chủ yếu diễn ra khu vực bên ngoài, còn bên trong chợ nhà lồng thì khá vắng vẻ.

Tương tự, tình trạng này cũng diễn ra ở các chợ: Ngan Dừa (huyện Hồng Dân), Gành Hào (huyện Đông Hải), Vĩnh Hưng (huyện Vĩnh Lợi), Phó Sinh, Phước Long (huyện Phước Long), Xóm Mới B, Phường 2 (TP. Bạc Liêu)… Có thể dễ dàng nhận thấy những tiểu thương trong chợ ngồi ngáp vắn ngáp dài vì mua bán ế ẩm. Nếu trước đây, các tiểu thương tranh nhau để có được một chỗ ngồi bán trong chợ, thì nay các ki-ốt “đua nhau” đóng cửa khi người bán nhiều hơn người mua.

Nhiều ki-ốt trong chợ Bạc Liêu đóng cửa do mua bán ế ẩm. Ảnh: T.Q

Siêu thị, hàng rong, hàng trực tuyến xâm lấn

Các chợ truyền thống rơi vào cảnh đìu hiu, ngoài nguyên do bởi sự xâm lấn của chợ tự phát, hàng rong thì hình thức kinh doanh cửa hàng tiện ích, tiện lợi, đặc biệt là kinh doanh qua mạng xã hội với nhiều chương trình khuyến mại, giá rẻ, giao tận nơi… đang “bùng nổ” cũng góp phần đẩy chợ truyền thống vào cảnh ế ẩm. Để tìm lại nguồn khách hàng cho riêng mình, ngoài duy trì khách quen thì các tiểu thương kinh doanh mặt hàng quần áo, giày dép, túi xách, vải, thực phẩm, mỹ phẩm… đều phải dựa vào mạng xã hội Facebook, Zalo quảng bá thêm.

Ngoài ra, nguyên nhân khác khiến các chợ truyền thống ngày càng vắng vẻ là do việc niêm yết giá không rõ ràng, hàng hóa bố trí không đẹp mắt, văn minh thương mại chưa được quan tâm đúng mức khiến không ít người ngại vào chợ mua hàng. Cùng với đó, trong thời đại 4.0, nhiều tiểu thương vẫn còn chưa hiểu và chưa quen với mua bán qua hình thức chuyển khoản, quẹt thẻ nên chưa thể đáp ứng đòi hỏi ngày càng khắt khe của người tiêu dùng.

Nhằm từng bước hiện đại hóa chợ truyền thống, thời gian qua, các địa phương đã có nhiều động thái tích cực như: hạ giá thuê ki-ốt, xây dựng, nâng cấp chợ khang trang, dẹp các chợ cóc, hàng rong xung quanh khu vực chợ, tăng cường kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm tại chợ, tập huấn cho tiểu thương nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ bán hàng... Thế nhưng, tình trạng mua bán ế ẩm, đìu hiu ở các chợ vẫn chưa được cải thiện.

Trước tình trạng này, để có thể vực dậy chợ truyền thống, thiết nghĩ ngoài sự vào cuộc của cơ quan chức năng thì các tiểu thương ở các chợ cũng cần phải thay đổi văn hóa mua bán, hàng hóa niêm yết giá rõ ràng, không nói thách, thường xuyên cập nhật mẫu mã mới, áp dụng công nghệ trong mua bán... Hơn hết là các cơ quan chức năng cần mạnh tay hơn nữa với tình trạng “chợ cóc”, chợ tự phát, tăng cường công tác tuyên truyền, miễn giảm thuế. Có như vậy mới giúp chợ truyền thống “hồi sinh” và lấy lại vị thế như xưa!

Minh Luân