Lãnh đạo tỉnh Cà Mau tham gia đoàn Việt Nam làm việc tại Hà Lan về thúc đẩy hợp tác lĩnh vực thuỷ sản

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử tham gia cùng Đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thuỷ sản Việt Nam làm việc với Bộ Nông nghiệp, Thuỷ sản, An ninh lương thực và Thiên nhiên cùng Bộ Ngoại giao Hà Lan, mở ra thêm cơ hội hợp tác về công nghệ, quản lý nước và phát triển thuỷ sản bền vững.

• Cà Mau tăng cường hợp tác với Hà Lan vì mục tiêu phát triển bền vững
• Năm Căn nâng tầm thương hiệu con giống thuỷ sản
• Cà Mau kết nối đối tác, mở đường cho thuỷ sản vào Australia

Đoàn Việt Nam do ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), làm trưởng đoàn, cùng đại diện Vụ Hợp tác quốc tế, lãnh đạo các địa phương trọng điểm về thuỷ sản như Cà Mau, Vĩnh Long, Khánh Hoà; lãnh đạo các trường đại học, đại diện VASEP, VINAFIS, Liên minh Tôm sạch và bền vững (VSSA) cùng nhiều doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và cung ứng đầu vào.

Buổi làm việc với các cơ quan của Hà Lan vào ngày 31/8 là hoạt động mở đầu chuyến công tác kéo dài một tuần của đoàn Việt Nam tại Hà Lan, trong đó có việc tham dự Diễn đàn Tôm toàn cầu 2026 tại Utrecht từ ngày 1-3/9.

Sáng 31/8 (giờ địa phương), tại thành phố The Hague (Hà Lan), Đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thuỷ sản Việt Nam, trong đó có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, có buổi làm việc với các cơ quan của Hà Lan. Đây là hoạt động mở đầu chuyến công tác một tuần tại Hà Lan, trong đó đoàn tham dự Diễn đàn Tôm toàn cầu 2026 tại Utrecht từ ngày 1-3/9.

Tại buổi làm việc, Việt Nam và Hà Lan cùng chia sẻ quan điểm rằng, tương lai của nuôi trồng thuỷ sản không chỉ được đo bằng sản lượng, mà còn bằng hiệu quả sử dụng tài nguyên, mức độ bền vững và trách nhiệm với môi trường.

Đây cũng là những vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với Cà Mau - địa phương có thế mạnh lớn về nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thuỷ sản.

“Thách thức vượt khỏi biên giới quốc gia”

Phát biểu chào mừng đoàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp, Thuỷ sản, An ninh lương thực và Thiên nhiên Hà Lan Mark Roscam cho rằng, nuôi trồng thuỷ sản giữ vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực, dinh dưỡng và phát triển kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, ngành đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, khan hiếm nước, dịch bệnh, áp lực môi trường và sự thay đổi trong kỳ vọng của người tiêu dùng.

“Đây là những thách thức vượt khỏi biên giới quốc gia, chúng ta cần phải hợp tác để tìm ra lời giải. Đó là lý do tại sao mối quan hệ đối tác như giữa Việt Nam và Hà Lan lại có giá trị lớn đến vậy”, Thứ trưởng Roscam nói.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử (bên phải) tham gia Đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thuỷ sản Việt Nam làm việc với Bộ Nông nghiệp, Thuỷ sản, An ninh lương thực và Thiên nhiên cùng Bộ Ngoại giao Hà Lan.

Theo Thứ trưởng Roscam, những thành tựu trong nuôi tôm, cá tra và nuôi biển đã định vị Việt Nam trở thành một trong những quốc gia sản xuất, xuất khẩu thuỷ sản hàng đầu thế giới. Đóng góp của Hà Lan mang tính bổ trợ, với thế mạnh về đổi mới, công nghệ và tri thức, tập trung vào chọn giống, dinh dưỡng, sức khoẻ thuỷ sản, quản lý chất lượng nước, hệ thống tuần hoàn (RAS) và công nghệ giám sát số.

“Chúng tôi tin rằng, tương lai của ngành nuôi trồng thuỷ sản sẽ không chỉ được định hình bởi sản lượng cao hơn, mà bởi sản xuất bền vững, sử dụng ít nước hơn, ít năng lượng hơn và phát thải thấp hơn”, ông Roscam nói.

