Trước dự báo El Nino duy trì ở cường độ rất mạnh với xác suất lên đến 98% và kéo dài tới đầu mùa hè năm 2027, tỉnh Cà Mau chủ động xây dựng phương án ứng phó theo 3 kịch bản luỹ tiến. Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau có cuộc phỏng vấn ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, xung quanh công tác chuẩn bị và triển khai các giải pháp ứng phó của ngành nông nghiệp.
- Đang El Nino, vì sao Cà Mau vẫn mưa cục bộ?
- El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh đến tháng 1/2027
- Tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino
- Thưa ông, hiện tượng El Nino đang diễn biến ra sao và sẽ tác động đến khu vực trọng điểm nào của tỉnh Cà Mau trong mùa khô 2026-2027?
Ông Phạm Văn Mười: Theo cập nhật mới nhất của các cơ quan chuyên môn, hiện tượng ENSO đã chuyển sang trạng thái El Nino với 3 điểm đáng lưu ý. Từ tháng 10-12/2026, El Nino duy trì ở cường độ rất mạnh với xác suất lên đến 98%. Sang quý I/2027, hiện tượng này vẫn giữ ở mức rất mạnh và nhiều khả năng kéo dài đến những tháng đầu mùa hè năm 2027.
Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, chia sẻ về các kịch bản ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn.
Ðối với Cà Mau, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn diện rộng dự báo kéo dài từ đầu tháng 11/2026 đến khoảng tháng 5/2027, đe doạ trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp cũng như gây nguy cơ cháy rừng, sụt lún đất và mất an toàn công trình. Trên cơ sở rà soát, tỉnh phân định rõ 3 nhóm vùng trọng điểm rủi ro cao để tập trung ứng phó.
Theo đó, vùng trọng điểm thiếu nước sinh hoạt tập trung tại các xã: Biển Bạch, Khánh Lâm, Khánh An, Nguyễn Phích và các điểm dân cư thiếu nước trên địa bàn tỉnh. Vùng rủi ro sản xuất nông nghiệp gồm khu vực lúa ngọt hoá phía Tây kênh Vĩnh Phong (phường Láng Tròn, xã Vĩnh Phước); vùng dọc Quốc lộ 1 (phường Láng Tròn, xã Vĩnh Mỹ, xã Hoà Bình) và vùng lúa - tôm từ Tiểu vùng II đến Tiểu vùng VII do nằm cuối nguồn, chưa có đê bao khép kín. Ngoài ra, tỉnh cũng cảnh báo nguy cơ sụt lún đất tại Tiểu vùng VI, VII (khu vực Bắc Cà Mau) và nguy cơ cháy rừng ở mức cao tại lâm phần U Minh Hạ cùng cụm đảo Hòn Khoai.
- Từ dự báo trên, Cà Mau đã chủ động động phương án ứng phó như thế nào, thưa ông?
Ông Phạm Văn Mười: Tỉnh đã xây dựng kịch bản và được thiết kế theo nguyên tắc luỹ tiến. Nghĩa là kịch bản sau kế thừa toàn bộ giải pháp của kịch bản trước và bổ sung biện pháp mạnh hơn.
Cụ thể, ở kịch bản 1 (Rủi ro thấp): Áp dụng khi mặn xâm nhập dưới 25 km, nguồn nước cơ bản đáp ứng, chưa ảnh hưởng đến sản xuất. Trọng tâm là theo dõi, cảnh báo, tiết kiệm nước và ưu tiên bảo đảm nước sinh hoạt cho 4 xã: Biển Bạch, Nguyễn Phích, Khánh Lâm, Khánh An.
Kịch bản 2 (Rủi ro trung bình): Kích hoạt khi mặn xâm nhập từ trên 25-50 km, thiếu 30-50% nước ngọt, diện tích rủi ro khoảng 2.075 ha lúa đông xuân và 10.000 ha lúa - tôm. Tỉnh tăng cường quan trắc, điều tiết phân vùng cấp nước; rà soát trữ nước, chuẩn bị bơm chuyển và đắp đập tạm bảo vệ sản xuất; tăng trực phòng cháy, chữa cháy rừng và theo dõi sụt lún.
