Hồn quê còn đó…

Tạm rời xa những ồn ào phố thị, ta men theo con đường đất dẫn vào xóm nhỏ. Con đường không tên không tuổi, chỉ có nỗi nhớ thương cứ lớn dần lên, nhập nhằng ký ức. 
Khói đốt đồng từng ngọn xa xăm, bảng lảng trong chiều nhá nhem. Trong tiếng chiều vội vã, cánh cò trắng lạc bầy giật mình bay mãi. Ta thấy lại đời mình trong cánh cò đi lạc. Tháng năm cứ mãi trôi vào sâu hun hút. Lật tìm lại miền ký ức đã đánh rơi. Cho dấu yêu xưa vẫy vùng bất chợt. 
Ta lại về nơi miền quê nghèo, có lũ trẻ chăn trâu chơi trò đánh trận giả, có đám học trò nghèo quần áo lấm lem, mang trong mình những ước mơ về ánh điện bên sông... Muốn qua thêm những con đường khác, để thấy con đường trở về cứ mênh mông và rộng đầy che chở. Nhặt lại từng ký ức một thời xa vắng. Ngỡ như ngày tháng vẫn còn đây. Vẫn còn đó lời ru bên cánh võng... à ơi. Dáng mẹ vẫn lặng lẽ trên con đường quen thuộc. Bóng mẹ đổ dài trên nền đất khô cằn, chiếc bóng gầy hao, lênh khênh suốt bốn mùa khó nhọc, đã chống đỡ cùng ta qua chớp bể mưa nguồn. Con đò nhỏ ru mình trên bến vắng, dòng nước êm trôi, đỏ lửng phù sa châu thổ. Dạt trôi về phía cuối chân trời một ánh nhìn hoài vọng. Ta đứng lặng trong chiều, mặc tình con nước...
Hàng cây bên đường xạc xào khi cơn gió mùa giật mình thổi xiết. Những chiếc lá vàng rơi rụng về cội. Xác lá chất đầy, từng lớp này đến lớp khác. Lá lại nuôi cây. Cầm lên tay chiếc lá vừa lìa cuống. Ngẫm lại những dọc ngang đời mình. Ta thấy lòng mình đầy biển động. Và con đường về nhẹ bẵng bình yên.

Trở về sau những chuyến đi xa. Những gương mặt lạ quen thưa dần theo năm tháng. Ta trở thành kẻ lạ. Nghe nhoi nhói ở trong tim ngày trở về nhận mặt quê hương. Muốn hồ hở, tươi cười, ghì chặt vào lòng mình những dáng người thân thuộc. Nhưng ta thành khác biệt với bao bận đổi thay đời người. Quê nhà vẫn bình yên. Những đứa trẻ ngày nào đã rong ruổi khắp phương trời. Thời gian vẽ những vệt dài trên từng khuôn mặt, đọng lại trong những ánh nhìn ngờ ngợ xa xôi. 
Lũy tre đầu làng kẽo kẹt những trưa hè gió lộng, vẫn đứng khiêm nhường, thủy chung với miền quê nhỏ thênh thang. Chú cào cào lá tre thành kỷ niệm bên lòng. Triền đê vắng, ngọn gió mang theo mùi đồng phả vào cánh mũi, hương vị quê hương ùa về yên lặng.
Nửa đời người neo cặm đời mình với phố, cho những khát thèm ngọn gió đồng quê, mùi khô thum thủm chưa đủ nắng, bụi cỏ gà cao cổ bên đường... Hồn quê vẫn ăm ắp, rót tràn vào cả giấc mơ. Bao lần tự đấu tranh cho một cuộc trở về với làng quê yêu dấu. Bao lần tự vẽ vời những xúc cảm yêu thương được góp nhặt từ điều bình thường trên phố. Ta muôn đời vẫn là kẻ đi lạc. Lạc trong giọng quê rót đầy, lạc trong lòng đường tấp nập người xe. Lạc trong khắc khoải đợi chờ. Đi đâu cũng thấy nhớ nhà. Hình bóng quê nhà vẫn bên ta, bất chợt gặp một điều quen thuộc: một cái cây không tên, một con đò, một đôi quang gánh nặng oằn... cũng thấy hồn quê đâu đó lẩn khuất trong những điều rất đỗi bình thường.
Chiều về bên sông, ta bước trong tiếng chiều quá vãn. Con đường trở về xanh màu thương nhớ. Lối nhỏ dẫn vào nhà, những tiếng cười bắt đầu vang lên. Mỗi lúc một gần...
Nguyễn Chí Ngoan