Truyền hình
Nghề làm muối hình thành cách đây hơn 100 năm và trải qua không biết bao nhiêu thăng trầm. Nỗi nhọc nhằn của bà con diêm dân gắn liền với những mùa “muối đắng”, bởi thường rơi vào cảnh được mùa mất giá. Và nói đến muối Bạc Liêu, người ta lại nghĩ ngay đến ông Hồ Minh Xiêm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Muối và thương mại (CPM&TM) Bạc Liêu - người đã góp công lớn để đưa thương hiệu muối Bạc Liêu vượt ra ngoài biên giới.
* Diêm dân sản xuất muối sạch theo phương pháp trải bạt.
* Diêm dân thu hoạch muối.
* Sản phẩm muối đóng gói của Công ty Cổ phần Muối và thương mại Bạc Liêu.
Ảnh: P.T.C
Quê ông Hồ Minh Xiêm ở huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau. Ông tham gia kháng chiến từ khi còn nhỏ, sau đó tham gia công tác tại địa phương. Ông từng là Phó Chủ tịch UBND huyện Đầm Dơi. Năm 1996, khi Xí nghiệp Muối I-ốt 23 Minh Hải thành lập (với mục đích phục vụ cho chương trình quốc gia toàn dân sử dụng muối Iốt thay cho muối thường để phòng chống các rối loạn do thiếu Iốt của Thủ tướng Chính phủ), ông Xiêm được giao nhiệm vụ làm người đứng đầu xí nghiệp với điều kiện không được luân chuyển trong 3 năm và phương tiện đi lại tự túc. Nhiệm vụ trước mắt không giản đơn, nhưng với tinh thần của một đảng viên, ông Xiêm nhận nhiệm vụ và kể từ đó cho đến tuổi hưu, cuộc đời ông gắn liền với hạt muối.
Những ngày đầu hoạt động, cơ sở vật chất của xí nghiệp còn rất đơn giản và việc thu mua muối của diêm dân chẳng đáng là bao. Sản xuất, kinh doanh muối, mà đặc biệt là sản xuất và phân phối muối I-ốt phục vụ dân sinh của Chính phủ, đó là một công việc hoàn toàn xa lạ và mới mẻ đối với một người chưa từng biết đến quy trình làm ra hạt muối. Nhưng với ý chí, quyết tâm học hỏi, ông Xiêm dành nhiều thời gian xuống những cánh đồng muối để tận mắt nhìn thấy nông dân làm ra hạt muối, hiểu được nỗi vất vả của cái nghề “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, nhưng ngày ngày vẫn sống luẩn quẩn trong nghèo khó.
Những ngày ấy, xí nghiệp chỉ có một loại sản phẩm là muối hạt sản xuất bằng dây chuyền công nghệ lạc hậu. Sản lượng muối trong dân làm ra rất nhiều, có năm năng suất muối đạt đến 80.000 - 100.000 tấn, nhưng xí nghiệp chỉ mua khoảng 10%, số còn lại diêm dân bán cho thương lái xuất sang các tỉnh lân cận.
Là người đầu tàu của đơn vị, ông Hồ Minh Xiêm luôn bị áp lực trong việc đột phá để "tồn tại và phát triển hay là chết". Ông cất công lặn lội đến các xí nghiệp sản xuất muối để học hỏi phương thức quản lý, tìm hiểu dây chuyền công nghệ tiên tiến, thăm dò thị trường trong và ngoài nước. Lúc bấy giờ, muối thường được đóng bao 50kg, sau đó cải tiến còn 25kg rồi đến 1/2kg…
Qua nhiều năm hoạt động, không ít đơn vị trong ngành kinh doanh không hiệu quả, thua lỗ, trong khi đó, đơn vị do ông Xiêm quản lý luôn khẳng định vai trò vị trí của mình trong hệ thống các đơn vị dân sinh trên toàn quốc.
Đó là, ngoài việc chọn nguồn nguyên liệu tốt nhất (hạt muối Kinh Tư, xã Điền Hải, huyện Đông Hải), ông Xiêm còn chú trọng quy trình lựa muối qua hàng chục công đoạn như: lựa, rửa, lắng, lọc để làm ra hạt muối không lẫn tạp chất. Đây là lý do từ năm 1998, muối Bạc Liêu trở thành loại muối duy nhất được các chuyên gia Nhật Bản đưa sang nước này tiêu thụ cho đến nay.
