Hiểm nguy rình rập giới trẻ trên mạng xã hội

Bài cuối: Dựng “tường lửa” để bảo vệ thanh thiếu niên

>> Bài 2: Không thể lơ là công tác giáo dục tư tưởng

Nhận diện cụ thể những hiểm nguy rình rập giới trẻ trên không gian mạng giúp chúng ta có cái nhìn toàn cục về những tác động tiêu cực từ thế giới ảo. Từ đó cùng cộng lực dựng “tường lửa” để bảo vệ, tìm ra những “phương thuốc” hiệu quả nhằm phát huy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, xã hội, gia đình, nhà trường… trong quản lý, giáo dục, định hướng giới trẻ tham gia MXH an toàn.

Tận dụng MXH để tương tác, giám sát từ xa

Có thể nói, tác hại khôn lường từ MXH lên mọi mặt đời sống của giới trẻ là điều mà ai cũng dễ dàng nhận thấy, thế nên nhiều bậc phụ huynh, gia đình đã ngăn cản một cách cực đoan, tìm mọi cách để người trẻ không thể tiếp cận với thế giới ảo. Song càng ngăn cấm thì càng kích thích sự tò mò, quyết tâm khám phá ở họ, để rồi khi “lậm” vào thì càng khó dứt ra hơn. Thế là thay vì cấm đoán thì nhiều phụ huynh, gia đình thông thái đã dùng chiêu “lấy mỡ nó rán nó”, nghĩa là tận dùng những tiện ích từ MXH để kết nối, tăng tương tác, giám sát con em mình từ xa.

Chị Huỳnh Khánh Băng (Phường 3, TP. Bạc Liêu) hào hứng chia sẻ: “Là phụ huynh trong thời Internet phát triển như vũ bão, các nền tảng MXH đang “làm mưa làm gió”, thay vì cấm đoán, tôi chọn cách đồng hành cùng con, tạo nhiều tài khoản trên các nền tảng Facebook, Zalo, TikTok… để kết nối, tương tác cùng con. Tôi còn chủ động kết nối với nhiều bạn chung của con, từ đó dễ dàng nắm bắt được xu hướng, tâm tư, tình cảm; nhìn thấy được dòng trạng thái, những hình ảnh, video mà chúng chia sẻ… Từ đó có sự can thiệp, uốn nắn, định hướng kịp thời”.

Với chị N.K.T (giáo viên một trường THCS trên địa bàn huyện Đông Hải), thông qua việc tận dụng MXH để tương tác với học sinh, một số bạn trẻ, chị luôn lưu tâm đến những hội, nhóm yêu thích mà các em thường xuyên tương tác. Sau đó, chị tạo lập một tài khoản mới để cùng tham gia các hội, nhóm này. Khi trở thành thành viên, chị dễ dàng nắm bắt mọi hoạt động của nhóm từ việc “like”, “comment” đến “share” những trang web, video xấu độc; nhận biết đâu là học sinh của lớp, trường mình để có hình thức giáo dục, định hướng phù hợp nhất. Không chỉ vậy, chị còn tìm những câu chuyện hay, những video giàu tính giáo dục để chia sẻ, dùng cách “phủ xanh” thông tin tích cực để lan truyền những thông điệp ý nghĩa với phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”…

Hiện nay, rất nhiều phụ huynh cũng tranh thủ tận dụng tối đa những tiện ích của MXH thông qua việc tạo nhiều nhóm gia đình trên nền tảng Zalo, trước là để gắn kết gia đình nhưng sâu xa hơn là để thực hiện chức năng giám sát của người lớn với các thành viên trẻ. Anh Nguyễn Hữu Trung (Phường 1, TX. Giá Rai) cho biết: “Nhờ việc kết nối, tăng tương tác với các nhóm lớn, nhỏ của đại gia đình trên nền tảng Zalo mà những người lớn chúng tôi dễ dàng nắm bắt tâm tư, tình cảm của đám trẻ. Không chỉ vậy, đây còn là kênh thông tin hữu hiệu để gia đình chúng tôi giáo dục, định hướng tư tưởng, bảo vệ các thành viên trẻ trước những thông tin xấu độc, xuyên tạc… trên không gian mạng”.

