Đánh thức văn hoá đọc từ “đấu trường” số

Không còn là những trang sách lặng im trên giá, “Đấu trường sách I-Review” mùa 2/2026 đã đưa tri thức bước ra đời sống, nơi học sinh không chỉ đọc, mà còn nghĩ, nói và lan toả. Gắn với chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam 21/4, sân chơi này đang góp phần hình thành một thế hệ trẻ tự tin, có tư duy phản biện và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

• Ðiểm hẹn của Gen Z yêu sách
• Lan toả văn hoá đọc và tự hào lịch sử qua các cuộc thi giới thiệu sách
• Trao 55 giải Cuộc thi “Thanh niên với văn hoá đọc”

Từ trang sách đến “sân khấu số”

“Đấu trường sách I-Review” mùa 2 là hoạt động trọng tâm trong Đề án phát triển văn hoá đọc tại các trường THPT do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau phối hợp với Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) triển khai, với sự đồng hành của BNA (Book and Action) Việt Nam.

Điểm khác biệt của cuộc thi không chỉ nằm ở nội dung, mà còn ở cách thức thể hiện. Các đội thi bước lên “sân khấu số” thông qua livestream Facebook, trực tiếp thuyết trình, phản biện và tương tác với khán giả. Trong 3-5 phút ngắn ngủi, mỗi phần thi đòi hỏi thí sinh phải chắt lọc nội dung, thể hiện rõ góc nhìn cá nhân và truyền tải thông điệp một cách thuyết phục.

Phần thi review sách được đầu tư chỉn chu với slide, video minh hoạ, thể hiện rõ tư duy và góc nhìn riêng của học sinh. (Trong ảnh: Phần thi của Đội “Hành tinh của những phép màu” - CLB Sách và Hành động PVCFC Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển)

Ba chủ đề xuyên suốt mùa giải: “Sợi chỉ đỏ”, “Tuổi trẻ Đất Mũi trong kỷ nguyên số” và “Mạch nguồn Đất Mũi”, được thiết kế có chiều sâu, gắn với những vấn đề cốt lõi của đời sống như gia đình, công nghệ và môi trường. Qua đó, học sinh không chỉ đọc để biết, mà còn đọc để hiểu, để liên hệ và để hành động.

Đánh giá về chất lượng cuộc thi, giám khảo Đào Hoa Anh Đào, đại diện BNA Vietnam, Giám đốc Dự án Mê Đọc Sách, nhận xét: “Tôi thực sự ấn tượng với sự sáng tạo, chiều sâu trong nội dung và cách trình bày của các đội thi. Các bạn không chỉ review sách mà còn thể hiện rõ tinh thần đồng đội, đúng với giá trị cốt lõi của Sách và Hành động”.

Đại diện PVCFC, chị Đỗ Ngọc Yến Nhi, Uỷ viên Ban chấp hành Chi đoàn Khối quản trị tại PVCFC, cho rằng, Đấu trường Sách I-Review không chỉ là một cuộc thi về sách, mà là sân chơi lan toả văn hoá đọc, nơi học sinh thể hiện tư duy, bản lĩnh và khẳng định giá trị bản thân qua từng trang sách.

Những màn tranh tài giàu cảm xúc

Ở “Đấu trường tháng 1” với chủ đề “Sợi chỉ đỏ”, không khí lắng đọng qua những câu chuyện về gia đình và hành trình trưởng thành. Hai đội thi xuất sắc nhất là đội "Gửi Lại Sự Sống” (CLB Sách và Hành động PVCFC Trường THPT chuyên Bạc Liêu) với tác phẩm Bố con cá gai và đội “Gia đình là số 1” (CLB Sách và Hành động PVCFC, Trường THPT Đầm Dơi) với Cây cam ngọt của tôi.

Đằng sau những phần trình bày chỉn chu là hành trình nỗ lực bền bỉ. Bạn Trần Phan Hiền Nhi, đội trưởng đội “Gửi Lại Sự Sống”, chia sẻ: “Chiến thắng không chỉ là thành tích, mà là sự ghi nhận cho tinh thần đồng đội và quá trình làm việc nghiêm túc. Quan trọng hơn, tụi em nhận ra việc đọc sách chỉ thật sự ý nghĩa khi được chuyển hoá thành hành động”.

Đại diện đội “Gia đình là số 1”, bạn Dương Thùy Điểm bộc bạch: “Chiến thắng là một bất ngờ lớn. Nhưng điều quý giá nhất là tụi em đã dám vượt qua giới hạn của bản thân và lan toả niềm yêu thích đọc sách đến nhiều người hơn”.

Niềm vui vỡ oà của các đội thi khi được xướng tên, ghi dấu hành trình nỗ lực và tinh thần đồng đội.

