ĐBQH tỉnh Cà Mau góp ý sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản

Chiều 19/8, trong khuôn khổ Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, Tổ 8 gồm Đoàn ĐBQH hai tỉnh Cà Mau và Bắc Ninh thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản.

• Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau góp ý xây dựng 3 dự án luật
• Đoàn ĐBQH tỉnh yêu cầu đẩy nhanh giải quyết các kiến nghị của cử tri
• ĐBQH Cà Mau kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn, nâng hiệu quả đầu tư công

Các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tập trung phân tích nhiều vấn đề từ thực tiễn, đề xuất hướng hoàn thiện chính sách theo tinh thần đồng bộ, minh bạch, khả thi, bảo đảm hài hoà quyền lợi của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, điều hành phiên thảo luận tại Tổ 8.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy các đại biểu đặc biệt quan tâm đến những nội dung có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, môi trường đầu tư, thị trường bất động sản cũng như hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai. Trong đó, nhiều đề xuất tập trung vào yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách trên cơ sở tổng kết thực tiễn, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đặt Luật Đất đai trong mối quan hệ đồng bộ với Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, nhất trí với sự cần thiết của việc nghiên cứu sửa đổi đồng bộ ba luật có quan hệ mật thiết là Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Theo đại biểu, trong mối quan hệ này, Luật Đất đai cần được xác định là nền tảng quan trọng, làm cơ sở để xử lý các nội dung liên quan trong pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản. Việc rà soát đồng bộ cũng nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo, giao thoa giữa các luật, bảo đảm thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đối với định hướng sửa đổi Luật Đất đai, đại biểu Phan Chí Hiếu lưu ý một số vấn đề liên quan đến điều khoản áp dụng, thu hồi đất và công chứng, chứng thực giao dịch đất đai. Đặc biệt, thu hồi đất là nội dung có liên quan trực tiếp đến quyền lợi, đời sống và sự đồng thuận của người dân, vì vậy cần tiếp tục nghiên cứu kỹ phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và yêu cầu thực tiễn.

Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục quan tâm cơ chế bảo vệ người mua nhà ở hình thành trong tương lai, trong đó có giải pháp kiểm soát nguồn vốn huy động, góp phần bảo đảm dòng vốn được sử dụng đúng mục đích và quyền lợi của người mua.

Minh bạch thông tin đất đai, bảo đảm hài hoà lợi ích trong thu hồi đất

Tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với thực tiễn quản lý đất đai, đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về công khai, minh bạch quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất.

Theo đại biểu, mặc dù nguyên tắc công khai, minh bạch đã được đặt ra, song trên thực tế việc tiếp cận thông tin của người dân vẫn còn những khó khăn nhất định. Vì vậy, cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, đa dạng hoá phương thức công khai, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và tạo điều kiện để người dân, cộng đồng dân cư tham gia vào quá trình này.

Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đối với thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế phù hợp trong trường hợp nhà đầu tư đã đạt được sự thỏa thuận với phần lớn người sử dụng đất nhưng còn diện tích chưa thống nhất. Việc Nhà nước tham gia xử lý phần diện tích còn lại cần được đặt trong điều kiện nhà đầu tư đã thực hiện đầy đủ việc đối thoại, thương lượng và các yêu cầu cần thiết theo quy định.

Đại biểu cũng lưu ý cần tiếp tục nghiên cứu cơ chế bồi thường đối với đất nông nghiệp theo hướng bảo đảm hài hoà lợi ích, quan tâm hơn đến quyền lợi của người sử dụng đất và góp phần hạn chế phát sinh khiếu kiện.

Hoàn thiện chính sách nhà ở, bảo đảm an toàn công trình và quyền tài sản

Đối với Luật Nhà ở, đại biểu Trần Hoài Nam, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, cơ bản thống nhất với cách tiếp cận của cơ quan soạn thảo, đồng thời đề nghị tiếp tục làm rõ vai trò của Luật Nhà ở trong hệ thống pháp luật nhằm hạn chế chồng chéo với các quy định về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng và kinh doanh bất động sản.

Đại biểu Trần Hoài Nam, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đại biểu đặc biệt quan tâm đến chính sách đối với nhà chung cư, cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu để vừa bảo đảm an toàn công trình, vừa bảo vệ đầy đủ quyền tài sản của người dân. Các vấn đề phát sinh sau khi phá dỡ nhà chung cư như quyền sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính, trường hợp chủ sở hữu không có khả năng đóng góp hoặc không đồng thuận, căn hộ đang thế chấp, tranh chấp hoặc liên quan đến thừa kế cần được tính toán đầy đủ ngay trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Chính sách đất đai cần hướng tới bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân

Từ góc độ chính sách kinh tế - xã hội, đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đề cập một số nội dung liên quan đến các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phát triển nhà ở cho thuê.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đại biểu đề nghị quy định về các hành vi bị nghiêm cấm cần được thiết kế cô đọng, tập trung vào những hành vi cốt lõi, tránh trùng lặp với các quy định đã được điều chỉnh trong pháp luật về dân sự và xử lý vi phạm.

Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quyền lợi chính đáng của người có đất bị thu hồi, đồng thời nghiên cứu các cơ chế phù hợp để người dân có thể tham gia và hưởng lợi lâu dài khi đất được sử dụng cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội theo hướng giảm bớt thủ tục không cần thiết, tạo điều kiện để các dự án được triển khai nhanh hơn, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân, nhất là người có thu nhập chưa cao.

Từ thực tiễn Cà Mau, đề xuất tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý đất đai

Đề cập những vấn đề xuất phát từ thực tiễn địa phương, đại biểu Nguyễn Phương Bắc, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, tập trung góp ý về công chứng, chứng thực giao dịch đất đai; quy trình thu hồi đất; đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và khái niệm liên quan đến lấn biển.

Đại biểu cho rằng trong bối cảnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất điện tử được nghiên cứu công nhận giá trị tương đương bản giấy, cần đồng thời nghiên cứu cơ chế công chứng điện tử để bảo đảm việc xác thực và an toàn pháp lý đối với các giao dịch trên môi trường điện tử.

Đại biểu Nguyễn Phương Bắc, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, phát biểu tại phiên thảo luận.

Về thu hồi đất, đại biểu đề nghị các nguyên tắc, trình tự, thủ tục quan trọng cần được quy định rõ ngay trong Luật, bảo đảm tính thống nhất và thuận lợi khi triển khai.

Từ thực tiễn Cà Mau, đại biểu cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép đầu tư, hoàn thiện từng phần hạ tầng khu công nghiệp theo đúng quy hoạch, phù hợp với khả năng huy động nguồn lực của địa phương và nhà đầu tư.

Đối với hoạt động lấn biển, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ các khái niệm, tiêu chí kỹ thuật và cách sử dụng thuật ngữ pháp lý, nhằm bảo đảm quy định khi được hoàn thiện có tính rõ ràng, thống nhất và khả thi.

Bảo đảm thị trường bất động sản minh bạch, ổn định, hạn chế phát sinh thủ tục

Đối với định hướng sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, đề nghị quá trình hoàn thiện chính sách cần đồng thời đáp ứng ba yêu cầu: tháo gỡ những vướng mắc thực tiễn để đưa nguồn lực vào phát triển; bảo đảm an toàn, minh bạch của thị trường và quyền lợi của người dân; hạn chế tối đa việc phát sinh thêm thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát kỹ các quy định dẫn chiếu giữa Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, nhất là những nội dung liên quan đến bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai, năng lực tài chính của chủ đầu tư và nghĩa vụ về nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội.

Đối với nhà ở cho thuê, đại biểu cho rằng cần phân định rõ giữa nhà ở thương mại cho thuê theo cơ chế thị trường với dự án được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước; đồng thời xác định rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư ngay từ đầu để bảo đảm tính ổn định của phương án đầu tư.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ cơ chế thanh toán 95% - 5% đối với nhà ở hình thành trong tương lai và rà soát thủ tục xác nhận bất động sản hình thành trong tương lai đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, trong đó cần quy định rõ trách nhiệm, thời hạn giải quyết của cơ quan quản lý nhà nước và tăng cường công khai thông tin trên hệ thống dữ liệu để doanh nghiệp, người mua và các tổ chức liên quan thuận lợi tra cứu.

Các ý kiến của đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tại phiên thảo luận thể hiện sự quan tâm đối với những vấn đề có tác động rộng đến đời sống người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh và thị trường bất động sản. Các đại biểu tập trung kiến nghị theo hướng tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đánh giá tác động và hoàn thiện các quy định, nhất là những nội dung còn có nhiều cách hiểu hoặc có thể phát sinh vướng mắc trong tổ chức thực hiện.

Đối với Luật Đất đai, đây là lĩnh vực có phạm vi tác động lớn, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp và yêu cầu quản lý nhà nước. Vì vậy, các ý kiến tại phiên thảo luận là những đóng góp từ thực tiễn, góp phần cung cấp thêm cơ sở để cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện chính sách trước khi xem xét các bước tiếp theo theo quy định.

Tinh thần xuyên suốt được các đại biểu đặt ra là chính sách phải rõ ràng, đồng bộ, minh bạch, khả thi; vừa tháo gỡ điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực phát triển, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp và lợi ích chung của Nhà nước./.

Lê Hằng