Giải quyết tranh chấp, khiếu nại đất đai cần đúng trình tự, thủ tục quy định

Thời gian qua, các cơ quan chức năng, đơn vị, địa phương đã tích cực giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc tranh chấp, khiếu nại liên quan đến đất đai. Song, vẫn còn một số trường hợp giải quyết không đúng quy trình, thủ tục làm vụ việc kéo dài, gây bức xúc cho người dân.

Các cơ quan chức năng tổ chức đối thoại giải quyết một vụ khiếu nại quyết định hành chính của UBND TX. Giá Rai. Ảnh: M.N

Theo quy định, tranh chấp khiếu kiện liên quan đến đất đai, tùy từng trường hợp mà có quy trình, thủ tục giải quyết khác nhau. Ông Trịnh Văn Bền, Phó chánh Thanh tra TX. Giá Rai, cho rằng, khoản 1, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013 quy định: Giải quyết tranh chấp đất đai (TCĐĐ) theo trình tự tố tụng tại TAND được thực hiện theo quy định chung tại Bộ luật Tố tụng dân sự. Theo đó, cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp để khởi kiện vụ án tại TAND có thẩm quyền (TAND nơi có bất động sản đó). Còn giải quyết tranh chấp đất đai theo trình tự hành chính sẽ được áp dụng đối với những tranh chấp mà các đương sự không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định và lựa chọn giải quyết tranh chấp tại UBND.

Cụ thể là TCĐĐ giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp huyện. Nếu một bên hoặc các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Đối với tranh chấp giữa tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài với nhau hoặc giữa các đối tượng đó với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thì các đương sự này có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Nếu một trong các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu này thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ TN-MT để yêu cầu giải quyết (khoản 2, 3, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013). Bên cạnh đó, luật cũng có quy định nếu đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết tranh chấp lần đầu thì vẫn có quyền khởi kiện tại TAND theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.

Song, trên thực tế có một số trường hợp Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định giải quyết tranh chấp (quyết định giải quyết lần đầu) đương sự không đồng ý và tiếp tục khiếu nại đến Chủ tịch UBND tỉnh. Đáng lẽ, cơ quan chức năng tham mưu để Chủ tịch UBND tỉnh ban hành quyết định giải quyết lần 2 theo đúng quy định thì lại chuyển hồ sơ  về UBND huyện để ban hành quyết định giải quyết tiếp.

Đơn cử như trường hợp của ông Lê Văn Sửu (phường 1, TX. Giá Rai) đòi lại phần đất có diện tích 3.756,48m² (đoạn kênh thủy lợi tại khóm 1, phường 1, TX. Giá Rai, nay làm đường dẫn cầu Giá Rai 2) mà UBND TX. Giá Rai đã quản lý của gia đình ông vào năm 1983 cho đến nay. Ngày 7/10/2015, UBND TX. Giá Rai đã ban hành Quyết định số 1392/QĐ-UBND với nội dung bác đơn yêu cầu của ông Lê Văn Sửu. Thế nhưng, theo Thông báo số 71/TB-UBND kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh tại cuộc họp Hội đồng tư vấn ngày 28/4/2016, việc khiếu nại của ông Sửu lại được chuyển giao về cho UBND TX. Giá Rai để kiểm tra, giải quyết lại. Điều này vừa không đúng quy trình vừa kéo dài thời gian giải quyết làm người dân rất bức xúc.

Thiết nghĩ, để công tác tham mưu, giải quyết TCĐĐ, khiếu nại liên quan đất đai đúng quy định pháp luật, lãnh đạo cơ quan chức năng cần tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nhận thức để có sự thống nhất trong thực hiện đúng quy định pháp luật cho cán bộ làm công tác này. Đồng thời, đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho người dân thực hiện quyền khiếu kiện theo đúng pháp luật để góp phần giải quyết dứt điểm vụ việc tồn đọng, phức tạp kéo dài.

Mỹ Nghi