Sang “Đấu trường tháng 3” với chủ đề “Tuổi trẻ Đất Mũi trong kỷ nguyên số”, không khí trở nên sôi động với những góc nhìn mới mẻ về công nghệ và tương lai. Đội “Hành tinh của những phép màu” (CLB Sách và Hành động PVCFC THPT chuyên Phan Ngọc Hiển) gây ấn tượng với phần trình bày về Homo Deus - Lược sử tương lai, trong khi đội “Bứt phá” (CLB Sách và Hành động PVCFC Trường THPT Giá Rai) chinh phục Ban giám khảo bằng cuốn AI 9 ngày yêu.

Từ góc độ chuyên môn, giám khảo Nguyễn Thị Bích, Phó Giám đốc Quỹ Gieo Mầm Sách và Hành động, nhận định: “Review sách cũng giống như một thước phim, điều chạm đến người nghe trước hết là cảm xúc, không phải kỹ thuật. Tôi ấn tượng với sự chân thành và góc nhìn riêng của các bạn”.

Còn giám khảo Phan Quốc Dũng (Tác giả sách, Dịch giả) đánh giá cao tinh thần dấn thân: “Các bạn còn rất trẻ nhưng đã dám nghĩ, dám nói. Đó là nền tảng quan trọng để các bạn tiến xa hơn trong tương lai”.

I-Review sách lan toả mạnh: 151.000 lượt xem tháng 1; gần 50.000 lượt xem livestream và khoảng 11.000 bình luận tháng 3.

Từ “đấu trường” đến hành trình lan toả

Song hành với I-Review, chiến dịch “Book-Tour 26 - Chuyến viễn du qua miền tri thức” đang được triển khai đồng loạt tại 16 trường THPT trên địa bàn tỉnh, hướng tới Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam 21/4.

Học sinh hào hứng tham gia các hoạt động lan toả văn hoá đọc tại trường, hưởng ứng Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam 21/4. (Ảnh chụp tại Trường THPT Đầm Dơi - LÊ TUẤN)

Chị Nguyễn Thu Hằng, Giám đốc Dự án BNA PVCFC, trực thuộc BNA Vietnam, cho biết: “Hưởng ứng Ngày Sách 21/4, chúng tôi triển khai chiến dịch Book-Tour 26, trong đó các CLB sẽ tổ chức chuỗi hoạt động tại trường học. Để làm được điều đó, cuối tháng 3 vừa qua, BNA PVCFC đã tổ chức tập huấn kỹ năng vận hành CLB và tổ chức sự kiện trên toàn tỉnh”.

Theo đó, hành trình kéo dài 12 ngày đã tổ chức 17 buổi đào tạo cho 16 CLB, với sự tham gia của 309 học sinh nòng cốt và 17 giáo viên cố vấn.

309 học sinh nòng cốt cùng giáo viên cố vấn tham gia chuỗi tập huấn do BNA PVCFC tổ chức trong tháng 3/2026.

“100% CLB đã nắm vững kiến thức và đang hoàn thiện kế hoạch triển khai. Dự kiến sẽ có ít nhất 48 hoạt động được tổ chức, từ góp sách đổi quà, đấu trường I-Review, thử thách đọc sách online đến các mô hình sáng tạo như ‘buffet sách’, ‘trạm đọc thi đua’...”, chị Nguyễn Thu Hằng, cho biết thêm.

Điều quan trọng hơn, theo chị, là sự thay đổi từ bên trong: “Chúng tôi không chỉ đào tạo kỹ năng, mà còn trao niềm tin để các em trở thành những ‘thủ lĩnh trẻ’, tự tin lan toả giá trị tri thức ngay tại trường học của mình”.

Các CLB Sách và Hành động PVCFC chủ động tổ chức hoạt động, thể hiện vai trò “thủ lĩnh trẻ” trong lan toả tri thức.

Từ những sân khấu livestream đến các hoạt động sôi nổi trong trường học, có thể thấy một chuyển động rõ rệt: Việc đọc sách không còn là hành động cá nhân, mà trở thành hành trình cộng đồng, gắn với kỹ năng, cảm xúc và trách nhiệm xã hội.

“Đấu trường sách I-Review” vì thế không đơn thuần là một cuộc thi. Đó là nơi những cuốn sách được “sống lại” qua góc nhìn của người trẻ; nơi mỗi học sinh trở thành một người kể chuyện, một người truyền cảm hứng.

Và hơn hết, đó là nơi gieo những “hạt giống” tri thức, để từ hôm nay, người trẻ Đất Mũi biết đọc, biết nghĩ, biết nói và biết hành động, vững vàng bước vào tương lai.

Băng Thanh