Thứ tư, 18-11-26 06:52:09
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Chùa Rạch Cui - biểu tượng của đoàn kết và sum họp

Báo Cà Mau Giữa không gian sông nước hiền hoà của xã Khánh Bình, chùa Rạch Cui hiện lên như một dấu son đặc biệt trong đời sống văn hoá tâm linh của đồng bào Khmer Cà Mau. Không chỉ là ngôi chùa Nam tông mang giá trị kiến trúc truyền thống, Rạch Cui còn là nơi ghi dấu lịch sử cách mạng hào hùng, in đậm tinh thần đoàn kết Kinh - Khmer - Hoa trên vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Ðoàn kết dân tộc và bảo vệ cách mạng 

Theo tài liệu của Bảo tàng tỉnh Cà Mau, chùa Rạch Cui được xây dựng vào năm 1921 trên phần đất rộng 4,6 ha, do ông Trần Cả Xạ hiến tặng, để làm nơi sinh hoạt tôn giáo cho khoảng 80 hộ người Khmer cùng cư dân Kinh, Hoa sinh sống tại Rạch Cui thời bấy giờ. Chùa Rạch Cui có tên gọi bằng tiếng Khmer là “Chumpasath”, mang ý nghĩa “Tháp sum hợp”.

Cái tên dân gian “chùa Rạch Cui” gắn liền với tinh thần đoàn kết: người dân nhiều tộc người cùng quy tụ xây dựng, nuôi dưỡng lý tưởng giải phóng dân tộc. Ban đầu, chùa được dựng bằng cây lá địa phương, sau nhiều lần bị bom đạn thiêu huỷ trong chiến tranh, cộng đồng các dân tộc ở địa phương cùng chung tay dựng lại. Chính sự gắn kết ấy đã tạo nên linh hồn đặc biệt của ngôi chùa: vừa là chốn tu tập, vừa là mái nhà chung của cộng đồng.

Ngôi chánh điện xây dựng theo kiến trúc truyền thống.

Trong hơn 100 năm, chùa Rạch Cui đã kinh qua 13 đời sư cả và đại đức trụ trì. Nếu như nhiều ngôi chùa Khmer ở Trà Vinh, Sóc Trăng được biết đến vì kiến trúc rực rỡ, thì chùa Rạch Cui lại nổi bật ở vai trò căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Theo tư liệu lịch sử, từ thập niên 1960, chùa trở thành điểm hoạt động cách mạng trọng yếu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng tỉnh Cà Mau. Năm 1965, Hội Ðoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh Cà Mau được thành lập ngay tại chùa. Dưới sự chỉ đạo của các vị sư yêu nước như Ðại đức Thạch Xem, Ðại đức Kim Vol (Chín Tiến) và các cán bộ cách mạng, chùa là nơi tuyên truyền chủ trương của Ðảng, của Mặt trận, cũng là nơi nuôi chứa, bảo vệ cán bộ, tổ chức các hội nghị bí mật của phong trào cách mạng ở địa phương.

Ðặc biệt, đây là nơi lưu giữ thi hài và tổ chức truy điệu Ðại đức Hữu Nhem, Phó Chủ tịch Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam năm vào 1966 - sự kiện thể hiện tinh thần đoàn kết và lòng dũng cảm của đồng bào Rạch Cui.

Chùa Rạch Cui nằm hiền hoà giữa vùng sông nước Cà Mau.

Nhiều nhà nghiên cứu văn hoá Khmer Nam Bộ từng khẳng định: “Trong kháng chiến, chùa Khmer không chỉ là trung tâm tôn giáo mà còn là nơi hội tụ sức mạnh đoàn kết của dân tộc”. Chùa Rạch Cui là minh chứng tiêu biểu nhất cho nhận định ấy tại Cà Mau.

Không gian kiến trúc đậm đà bản sắc 

Ngôi chùa được xây dựng kiên cố từ năm 2004 và tiếp tục hoàn thiện chánh điện mới từ năm 2018. Tuy trải qua trùng tu, diện mạo kiến trúc vẫn giữ hồn cốt Khmer truyền thống: mái chóp vút cao, các đầu hồi trang trí rắn thần Naga, hoa văn Key Nor và chim thần Krud (Garuda) - những biểu tượng gắn với quan niệm bảo hộ Phật pháp của người Khmer.

Chánh điện được bố cục theo dạng hình chữ nhật, cửa mở hướng Ðông theo quan niệm Phật ngự hướng Tây, cứu độ nhân sinh ở hướng Ðông. Bên trong, hình tượng Phật Thích Ca được thờ duy nhất nhưng có đến 19 tượng với nhiều tư thế: ngồi, đứng, nằm... đặc trưng sinh động của hệ thống tượng Phật trong các chùa Nam tông Khmer.

Không gian thờ cúng bên trong chùa Rạch Cui.

Xung quanh tường là các bức bích hoạ kể lại cuộc đời đức Phật, những tích truyện quen thuộc như “Ðản sinh”, “Thành đạo”, “Chuyển pháp luân”, “Niết bàn”, được các nghệ nhân Khmer địa phương thể hiện với màu sắc tươi sáng, mang chiều sâu mỹ thuật dân gian Nam Bộ. Nằm không xa chánh điện là hệ thống tháp thờ tập hợp hài cốt cao 8 m, nơi lưu giữ tro cốt tăng ni, phật tử, thể hiện truyền thống tri ân và văn hoá tâm linh bền chặt của cộng đồng Khmer.

Trung tâm sinh hoạt văn hoá - tín ngưỡng cộng đồng 

Không chỉ là chùa, Rạch Cui còn là thiết chế văn hoá cộng đồng. Mỗi năm, 3 lễ hội truyền thống lớn của người Khmer đều diễn ra tại đây, thu hút đông đảo đồng bào Khmer, Kinh, Hoa: Tết Chôl Chnăm Thmây (tháng 4 dương lịch), Sene Dolta (29/8-1/9 âm lịch), Ok Om Bok (15/10 âm lịch).

Ðiều đáng quý là các lễ hội tại chùa Rạch Cui luôn có sự tham gia của đông đảo người Kinh và người Hoa, tạo nên không khí giao lưu văn hoá đầy hoà hợp - đặc điểm riêng của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Sala Chhnganh nơi thực hành các nghi thức tang lễ cho cộng đồng.

Trong bối cảnh Cà Mau đang đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hoá, tăng cường đoàn kết các dân tộc, chùa Rạch Cui tiếp tục là “điểm tựa tinh thần” của cộng đồng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hoá Nam Bộ. Ðây là nơi ghi dấu hơn trăm năm gìn giữ văn hoá Khmer, là chứng nhân của lịch sử cách mạng và là biểu tượng của sự gắn bó giữa 3 dân tộc trên vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc./.

Ðăng Minh

 

 

 

 

Khai mạc giải Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam

Chiều tối 14/11, giải Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam chính thức khai mạc, với chủ đề "Điểm hẹn Cà Mau". Giải thu hút gần 7.000 vận động viên tranh tài ở các cự ly.

Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Hồ Trung Việt dự Ngày hội Đại đoàn kết tại Xã Quách Phẩm

Sáng 14/11, tại Nhà văn hoá ấp Xóm Dừa, Đảng uỷ, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ Việt Nam Xã Quách Phẩm tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026. Ngày hội diễn ra trong không khí rộn ràng cùng nhiều hoạt động ý nghĩa.

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.