Đoàn trường THPT Nguyễn Trung Trực (TX. Giá Rai) tổ chức về nguồn, kết hợp giáo dục tư tưởng, lịch sử cách mạng cho đoàn viên - thanh niên tại Di tích lịch sử Nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên tỉnh Bạc Liêu (ấp Rạch Rắn, xã Long Điền, huyện Đông Hải). Ảnh: Đ.K.C

Thiết lập những lô cốt từ sức mạnh cộng lực

Trong cuộc chiến với thế giới ảo để bảo vệ cuộc sống thực của thanh thiếu niên, ngoài sự nhập cuộc của gia đình, nhà trường thì cần lắm cách làm sáng tạo của cả hệ thống chính trị, xã hội, nhất là tổ chức Đoàn trong việc thực hiện hiệu quả, sâu sát, thực tế hơn nữa những chủ trương, đề án, chương trình… đã triển khai. Trong đó, tập trung xây dựng hình mẫu về người dẫn đầu những trào lưu, lối sống tích cực để nêu gương cho giới trẻ. Tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ những trang web, kênh thông tin chính thống tuyên truyền lối sống tích cực đến đông đảo các đối tượng thanh niên, chứ không chỉ giới hạn lòng vòng trong một nhóm thanh niên nào đó…

Để làm tốt những điều ấy, thiết nghĩ cần tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bồi dưỡng, giáo dục lịch sử, cách mạng cho thế hệ trẻ bằng những chủ trương, đường lối phù hợp; phát huy vai trò gương mẫu của mỗi cán bộ, đảng viên trong công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử cách mạng.

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và Hội đồng Đội các cấp cần phát huy vai trò tiên phong trong công tác giáo dục tư tưởng, lịch sử cách mạng cho thế hệ trẻ thông qua các hoạt động phong phú, đa dạng, sát hợp. Trong đó, cần đặc biệt chú ý đến những nhóm đối tượng thanh niên mà trước nay tổ chức Đoàn còn bỏ ngỏ, hoặc chưa thể tiếp cận như thanh niên đi làm ăn xa ngoại tỉnh, thanh niên ít quan tâm đến thời cuộc, hoạt động của tổ chức Đoàn - Hội… Và nếu như “cánh tay” của tổ chức Đoàn không thể vươn tới những nhóm đối tượng này thì nên tính đến các giải pháp liên kết, phối hợp với các hội, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội khác để kết nối, giáo dục, định hướng.

Không chỉ vậy, “bức tường lửa” từ sự cộng lực còn cần đến sự đa dạng hóa các hoạt động tuyên truyền, giáo dục tư tưởng, truyền thống, lịch sử cách mạng cho thế hệ trẻ. Trong đó, tổ chức Đoàn nên tận dụng MXH làm phương tiện truyền thông hiện đại để đổi mới phương thức giáo dục. Đơn cử như: giới thiệu những tấm gương anh hùng tiêu biểu; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử dân tộc, lịch sử Đảng; tăng cường các hoạt động về nguồn, đến với địa danh lịch sử, hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc, tôn tạo và phát huy giá trị các khu di tích lịch sử… Từ đó góp phần khơi dậy trong thế hệ trẻ lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, lý tưởng cách mạng để tiếp nối xứng đáng truyền thống hào hùng của cha anh.

Các cơ quan truyền thông, ngành Văn hóa cũng không thể ngoài lề với công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử cách mạng, góp phần hình thành nhân sinh quan cách mạng cho thế hệ trẻ. Đặc biệt, như mong muốn của hầu hết phụ huynh, môn học Lịch sử phổ thông sẽ được ngành Giáo dục đổi mới từ cách dạy và học với phương pháp và tư duy khoa học, sao cho dễ nhớ, dễ hiểu, góp phần bồi dưỡng nhân cách, khơi dậy tinh thần yêu quê hương, đất nước, giúp giới trẻ hiểu, nắm được các sự kiện trọng đại của đất nước.

Thiết nghĩ, việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho giới trẻ nói chung và trên không gian mạng nói riêng là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, xã hội và gia đình, trong đó Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có vai trò đặc biệt quan trọng. Riêng bản thân mỗi người trẻ phải luôn tỉnh táo, sáng suốt, “dưỡng tâm trong, rèn trí sáng, xây hoài bão lớn” khi tham gia MXH; ra sức đấu tranh chống lại các biểu hiện tiêu cực, tệ nạn xã hội và luận điệu sai trái của các thế lực thù địch; kiên quyết đấu tranh với lối sống thực dụng, ích kỷ, có như thế thì giới trẻ mới đủ “sức đề kháng” để miễn nhiễm với những tác động tiêu cực từ Internet, MXH, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc.

Kim Trúc