Hà Lan đang thúc đẩy mô hình hợp tác “Kim cương Hà Lan” (Dutch Diamond), kết nối chính phủ, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất để chuyển hoá tri thức khoa học thành giải pháp thực tiễn.

“Trao đổi tri thức có lẽ là nguồn tài nguyên chung quý giá nhất của chúng ta. Tương lai của ngành không chỉ phụ thuộc vào việc chúng ta sản xuất được bao nhiêu, mà phụ thuộc vào việc chúng ta sản xuất có trách nhiệm như thế nào”, Thứ trưởng Roscam nhấn mạnh.

"3 chuyển dịch" và mục tiêu 7 triệu tấn

Chia sẻ thông điệp này, Cục trưởng Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân cho rằng, tương lai nuôi trồng thuỷ sản Việt Nam không nên chỉ được đo bằng sản lượng, mà bằng trách nhiệm, hiệu quả và tính bền vững.

Theo ông, sau nhiều thập niên phát triển, Việt Nam đã xây dựng được ngành nuôi trồng thuỷ sản có năng lực cạnh tranh toàn cầu, nhất là tôm và cá tra. Giai đoạn tới đòi hỏi "3 chuyển dịch": từ mở rộng sản lượng sang nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả; từ nuôi trồng lạm dụng tài nguyên sang sản xuất tiết kiệm tài nguyên; từ cạnh tranh dựa trên sản lượng sang cạnh tranh dựa trên giá trị.

“ Tham vọng của chúng tôi không đơn thuần là sản xuất nhiều sản lượng thuỷ sản hơn, mà còn là tạo ra nhiều giá trị hơn từ sản xuất bền vững”, ông Trần Đình Luân nói.

Đoàn Việt Nam còn có đại diện một số địa phương và các doanh nghiệp.

Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu sản lượng nuôi trồng thuỷ sản khoảng 7 triệu tấn, song mục tiêu này phải đi cùng với bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Việt Nam đang thúc đẩy nuôi công nghệ cao, hệ thống tuần hoàn tiết kiệm nước, nuôi sinh thái tích hợp, đồng thời tăng cường an toàn sinh học và phòng, chống dịch bệnh. Công nghệ số, cảm biến, phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo cũng được kỳ vọng hỗ trợ người nuôi phát hiện rủi ro sớm hơn.

Tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), xâm nhập mặn, hạn hán, sốc nhiệt, mưa cực đoan, biến động chất lượng nước và dịch bệnh mới nổi đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về thích ứng. Các mô hình tôm - rừng ngập mặn, tôm - lúa và nuôi dựa vào hệ sinh thái được xem là hướng đi phù hợp, vừa bảo vệ môi trường vừa duy trì sinh kế.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, phát thải carbon, sử dụng tài nguyên và trách nhiệm xã hội, ông Luân cho rằng đây vừa là thách thức vừa là cơ hội để ngành thuỷ sản Việt Nam nâng cấp và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

“ Với chúng tôi, thích ứng khí hậu không chỉ là bảo vệ sản xuất trước các rủi ro khí hậu. Đó là việc thiết kế lại hệ thống sản xuất sao cho có sức chống chịu tốt hơn, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và bền vững hơn trong dài hạn”, ông Trần Đình Luân nhấn mạnh.

Tại buổi làm việc, đoàn Việt Nam đề xuất phát triển hợp tác với Hà Lan theo hướng đối tác dài hạn, tập trung vào 6 lĩnh vực: quản lý nước và công nghệ tiết kiệm nước; nuôi tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên; giám sát số và canh tác dựa trên dữ liệu; chất lượng giống, dinh dưỡng, sức khoẻ thuỷ sản và an toàn sinh học; sản xuất thích ứng khí hậu; kinh tế tuần hoàn và giải pháp giảm phát thải.

Đối tác kinh tế xanh, đôi bên cùng có lợi

Ông Michiel van der Pompe, đại diện Vụ Phát triển kinh tế bền vững, Bộ Ngoại giao Hà Lan, cho rằng, hợp tác thuỷ sản Việt Nam - Hà Lan nằm trong định hướng xây dựng các quan hệ đối tác kinh tế xanh, cùng có lợi.