Năm 1998, Chi nhánh Muối Bạc Liêu được thành lập (trực thuộc Tổng Công ty Muối). Đến năm 2001, Bộ NN&PTNT quyết định thành lập Công ty Muối Bạc Liêu là doanh nghiệp nhà nước. Cũng vào năm này, ông Hồ Minh Xiêm quyết định vay vốn ưu đãi để xây dựng nhà máy chế biến muối tinh chất lượng cao, công suất 22.000 tấn/năm, đồng thời bao bì cũng được cải tiến mẫu mã đẹp, bắt mắt, từ đó sản lượng muối hàng năm đều tăng.
Năm 2005, Công ty Muối Bạc Liêu được chuyển đổi thành Công ty CPM&TM Bạc Liêu (theo quyết định của Bộ NN&PTNT), ông Hồ Minh Xiêm giữ vai trò là Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Giám đốc công ty. Không chỉ chú trọng đến việc nâng cao chất lượng sản phẩm, mà trong quản lý, ông thể hiện trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị, quan tâm chăm lo cho đời sống của người lao động.
Với điều kiện thuận lợi về nắng, gió, độ muối cao trong nước biển, vùng Bạc Liêu và một số tỉnh ven biển khu vực ĐBSCL rất thuận lợi để phát triển nghề muối và hóa chất, bảo đảm cung cấp hàng chục ngàn tấn muối sản xuất công nghiệp trong tương lai. Đó cũng là điều kiện thuận lợi của Công ty CPM&TM Bạc Liêu phát triển khi được đứng chân trên vùng nguyên liệu dồi dào và đạt chất lượng cao.
Thế nhưng, làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành và sản phẩm? Một lần nữa, ông Hồ Minh Xiêm quyết định đổi mới công nghệ sản xuất: áp dụng công nghệ PHABA trong quy trình sản xuất muối tinh. Đây là công nghệ sử dụng phương pháp kết tinh chân không, xử lý tạp chất bằng hệ thống lọc, ly tâm trong quy trình chế biến muối tinh. Ưu điểm của công nghệ này là không sử dụng bất kỳ hóa chất nào trong sản xuất, nhưng vẫn tạo ra sản phẩm muối đạt chất lượng cao, đảm bảo đủ hàm lượng chất và khoáng chất, an toàn cho người tiêu dùng, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Nếu trước đây có khoảng 10% các nhà máy chế biến thủy sản khu vực ĐBSCL sử dụng muối Bạc Liêu, thì nay khoảng 70% các nhà máy chế biến thủy sản trong khu vực sử dụng theo khuyến cáo của các nhà nhập khẩu.
Công ty CPM&TM Bạc Liêu còn cải tiến quy trình thiết bị, nghiên cứu các thiết bị thay thế giảm chi phí điện từ 25% xuống còn 19%. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm theo hướng đổi mới và hoàn thiện dần công nghệ sản xuất đã giúp công ty ngày càng phát triển. Hiện nay mỗi ngày công ty cung cấp cho thị trường từ 25 - 30 tấn muối. Muối Bạc Liêu được nhiều người biết đến bởi nó có mặt trong các siêu thị và từ năm 2003 đã trở thành hàng Việt Nam chất lượng cao do người tiêu dùng bình chọn. Và từ khi trở thành công ty cổ phần với vốn điều lệ khiêm tốn chỉ trên 2 tỷ đồng, nhưng mỗi năm doanh thu của công ty đạt trên 10 tỷ đồng, từ đó góp phần tăng thu nhập cho người lao động.
Hiện nay, muối Bạc Liêu xuất sang thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước khác. Với những kết quả đạt được, năm 2007, ông Xiêm vinh dự nhận cúp Thánh Gióng và danh hiệu Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu dành cho các vị giám đốc tiêu biểu. Năm 2009, ông đạt danh hiệu doanh nhân xuất sắc toàn quốc lần thứ nhất.
Hạnh phúc lớn nhất đối với một người đặt nhiều tâm huyết vào hạt muối Bạc Liêu là khi con trai ông - anh Hồ Thanh Tuấn (hiện nay là Giám đốc Công ty Cổ phần Muối Bạc Liêu) tiếp bước cha để tiếp tục hành trình đưa hạt muối Bạc Liêu vươn xa hơn nữa. Mới đây, Ban tổ chức hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Bạc Liêu lần thứ VI (2014 - 2015) đã trao giải nhất cho anh Hồ Thanh Tuấn với giải pháp Thay thế sấy muối tĩnh vĩ ngang bằng sấy muối trống quay tại Công ty Cổ phần Muối Bạc Liêu. Năm 2016, Công ty Cổ phần Muối Bạc Liêu là 1 trong 3 doanh nghiệp của Bạc Liêu vinh dự nhận được giải Vàng chất lượng quốc gia do Bộ KH-CN tổ chức.
THU NGỌC
Xem thêm bình luận