Hai bên đánh nhau gây thương tích, ai chịu trách nhiệm hình sự?

Hỏi: Do mâu thuẫn, anh tôi và một người tranh cãi rồi đánh nhau. Người đó đánh đá anh tôi liên tục, tức quá nên anh tôi mới đánh lại. Cả hai đều bị thương nhưng sau đó, phát hiện người kia bị gãy xương, xác định tỷ lệ thương tật là 31%, trong khi anh tôi thì bị nhẹ hơn (tỷ lệ thương tật chỉ 8%). Nghe nói với tỷ lệ thương tật đó, anh tôi có thể bị khởi tố hình sự và phải bồi thường cho bên kia. Xin hỏi, hai bên đánh nhau, do người kia gây hấn trước, sao anh tôi lại bị tội còn người kia thì không? Nếu phải bồi thường, thì mức bồi thường bao gồm những gì? Nếu được bên kia bãi nại thì anh tôi có bị khởi tố không?

Huỳnh Thanh Hải (huyện Phước Long)

Trả lời: Hành vi của anh bạn có dấu hiệu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của người khác theo điều 104 Bộ luật Hình sự. Khoản 2, Điều 104 Bộ luật Hình sự quy định: “Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31 - 60%… thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm”.

Tuy là hai bên đánh nhau, nhưng vì phía bên người bị anh bạn đánh nặng hơn, có tỷ lệ thương tật rơi vào quy định của Bộ luật Hình sự, và hành vi của anh bạn đủ cấu thành tội phạm, thì dĩ nhiên, anh bạn sẽ bị khởi tố, dù bên kia là phía gây hấn trước. Dĩ nhiên, tính đến yếu tố lỗi sẽ quyết định mức độ chịu trách nhiệm hình sự, quyết định hình phạt mà anh bạn phải chịu khi ra tòa (trừ trường hợp phòng vệ chính đáng thì không xác định là phạm tội). Với tỷ lệ thương tật 31% là đã bị khởi tố, dù bên bị hại có bãi nại thì anh bạn vẫn bị khởi tố. Tuy nhiên, nếu được bãi nại thì sẽ là tình tiết giảm nhẹ khi quyết định hình phạt.

Khi xác định được đầy đủ các dấu hiệu của tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với anh bạn. Việc áp dụng hình phạt sẽ do cơ quan tố tụng xem xét, quyết định. Bên cạnh việc phải chịu hình phạt theo quy định của pháp luật, anh của bạn còn có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bị hại do sức khỏe bị xâm phạm. Các khoản bồi thường gồm:

- Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại.

- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại…

- Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị.

- Trong trường hợp sau khi điều trị, người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc (người bị thiệt hại không còn khả năng lao động do bị liệt cột sống, mù hai mắt, liệt hai chi, bị tâm thần nặng và các trường hợp khác do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định bị suy giảm khả năng lao động vĩnh viễn từ 81% trở lên) thì phải bồi thường chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại.

- Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần do sức khỏe bị xâm phạm.

Luật gia Kim Phượng