Không chỉ tạo ra những hạt gạo thơm, con tôm sạch, mô hình lúa - tôm đang mở ra hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân Cà Mau.
- Gạo lúa - tôm - Ðịnh vị bằng chất lượng
- Hỗ trợ nông dân thực hiện mô hình lúa - tôm hữu cơ chất lượng cao
- Nhịp mùa trên đất lúa - tôm
- Vùng sản xuất lúa - tôm chủ động ứng phó mưa lớn kéo dài
Từ sự cộng sinh đến giá trị kép
Hiện toàn tỉnh Cà Mau có khoảng 93.000 ha lúa - tôm. Từ những mô hình thí điểm ban đầu, nhiều vùng nguyên liệu đã được xây dựng theo các tiêu chuẩn quốc tế như ASC, BAP, GlobalGAP. Đây là bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp sinh thái, có trách nhiệm với môi trường và hướng đến thị trường xuất khẩu.
Mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp với trồng lúa ở Vĩnh Phước.
Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả mô hình là lựa chọn giống lúa phù hợp với điều kiện sinh thái từng vùng. Vụ sản xuất năm nay, ngành nông nghiệp Cà Mau triển khai sản xuất giống lúa BL9 trên diện tích hơn 1.000 ha. Đây là giống có khả năng chịu mặn tốt, thích nghi với vùng đất nuôi tôm, năng suất đạt từ 6,5-7,5 tấn/ha.
Tại Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, xã Vĩnh Lộc, mô hình thí điểm sản xuất và nhân rộng giống lúa BL9 được triển khai trên 95 ha, với 57 hộ tham gia. Nông dân được hỗ trợ 50% giá trị vật tư đầu vào gồm giống, phân bón hữu cơ, thuốc sinh học; đồng thời được hướng dẫn kỹ thuật xuyên suốt quá trình canh tác. Quy trình sản xuất cũng được điều chỉnh theo hướng giảm lượng giống gieo sạ, áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp IPM, chương trình 3 giảm - 3 tăng, hạn chế phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hoá học.
Cánh đồng lúa - tôm từ giống lúa BL tại xã Vĩnh Lộc phát triển tốt.
Ông Đặng Văn Tức, thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, cho biết mô hình lúa - tôm mang lại hiệu quả rõ nét. Nếu trước đây sản xuất 2 vụ lúa mỗi năm thì nay, kết hợp trồng lúa trên đất nuôi tôm giúp doanh thu tăng 78%, trong khi chi phí đầu tư giảm còn một nửa. Nhờ khai thác hiệu quả cả hai đối tượng sản xuất, lợi nhuận hiện cao gấp 3 lần so với sản xuất 2 vụ lúa mỗi năm.
Không chỉ thay đổi phương thức canh tác, hợp tác xã còn từng bước ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Ông Nông Văn Thạch, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình, cho biết quy trình sản xuất được số hoá thông qua phần mềm FaceFarm, cập nhật dữ liệu từ gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch, tạo cơ sở kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Qua đó, sản phẩm lúa - tôm nâng cao tính minh bạch và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Rộn ràng không khí thu hoạch tôm vào sáng sớm tại xã Biển Bạch.
Với diện tích hơn 8.000 ha, lúa - tôm đã trở thành hướng sản xuất nông nghiệp quan trọng của xã Vĩnh Lộc. Ông Nguyễn Hoàng Vũ, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc, cho rằng yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển từ tư duy chạy theo sản lượng sang nâng cao giá trị trên từng đơn vị diện tích. Trong đó, cần lựa chọn giống lúa phù hợp, giảm chi phí sản xuất, bảo đảm chất lượng và xây dựng vùng nguyên liệu gắn với liên kết doanh nghiệp, ổn định đầu ra.
Liên kết chuỗi, mở đường cho nông nghiệp sinh thái
Nếu kỹ thuật canh tác quyết định chất lượng sản phẩm thì liên kết tiêu thụ là yếu tố giúp nông dân ổn định sản xuất. Tại xã Vĩnh Phước, hiện có hơn 2.000 ha nuôi tôm càng xanh được nông dân ký kết với doanh nghiệp thu mua phục vụ xuất khẩu. Nhờ hợp đồng bao tiêu, người nuôi chủ động hơn trong sản xuất, giảm áp lực trước biến động giá cả.
