Thứ hai, 16-11-26 16:07:29
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Giới hạn tái hiện lịch sử trong nghệ thuật

Báo Cà Mau

Hai bộ phim điện ảnh Việt Nam lần lượt ra mắt khán giả mang đến hai luồng dư luận khác nhau, một lần nữa lại đặt ra câu hỏi: giới hạn nào cho việc biến hóa các yếu tố lịch sử trong tác phẩm nghệ thuật?

Nếu bộ phim “Đất rừng phương Nam” của đạo diễn Quang Dũng sau khi công chiếu đã nhận được phản ứng mạnh mẽ từ phía khán giả, trong đó phần lớn không đồng ý với việc thay đổi các chi tiết lịch sử chống Pháp của Nhân dân miền Nam giai đoạn tiền cách mạng thì bộ phim ra mắt sau đó “Người vợ cuối cùng” của đạo diễn Victor Vũ lại nhận được nhiều lời khen về trang phục, bối cảnh sát với lịch sử Việt Nam thế kỷ XIX. Dù nội dung phim còn có nhiều vấn đề chưa thuyết phục, nhưng trên các diễn đàn về phim ảnh có thể thấy “Người vợ cuối cùng” đã nhận được nhiều cảm tình hơn so với “Đất rừng phương Nam”!

Còn nhớ, tại Cuộc thi Tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2023 diễn ra tại Bạc Liêu vào cuối tháng 9/2023 vừa qua, người xem đã vô cùng thích thú khi thưởng thức cùng một kịch bản cải lương lịch sử “Dấu ấn giao thời” (tác giả Triệu Trung Kiên) nhưng ở hai góc nhìn khác nhau. Nếu Nhà hát Cải lương Việt Nam mang đến câu chuyện của người phụ nữ thời phong kiến buộc phải chọn lựa giữa tình yêu và vận mệnh gia tộc trong thân phận của hoàng hậu Trần Thị Dung; thì Nhà hát Trần Hữu Trang lại kể chuyện của vua Lý Huệ Tông - vị vua cuối cùng của nhà Lý, một cách đầy đau đớn và day dứt. Nhưng dù kể câu chuyện ở góc nhìn của nhân vật nào thì các chi tiết lịch sử vẫn được tôn trọng và giữ nguyên vẹn. Sự thêm thắt mang tính nghệ thuật chỉ là tình cảm và suy nghĩ của nhân vật trong bối cảnh ấy để làm bật lên nỗi đau rất đời, rất thật và chạm đến trái tim người xem.

Hình ảnh của phim “Người vợ cuối cùng”. Ảnh: Internet  

Một vài so sánh nhỏ để thấy, việc đưa yếu tố lịch sử vào tác phẩm nghệ thuật không hề đơn giản dù đó là kho tàng mà các tác giả, nhạc sĩ, nghệ sĩ đều muốn khai thác! Bởi lịch sử không thuộc về cách nhìn, quan điểm của một người, một tổ chức, một đơn vị nào mà là tài sản của cả một dân tộc, một đất nước. Không thể tùy tiện nhân danh việc “làm nghệ thuật” với sự sáng tạo vô giới hạn mà để lại các yếu tố chân giá trị, đưa vào những chi tiết “phản lịch sự” hoặc cố lờ qua bối cảnh lịch sử đã góp phần định hình dân tộc trong ngày hôm nay. Giới hạn của sự sáng tạo có chăng là việc tạo ra những nhân vật để làm sáng rõ, nổi bật lên bối cảnh lịch sử cùng những tâm tư, tình cảm, câu chuyện riêng biệt của nhân vật để người đọc, người xem, người nghe hiểu thêm về thân phận con người, từ đó có sự đồng cảm với lịch sử.

Một tác phẩm nghệ thuật không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn ẩn chứa tính giáo dục, nhân văn. Tác phẩm về lịch sử càng có vai trò quan trọng trong việc giáo dục truyền thống, giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, hướng đến xây dựng những thế hệ có đầy đủ đức tính “chân - thiện - mỹ”. Vì vậy càng không thể qua loa, đại khái hoặc sáng tạo, thậm chí thêm thắt theo ý thích để tạo ra một tác phẩm đẹp, hấp dẫn nhưng lại không có giá trị về giáo dục. Và dư luận chính là lăng kính rõ nét nhất trong việc soi rọi những tác phẩm mang danh nghệ thuật nhưng đi ngược lại lịch sử dân tộc. Nhiều tác phẩm nước ngoài cố tình lồng ghép những chi tiết sai về chủ quyền biển, đảo Việt Nam đã bị khán giả tẩy chay, bị ngành chức năng cấm phát hành. Với những tác phẩm trong nước chưa trung thực với lịch sử, thiết nghĩ cũng cần có những lớp lọc như thế!

Tâm Ngọc

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.