Hiểu thêm về vai trò của đồng đẳng viên

(CMO) Công tác phòng, chống HIV/AIDS những năm qua có sự chuyển biến tích cực, số người nhiễm, tử vong giảm so với trước đó. Ngoài sự quan tâm của đội ngũ nhân viên y tế thì vai trò của đồng đẳng viên luôn được đánh giá cao khi họ tích cực phát hiện và vận động những ca nghi nhiễm, nhiễm bệnh có thêm niềm tin và động lực để tiếp tục kiên trì với hành trình chống lại căn bệnh thế kỷ.

Chỉ mới gắn bó với vai trò là đồng đẳng viên hơn 1 năm qua nhưng anh T.T đã hỗ trợ hơn 50 người tiếp cận dịch vụ y tế, kết nối điều trị HIV; nỗ lực truyền thông, giúp những người thiếu hiểu biết về HIV/AIDS có cái nhìn đầy đủ và lạc quan hơn.

Ðược biết, công việc chính của anh T là phụ giúp gia đình kinh doanh tại nhà nên thời gian nhàn rỗi tương đối nhiều. Nơi để anh tư vấn, hỗ trợ chủ yếu qua đăng các bài viết trên mạng xã hội, tương tác trên Facebook, tạo các nhóm trò chuyện trên Zalo hoặc trao đổi trực tiếp qua điện thoại, hoặc gặp bên ngoài khi cần.

Chị Lê Thuỳ Diệu, nhân viên Khoa Phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, cho biết: “Ðồng đẳng viên, hay còn gọi là nhân viên tiếp cận cộng đồng (CBO), đa phần là những người trẻ, có kiến thức, có việc làm ổn định, họ gắn bó với công việc vì đơn giản họ thấy đây là việc làm ý nghĩa. Chính những đồng đẳng viên từng là người trong cuộc, có thể nhiễm hoặc chưa nhiễm HIV. Công việc chủ yếu của họ là tiếp cận với người nhiễm HIV, các đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao để tuyên truyền, vận động xét nghiệm sàng lọc, tiếp cận dịch vụ y tế cần thiết và chia sẻ kiến thức an toàn về phòng, tránh HIV/AIDS. Mỗi tháng, CBO sẽ được nhận hỗ trợ kinh phí hoạt động từ Dự án Quỹ toàn cầu VACC”.

Ðồng đẳng viên kết nối, giới thiệu những khách hàng, người nhiễm HIV tiếp cận các dịch vụ y tế, là cánh tay nối dài của ngành y tế, góp phần giảm thiểu số ca mắc mới trong cộng đồng. (Trong ảnh: CBO đến nhận thuốc miễn phí dự phòng trước phơi nhiễm HIV để bảo vệ bản thân an toàn trong quá trình tác nghiệp).

“Với tôi, công việc này rất nhân văn và ý nghĩa, đòi hỏi tính nhẫn nại và chia sẻ, chịu lắng nghe các câu chuyện của các bạn. Gắn bó thời gian dài, tôi cảm thấy mình được nhiều hơn mất, có thêm nhiều bạn bè, và chính công việc này giúp nhiều người tìm lại cuộc đời tưởng như đã mất”, anh T bộc bạch.

Kể về các kỷ niệm trong quá trình tác nghiệp, anh T nhận thấy, những trường hợp khi phát hiện nhiễm HIV họ rất mặc cảm, bi quan, thậm chí từng nghĩ đến việc kết thúc mạng sống của mình. Anh nhớ mãi trường hợp ca nhiễm là học sinh, vô tình phát hiện bệnh dẫn đến việc học sa sút, tinh thần rối loạn và có ý định tự tử; sau khi được anh tâm tình, trấn an và dành nhiều thời gian nói chuyện, em học sinh dần mở lòng tiếp nhận điều trị.

Việc không thể chia sẻ cùng gia đình, không biết tâm sự với ai trở thành rào cản lớn nhất, chính vì vậy CBO đã giúp họ tìm lại niềm tin và có cái nhìn lạc quan, tươi sáng hơn.

Không chỉ tích cực hoạt động, đáng quý hơn khi được biết, anh T chưa từng nhiễm HIV, đến nay để bảo vệ bản thân và chính những người thân yêu của mình, an tâm thực hiện vai trò CBO, anh đều đặn dùng thuốc PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm HIV).

Nhận thấy công việc đang làm góp phần làm cho cộng đồng thêm văn minh và giảm thiểu số ca mắc mới HIV, anh T.C gắn bó với vai trò CBO đã giúp đỡ gần 100 trường hợp, trong đó có cả những người nhiễm HIV. Ngoài tự tìm kiếm thêm thông tin trên Internet để trang bị kiến thức cho mình để tuyên truyền, vận động, anh C còn tham gia các lớp tập huấn về HIV do ngành y tế tổ chức.

“Hầu hết những người tôi từng hỗ trợ tuổi đời còn rất trẻ, thậm chí đang tuổi đến trường. Trước đây khi mạng xã hội chưa phổ biến, khi nghi nhiễm hoặc phát hiện nhiễm họ rất ngại đến các cơ sở y tế, lại càng không dám chia sẻ thổ lộ cùng bạn bè, gia đình, sống cô lập, dần xa cách cộng đồng xã hội. Giờ đây, với sự hỗ trợ từ các đồng đẳng viên giúp cả những người trong cuộc lẫn xã hội thay đổi suy nghĩ về HIV. Nó thực sự không nguy hiểm nếu chúng ta biết cách bảo vệ mình”.

Hiện nay, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đang mở rộng xây dựng hệ thống đồng đẳng viên trong cộng đồng, hiện tại đã có 29 CBO gắn bó và hoạt động rất hiệu quả trong việc phát hiện những khách hàng, ca bệnh mới giới thiệu đến trung tâm điều trị. Ngoài ra, chính lực lượng này là cánh tay nối dài của ngành y tế khi truyền thông trên mọi phương diện, kịp thời hướng dẫn nâng cao kiến thức, can thiệp kịp thời, góp phần giảm thiểu nguy cơ lây lan HIV trong cộng đồng./.

Nhi Ngô