Giáo dục ý thức tự tôn dân tộc trong giới trẻ

Nói về vai trò cũng là trách nhiệm của thanh niên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà”. Người căn dặn: “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên”.

Muốn là lớp người kế thừa vừa hồng, vừa chuyên, trước hết lòng tự tôn dân tộc phải là ý thức hệ rọi soi trong từng suy nghĩ hành động của lớp trẻ.

Tự hào văn hóa dân tộc

“Em nghĩ đất nước, dân tộc Việt Nam ta có những nét đẹp văn hóa, phong cách ứng xử văn hóa chuẩn mực riêng mà mỗi người phụ nữ Việt Nam khi ở vai trò là đại sứ văn hóa trong các cuộc thi sắc đẹp phải giữ gìn, trân trọng và quảng bá cho bè bạn quốc tế được biết về văn hóa Việt Nam”, đó là quan điểm cá nhân của Nguyễn Thị Kiều Duy - lớp 13DNV, Trường đại học Bạc Liêu trước những dư luận nhiều chiều từ các cuộc thi nhan sắc hiện nay, gần đây nhất là “hiện tượng” hô tên thí sinh và tỉnh, thành phố của mình tại Miss Grand Vietnam 2022 (Hoa hậu Hòa bình Việt Nam). Và theo Duy, sự hô hào thái quá đến mức phản cảm của một số thí sinh sẽ làm mất đi nét dịu dàng, vẻ đẹp thanh nhã vốn có của người phụ nữ Việt Nam mọi thời đại.

Những phản ứng xung quanh biểu cảm, ứng xử của các thí sinh trong một cuộc thi tôn vinh cái đẹp, văn hóa Việt Nam cho thấy ý thức, tinh thần tự tôn dân tộc là vấn đề được nhiều người quan tâm. Tự tôn dân tộc chính là ý thức bảo vệ, đề cao lịch sử và bản sắc văn hóa của dân tộc mình, bởi đó là cội nguồn, sức sống mãnh liệt của dân tộc. Ý thức tự tôn dân tộc còn thể hiện ở việc tuân theo các chuẩn mực đạo đức, phong tục, tập quán đẹp đẽ của dân tộc, trong tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới phải có sự chọn lọc, giữ gìn và quảng bá hình ảnh và nét đẹp của dân tộc, tạo hình ảnh đẹp với bạn bè quốc tế trong giao lưu, hội nhập.

Giáo dục truyền thống cách mạng, văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ thông qua hoạt động ngoại khóa trong trường học. Ảnh: P.A

Nâng lên ý thức tự tôn

Cũng tại cuộc thi nhan sắc đề cập trên đây, khi trả lời câu hỏi của Ban giám khảo “có ý kiến cho rằng giới trẻ ngày nay sống thờ ơ, ích kỷ, vô cảm”, Đoàn Thiên Ân (Miss Grand Vietnam 2022) khẳng định: “Vô cảm, thờ ơ hay ích kỷ là một loại cảm xúc, mà cảm xúc thì tồn tại trong tất cả mọi người, không riêng gì giới trẻ. Và việc nói giới trẻ thờ ơ, vô cảm, ích kỷ, chỉ là một phần trong đó. Điều quan trọng hơn hết là thay vì chỉ trích giới trẻ, hãy đặt câu hỏi tại sao họ lại như vậy? Hãy giáo dục giới trẻ, cho họ thấy rằng gia đình là nơi nung nấu và nguồn cội giúp tình cảm, sự yêu thương ở họ ngày càng được dâng trào hơn”.

Đúng là vậy, vai trò chiếc nôi, trường học đầu tiên rèn luyện nhân cách cho một con người của gia đình luôn được coi trọng! Một gia đình văn hóa, nền nếp có sự gương mẫu của cha mẹ để vun đắp mái ấm bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, giữ gìn và phát huy những đạo lý tốt đẹp, những truyền thống văn hóa chính là nền tảng vững chắc cho việc hình thành lối sống văn hóa của mỗi người, nhất là giới trẻ.

Bên cạnh kiến thức trên giảng đường, thiết nghĩ nên tăng cường hơn nữa việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh niên, khơi gợi trong thanh niên lòng tự hào dân tộc, truyền thống cách mạng của dân tộc, biết nâng niu, trân trọng và giữ gìn những di sản văn hóa của dân tộc, biết làm giàu tri thức của bản thân bằng trí tuệ, tinh hoa nhân loại nhưng không bao giờ được lãng quên cội nguồn, thờ ơ với truyền thống của quê hương, dân tộc.

Giáo dục ý thức tự tôn dân tộc trong thế hệ trẻ là nhiệm vụ vừa có ý nghĩa chiến lược, cơ bản, lâu dài, vừa có ý nghĩa cấp bách. Ý thức tự tôn dân tộc đóng vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần hình thành lối sống văn hóa cho thanh niên, để từ đó xây dựng những người chủ tương lai đất nước tài - đức vẹn toàn.

NHẬT QUỲNH