Giáo dục thanh thiếu niên gương mẫu tôn trọng pháp luật

Thanh thiếu niên (TTN) là nguồn lực tương lai của đất nước, cho nên phải xây dựng đội ngũ này thật sự vững vàng về chính trị, gương mẫu tôn trọng pháp luật, giỏi về lao động. Đó là mục tiêu mà Đề án “Tăng cường phổ biến, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho TTN, giai đoạn 2011 - 2015” do UBND tỉnh chủ trì thực hiện.

Ông Trịnh Hoàng Tuấn - Chánh Văn phòng Ban ATGT tỉnh trao giải cho các thí sinh tại Hội thi Tìm hiểu pháp luật ATGT đường bộ. Ảnh: T.H

Các mục tiêu đề ra của Đề án là có 80% TTN tự do sinh sống, lao động tại địa bàn cư trú được tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về quyền, nghĩa vụ, đời sống và công việc của từng đối tượng, từng địa bàn; 100% TTN trong trường học được phổ biến chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến đời sống, công việc, học tập phù hợp với lứa tuổi; 80% TTN vi phạm pháp luật được tuyên truyền, phổ biến nhằm nâng cao hiểu biết pháp luật, hạn chế tái vi phạm pháp luật và tạo điều kiện hòa nhập tốt với cộng đồng; 70% thanh niên lao động ở nước ngoài được thông tin, phổ biến các quy định pháp luật Việt Nam và pháp luật nước sở tại liên quan đến quyền, nghĩa vụ, cuộc sống và việc làm; giảm từ 10% trở lên số người vi phạm pháp luật là TTN...

Tổng kết 5 năm thực hiện đề án, UBND tỉnh đúc kết, hình thức phổ biến pháp luật cho TTN được đánh giá cao là đối thoại pháp luật, trợ giúp pháp lý lưu động, phổ biến pháp luật thông qua các CLB pháp luật… Ngoài hoạt động của các CLB tuổi trẻ phòng chống tội phạm, trợ giúp pháp lý, phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội… các cấp, các ngành, đoàn thể còn lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật vào các buổi học nghề, phát hành tài liệu tuyên truyền pháp luật. Đặc biệt, đối với các đối tượng vi phạm pháp luật, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn phối hợp với Công an tỉnh và chính quyền địa phương gặp gỡ trực tiếp để giáo dục, cảm hóa, phổ biến pháp luật. Trường hợp không thay đổi hành vi thì sẽ tổ chức họp dân, đưa ra trước quần chúng nhân dân để giáo dục, cảm hóa…

Các hoạt động khác cũng phát huy hiệu quả như: vận động các gia đình trên địa bàn đăng ký xây dựng Gia đình văn hóa, Gia đình không có ma túy; nâng cao chất lượng cuộc vận động Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, xây dựng nông thôn mới… Đáng chú ý, từ đề án này đã có 115 đối tượng ở 49 xã, phường, thị trấn trong tỉnh được trang bị kiến thức pháp luật trước khi tái hòa nhập cộng đồng.

Hạn chế mà Ban chỉ đạo đề án rút ra, mặc dù hầu hết mục tiêu đưa ra đều đạt sau 5 năm triển khai đề án, tuy nhiên trên thực tế công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho TTN vẫn chưa mang lại hiệu quả như mong muốn. Một bộ phận TTN chưa có thói quen tự giác chấp hành pháp luật, có nhiều trường hợp hiểu luật, biết luật nhưng vẫn cố tình vi phạm. Những vấn đề mới nảy sinh như tình trạng vi phạm pháp luật trong TTN có chiều hướng tinh vi, phức tạp. Một số TTN ở địa bàn khác đến tụ tập, lôi kéo thanh niên địa phương gây rối trật tự, vi phạm pháp luật; tình trạng tệ nạn xã hội trong học sinh, sinh viên vẫn còn. Do đó, để đề án mang lại hiệu quả cao trong giai đoạn 2016 - 2020, Ban chỉ đạo đề án đề nghị cần hoàn thiện hơn nữa thể chế phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng này. Gắn tăng cường giáo dục pháp luật với biện pháp chế tài nghiêm khắc, đảm bảo tính răn đe khi xử lý đối tượng vi phạm pháp luật..

Theo Ban chỉ đạo, thời gian tới, các cấp bộ Đoàn cần xây dựng nhiều hơn đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trong độ tuổi thanh niên, sẵn sàng và nhiệt tình khi tuyên truyền, phổ biến theo từng nhóm đối tượng. Xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật mang tính liên tục và lâu dài, cho nên cần có bước đi phù hợp, không chạy theo thành tích, phong trào mà phải đi vào chiều sâu để TTN thật sự hiểu biết pháp luật và tự giác chấp hành.

Giai đoạn 2016 - 2020, Ban chỉ đạo đề án giao Đoàn Thanh niên các cấp là đơn vị chủ trì phối hợp với các ngành, các cấp có liên quan. Lồng ghép công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho TTN với các đề án phổ biến, giáo dục pháp luật. Trong đó tập trung vào đối tượng có nguy cơ vi phạm pháp luật cao, dễ vi phạm pháp luật do tác động của hoàn cảnh, môi trường xung quanh như: Thanh niên có trình độ văn hóa thấp; gia đình có cha mẹ ly hôn, cha mẹ phạm tội hoặc cha mẹ thường xuyên vi phạm pháp luật; thanh niên không có việc làm… Đây là những đối tượng rất dễ vi phạm pháp luật do bị tác động bởi hoàn cảnh.

Hữu Duyên