Anh Nguyễn Xuân Tiền, ngụ ấp Phước Thanh, xã Vĩnh Phước, có 3 ha nuôi tôm càng xanh kết hợp trồng lúa. Những năm gần đây, mô hình mang lại hiệu quả tích cực. Tôm càng xanh được doanh nghiệp bao tiêu với giá từ 90.000-100.000 đồng/kg, giúp lợi nhuận tăng khoảng 20-30% so với trước. Theo anh Tiền, liên kết với doanh nghiệp không chỉ giải quyết đầu ra mà còn tạo động lực để người nuôi chú trọng chất lượng, thực hiện quy trình sản xuất an toàn và đầu tư lâu dài.
Nông dân xã Biển Bạch kiểm tra chất lượng tôm - lúa trước ngày thu hoạch.
Tại xã Biển Bạch, hiệu quả mô hình lúa - tôm còn thể hiện qua nguồn thu từ nhiều đối tượng sản xuất. Gia đình ông Lê Minh Đương, ngụ ấp Lê Giáo, có hơn 6 ha đất sản xuất. Vụ này, gia đình xuống giống 2 ha lúa, năng suất bình quân đạt 35 dạ/công; tôm càng xanh nuôi trên toàn bộ diện tích đạt gần 300 kg/ha. Dù chưa thu hoạch hết tôm, nguồn thu trong vụ mùa đã vượt 200 triệu đồng. Bình quân mỗi năm, diện tích này mang lại khoảng 700 triệu đồng.
Theo thống kê của địa phương, mô hình lúa - tôm tại xã Biển Bạch hiện mang lại thu nhập khoảng 100 triệu đồng/ha/năm, cao gấp 1,5 lần so với những năm trước. Ngoài lúa và tôm càng xanh, môi trường nước được cải thiện, đất đai được phục hồi còn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển tôm sú, cua trong mùa khô. Nhờ đó, người dân có thể khai thác nhiều nguồn thu trên cùng diện tích đất, đồng thời duy trì cân bằng sinh thái.
Ông Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Biển Bạch, cho biết, địa phương sẽ mở rộng mô hình lúa - tôm theo hướng đạt chuẩn ASC, VietGAP, gắn với chuyển giao kỹ thuật, cơ giới hoá và liên kết doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng nông sản, ổn định đầu ra và tăng thu nhập cho nông dân.
Nông dân vui mừng vì trúng vụ lúa - tôm tại xã Biển Bạch.
Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, nhận định lúa - tôm là mô hình có nhiều ưu thế, vừa khai thác hiệu quả điều kiện tự nhiên, vừa bảo vệ hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Để phát huy lợi thế, tỉnh cần chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang phát triển chuỗi giá trị, kiểm soát đồng bộ từ giống, vùng nguyên liệu, quy trình canh tác đến chế biến và truy xuất nguồn gốc. Trong đó, nông dân là trung tâm, doanh nghiệp giữ vai trò liên kết thị trường, Nhà nước hỗ trợ kỹ thuật, chuẩn hoá chất lượng và tháo gỡ khó khăn, bảo đảm các bên cùng tham gia, cùng hưởng lợi.
Từ những cánh đồng từng chỉ trông chờ vào một vụ lúa, nông dân Cà Mau đang khai thác hiệu quả hơn vùng đất của mình. Cây lúa và con tôm không còn là hai đối tượng sản xuất riêng lẻ mà cùng bổ trợ, tạo nên giá trị kinh tế kép. Phát triển mô hình lúa - tôm theo hướng sinh thái, gắn với tiêu chuẩn chất lượng và liên kết tiêu thụ sẽ là nền tảng để nông nghiệp Cà Mau nâng cao giá trị, phát triển bền vững./.
Lam Khánh - Tiến Luận

Truyền hình



Xem thêm bình luận