Hệ lụy từ việc ngại sinh con

Cùng với sự phát triển của xã hội, gánh nặng kinh tế, áp lực tinh thần cùng những lo lắng về trách nhiệm nuôi dạy trẻ đang khiến nhiều cặp vợ chồng có tâm lý sinh ít con hoặc lựa chọn cuộc sống không con cái. Thực tế này đã và đang trở thành vấn đề đáng lo ngại, bởi nó sẽ tác động trực tiếp đến tương lai, gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực trong bối cảnh đang già hóa dân số.

Pa-nô tuyên truyền khuyến khích mỗi cặp vợ chồng nên sinh đủ 2 con. ​Ảnh: T.Q

Nhiều áp lực khi có con

Mặc dù con gái đã hơn 10 tuổi nhưng chị Mỹ Linh (Phường 5, TP. Bạc Liêu), vẫn không có ý định sinh thêm con. Dù nhiều người động viên, tranh thủ tuổi còn trẻ nên sinh thêm để con có chị, có em nhưng chị vẫn kiên quyết không sinh thêm.

“Vợ chồng tôi đều làm thuê cho công ty tư nhân, thu nhập của cả hai vợ chồng mỗi tháng chỉ khoảng 15 triệu đồng, trong đó phải trả tiền mua nhà góp, tiền sinh hoạt, lo cho con học hành, rồi đám tiệc, phòng khi bệnh hoạn… Chỉ có mỗi mụn con mà tháng nào cũng thiếu trước hụt sau, nếu có thêm con, gánh nặng cơm áo gạo tiền sẽ đội thêm rất nhiều, nếu không thể cân bằng thì cuộc sống sẽ rất dễ rơi vào túng thiếu”, chị Linh chia sẻ.

Lập gia đình từ năm 25 tuổi, đến nay, vợ chồng chị Thanh Trang (Phường 1, TP. Bạc Liêu) mới có một bé gái 5 tuổi. Trước đó, vợ chồng dự tính sinh 2 con, nhưng sau khi sinh em bé thì quyết định dừng lại và không sinh nữa. Bởi việc chăm con ốm khi bé, khi con lớn một chút thì phải chăm lo cho việc học của con, rồi việc nhà, việc cơ quan… khiến chị cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng. Do vậy, vợ chồng chị quyết định chỉ sinh một con để có thể chăm lo cho con một cách đầy đủ nhất.

Có rất nhiều lý do khiến các cặp vợ chồng trẻ ngày nay ngại việc sinh con, trong đó, phần lớn do áp lực về kinh tế, việc làm, nhà ở, lo ngại gián đoạn sự nghiệp, chăm sóc con, chi phí học hành… Khi nhiều người trẻ có tâm lý không muốn sinh con thì đó không còn là chuyện của cá nhân mà sẽ gây ra nhiều hệ lụy lâu dài cho xã hội. Đặc biệt, mức sinh thấp kéo dài sẽ làm suy giảm quy mô dân số, thiếu hụt lực lượng lao động, đẩy nhanh tốc độ già hóa dân số, chi phí chăm sóc sức khỏe và các chi phí xã hội khác cao hơn...

Nỗ lực cải thiện mức sinh

Trong những năm qua, công tác dân số của tỉnh đã đạt được những kết quả quan trọng góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong tỉnh. Mức sinh của tỉnh đã đạt dưới mức sinh thay thế (TFR < 2,1 con/bà mẹ). Quy mô gia đình có 1 hoặc 2 con được chấp nhận ngày càng rộng rãi đã khống chế được tốc độ tăng tỷ số giới tính khi sinh trên địa bàn toàn tỉnh ở mức dưới 106 bé trai/100 bé gái; các mô hình về quy mô, cơ cấu và nâng cao chất lượng dân số đã được xây dựng và thực hiện có hiệu quả.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, công tác dân số của tỉnh hiện còn nhiều thách thức như: chất lượng dân số mặc dù đã được cải thiện song vẫn còn thấp; lợi thế của dân số vàng khai thác chưa hiệu quả; dân số của tỉnh bước vào giai đoạn già hóa nhưng chưa có giải pháp đồng bộ để thích ứng. Từ những khó khăn trên, tỉnh đã ban hành Kế hoạch thực hiện chương trình điều chỉnh mức sinh đến năm 2030.

Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu tăng mức sinh để đạt mức sinh thay thế (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có 2,1 con), góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, bảo đảm cho sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra, nhằm khuyến khích phụ nữ sinh con, kể từ ngày 1/1/2023 trở về sau, khi phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, không vi phạm chính sách dân số sẽ được Chủ tịch UBND cấp huyện tặng giấy khen và hỗ trợ 1 triệu đồng.

Theo điều tra mới nhất của Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), hiện nay cả nước có 33 tỉnh, thành phố có mức sinh cao; 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp. Trong đó Bạc Liêu thuộc vùng mức sinh thấp (1,8 con/bà mẹ). Mức sinh trên không đạt mức sinh thay thế là thách thức lớn cho công tác dân số của tỉnh.

Để có thể hạn chế thấp nhất tình trạng ngại sinh con. Thiết nghĩ, thời gian tới, các cơ quan chức năng cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền thay đổi nhận thức về hành vi ngại sinh con cho các gia đình trẻ. Đồng thời cần có những chính sách chăm lo, hỗ trợ thiết thực hơn từ y tế, giáo dục, việc làm, thu nhập… để người trẻ có đủ tự tin sinh con và nuôi dạy con trong điều kiện phát triển tốt nhất, góp phần tạo nguồn nhân lực khỏe mạnh đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Minh Luân