Ðặc biệt, với kịch bản 3 (Rủi ro lớn): Ứng phó khi mặn xâm nhập trên 50-90 km, thiếu trên 50% nước ngọt, diện tích nguy cơ lên tới 13.639 ha lúa đông xuân và 19.373 ha lúa - tôm. Tỉnh triển khai cấp nước khẩn cấp bằng xe bồn, sà lan, mở điểm cấp nước tập trung và trạm cấp nước tạm thời; đóng mở cống, đắp đập tạm trữ ngọt; đề xuất tạm dừng xuống giống nơi không bảo đảm nước tưới và huy động tối đa lực lượng, vật tư bảo vệ rừng cùng hạ tầng trọng yếu.
- Thưa ông, điểm khác biệt trong phương án ứng phó lần này của Cà Mau là gì? Ðâu là giải pháp ưu tiên số 1 và quy trình kích hoạt chuyển đổi giữa các kịch bản được vận hành như thế nào?
Ông Phạm Văn Mười: Ðiểm khác biệt lớn nhất trong kế hoạch lần này là tính chủ động cao, thể hiện qua 6 giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, hoàn thành dứt điểm việc rà soát nguy cơ ảnh hưởng ngay từ đầu tháng 11/2026. Thứ hai, áp dụng cơ chế kích hoạt sớm theo ngưỡng định lượng, chỉ cần một chỉ số vượt ngưỡng hoặc phát sinh thiếu nước sinh hoạt cấp bách là triển khai ngay. Thứ ba, phân tách rõ kinh phí luỹ kế theo từng kịch bản. Thứ tư, gắn trách nhiệm người đứng đầu và tổ chức thực hiện theo phương châm “4 tại chỗ”, nguyên tắc “6 rõ”. Thứ năm, kiểm kê chi tiết đến từng hộ dân gắn với các điểm cấp nước dự phòng. Thứ sáu, vận động người dân chủ động trang bị dụng cụ trữ ngọt từ cuối mùa mưa, khắc phục tâm lý trông chờ, ỷ lại.
Hỗ trợ bồn chứa nước cho người dân là một trong những hoạt động ứng phó sớm với El Nino của tỉnh Cà Mau.
Trong mọi tình huống, ưu tiên cao nhất là bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân, nhất là hộ chính sách, hộ khó khăn và đối tượng yếu thế. Tiếp theo là trữ nước ngọt (đắp đập tạm, bơm chuyển) để bảo vệ sản xuất.
Về quy trình kích hoạt, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổng hợp số liệu quan trắc, cập nhật dự báo trước từ 7-15 ngày để tham mưu UBND tỉnh kích hoạt cấp độ sát thực tế. Hiện tỉnh đang ở kịch bản 1; sẽ nâng lên kịch bản 2 khi mặn 4‰ xâm nhập trên 25-50 km hoặc thiếu 30-50% nước ngọt so với trung bình nhiều năm, và chuyển sang kịch bản 3 nếu mặn vào sâu trên 50-90 km hoặc thiếu trên 50% nước ngọt.
- Xin ông cho biết, kinh phí thực hiện các kịch bản được bố trí và bảo đảm như thế nào, nhất là khi tình huống chuyển sang kịch bản cao nhất?
Ông Phạm Văn Mười: Nguyên tắc xuyên suốt của tỉnh là phân tách rõ kinh phí luỹ kế theo từng kịch bản, bảo đảm minh bạch và không tính trùng lắp. Nguồn lực được huy động linh hoạt từ ngân sách nhà nước (dự toán đầu năm, dự phòng ngân sách, lồng ghép chương trình, dự án), nguồn kinh phí hợp pháp của các đơn vị và nguồn tài trợ hợp pháp khác.
Trường hợp thời tiết diễn biến cực đoan buộc phải kích hoạt kịch bản 3 vượt quá khả năng cân đối của địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh trình Trung ương xem xét hỗ trợ kịp thời, bảo đảm đủ nguồn lực ứng phó hiệu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho sản xuất và đời sống người dân.
- Xin cảm ơn ông!
Hồng Nghi - Minh Luân thực hiện

Truyền hình



Xem thêm bình luận