Theo ông, Hà Lan tập trung vào 3 lĩnh vực có thế mạnh và có thể bổ trợ cho Việt Nam, gồm nông nghiệp - thực phẩm, nước và logistics.

Ông cho rằng, chương trình Combi-Track - chuyển đổi hướng tới nuôi trồng thuỷ sản bền vững ở ĐBSCL chính là nơi các chiến lược đó tạo ra tác động kinh tế thực tế, khi huy động được cả khối công và khối tư của hai nước cùng phát triển những đổi mới “không chỉ vững chắc về mặt kỹ thuật mà còn khả thi về kinh tế và có trách nhiệm với môi trường”.

Thông tin về kết quả chương trình Combi-Track, ông Massimo Lindeman, chuyên gia phát triển khu vực tư nhân thuộc Cục Doanh nghiệp Hà Lan (RVO), cho biết, trong 3 năm, hai nước đã triển khai 35 hoạt động, dự án hướng đến phát triển bền vững về môi trường, xã hội và kinh tế cho ngành nuôi trồng thuỷ sản ĐBSCL. Các dự án tập trung cải thiện phương thức nuôi, chuỗi giá trị, quản lý nước, áp dụng giải pháp thuận thiên và thúc đẩy hợp tác công - tư.

Chương trình hướng đến 3 kết quả dài hạn gồm: thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế bền vững; đồng thời củng cố thương mại, đầu tư giữa hai nước.

Theo ông Lindeman, điểm quan trọng là các dự án không hoạt động riêng lẻ mà được kết nối như những mắt xích, qua đó mở rộng cơ hội hợp tác và hình thành chuỗi giá trị mạnh hơn. Thành công của chương trình đến từ việc xuất phát từ nhu cầu thực tế, kết nối khu vực công và tư nhân, đồng thời được triển khai như một chương trình dài hạn thay vì các dự án riêng lẻ.

Combi-Track hình thành từ ý tưởng năm 2022, bắt đầu triển khai năm 2023 với nhiều dự án như ShrimpTech, DeltaVax, TomGoxy Zero, AquaGene, DeltaCare và MACIB; cùng các hợp phần nghiên cứu nguồn đạm thay thế, chia sẻ tri thức, xây dựng thương hiệu, tiếp cận thị trường EU và hỗ trợ thanh niên.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử tặng quà lưu niệm của tỉnh Cà Mau đến ông Michiel van der Pompe, đại diện Vụ Phát triển kinh tế bền vững, Bộ Ngoại giao Hà Lan.

ĐBSCL vẫn là địa bàn ưu tiên của Hà Lan

Phát biểu bế mạc, ông Peter Paul Mertens, Giám đốc Cục Thuỷ sản Hà Lan, nhắc lại quan hệ hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Hà Lan đã kéo dài 12 năm kể từ khi hai bên ký thoả thuận hợp tác chiến lược năm 2014.

Theo ông, ĐBSCL vẫn là địa bàn ưu tiên của Hà Lan, với các hướng hợp tác về phúc lợi động vật thuỷ sản, giảm sử dụng kháng sinh và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Bên cạnh chia sẻ tri thức và đổi mới sáng tạo, điều quan trọng là các bên biết nhau và xây dựng được những mối quan hệ lâu dài, bền vững.

Việt Nam và Hà Lan có hơn 50 năm quan hệ ngoại giao, với lịch sử thương mại hơn 400 năm. Hai nước duy trì các thoả thuận đối tác chiến lược về nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực; quản lý nước và biến đổi khí hậu.

Là hai quốc gia có đồng bằng châu thổ, Việt Nam và Hà Lan cùng quan tâm đến việc phát huy tiềm năng ĐBSCL trước các thách thức khí hậu. Các dự án trong khuôn khổ Combi-Track cũng phù hợp với định hướng chuyển đổi sang phát triển xanh, ít carbon, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.

Sau buỗi làm việc, chiều cùng ngày (31/8), đoàn công tác di chuyển đến Wageningen làm việc với Trường Đại học và Viện Nghiên cứu Wageningen (WUR), tham quan cơ sở nghiên cứu thuỷ sản Carus-ARF./.

Dung Lê