Hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển

Trên vùng biển rộng hơn 120.000 km2, tỉnh Cà Mau có hàng ngàn tàu hoạt động. Những năm gần đây, việc khai thác thuỷ sản đối mặt với nhiều khó khăn: biến đổi khí hậu khiến thời tiết bất lợi, khó lường; nguồn lợi thuỷ sản suy giảm; chi phí chuyến biển tăng cao. Cùng với đó, việc chưa gỡ "thẻ vàng" (IUU) của Uỷ ban châu Âu (EC) ảnh hưởng đến giá trị hải sản. Trước thực tế này, tỉnh Cà Mau vừa nỗ lực gỡ thẻ vàng, vừa triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển.

• Phát động Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển”
• Bộ Tư Lệnh Vùng 2 Hải quân: Triển khai Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển” tại tỉnh Bạc Liêu
• Chủ động thích ứng giá xăng, dầu để vươn khơi, bám biển

Những khó khăn của ngư dân

Cà Mau có ngư trường rộng lớn, đội tàu hùng hậu và lực lượng lao động dồi dào, nhưng hoạt động khai thác thuỷ sản không chỉ dựa vào kinh nghiệm. Hiệu quả mỗi chuyến biển còn phụ thuộc nhiều yếu tố như: thời tiết, sự phục hồi của nguồn lợi thuỷ sản và đặc biệt là chi phí chuyến biển ngày càng tăng cao.

Chia sẻ về khó khăn khi khai thác thuỷ sản thời gian qua, ông Huỳnh Văn Long, Ấp 1, xã Gành Hào, cho biết: “Tôi có 2 chiếc tàu đánh bắt xa bờ, nhưng từ đầu năm đến nay vẫn chưa cho ra khơi. Nguồn lợi thuỷ sản không còn nhiều, trong khi giá xăng dầu và chi phí tăng liên tục. Mỗi chuyến biển là một khoản đầu tư lớn, từ tiền dầu, nhân công đến tiền ăn... Nếu sản lượng không đạt thì cầm chắc phần lỗ. Tôi đành cho tàu nằm bờ, chờ thời tiết thuận lợi và đúng vụ cá mới dám cho tàu xuất bến”.

Cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Gành Hào tuần tra ở cửa biển Gành Hào.

Giá nhiên liệu liên tục tăng, khiến chi phí mỗi chuyến biển tăng theo, làm nhiều ngư dân lo lắng. Ông Phan Văn Phúc, Ấp 3, xã Cái Ðôi Vàm, sở hữu 2 tàu khai thác và 1 tàu hậu cần, nhưng trước áp lực chi phí gia tăng, vẫn cho tàu hoạt động cầm chừng. Ông Phúc cho biết: “Ngoài đảm bảo đầy đủ giấy tờ theo quy định, chúng tôi còn gánh chi phí xăng dầu, tiền công bạn đi biển đều tăng, trong khi đó, nguồn lợi hải sản giảm, thu nhập không đáng kể. Nếu kéo dài, bà con rất khó duy trì nghề biển”.

Chính sách hỗ trợ thiết thực

Nhằm hỗ trợ ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển, những năm qua, tỉnh Cà Mau không chỉ quyết liệt chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp (IUU) mà còn triển khai nhiều chính sách an sinh nghề cá thiết thực. Mới đây, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 03/2026/NQ-HÐND, ngày 25/2/2026, quy định cụ thể việc hỗ trợ kinh phí nâng cấp, thay thế thiết bị và cước thuê bao giám sát hành trình (VMS) cho tàu cá trên địa bàn tỉnh. Ngay sau khi ban hành, các địa phương ven biển nhanh chóng đưa chính sách này đến với bà con.

Cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Gành Hào kiểm tra thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá.

Tại xã Gành Hào, số lượng tàu cá thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình không nhiều, nhưng chính quyền địa phương và đồn biên phòng (ÐBP) vẫn chủ động đẩy mạnh tuyên truyền. Ông Lê Văn Hậu, chuyên viên Phòng Kinh tế, xã Gành Hào, cho biết: “Thực hiện quy định về hỗ trợ thiết bị và cước phí giám sát hành trình, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với biên phòng và các đoàn thể tuyên truyền đến từng chủ tàu. Việc hỗ trợ lắp đặt, sửa chữa và chi phí thuê bao không chỉ giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn là động lực để bà con ngư dân tuân thủ pháp luật, đảm bảo an toàn khi hoạt động trên biển”.

Không riêng xã Gành Hào, ÐBP Cái Ðôi Vàm cũng chủ động tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân nắm chắc thông tin về chính sách hỗ trợ theo nghị quyết. Thiếu tá Vương Hải Hồ, Phó Ðồn trưởng ÐBP Cái Ðôi Vàm, xã Cái Ðôi Vàm, cho biết: “Ngay sau khi HÐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 03 về hỗ trợ ngư dân, đơn vị đã xây dựng kế hoạch, phối hợp với các ban, ngành địa phương để triển khai thực hiện. Mục tiêu là giúp các chủ phương tiện và thuyền trưởng nắm vững nội dung, điều kiện cũng như các chế độ hỗ trợ, từ đó tạo thuận lợi để bà con yên tâm vươn khơi, bám biển”.

Theo nghị quyết, mức hỗ trợ chi phí nâng cấp thiết bị giám sát hành trình không quá 6 triệu đồng/thiết bị/tàu; hỗ trợ 50% chi phí thay thế thiết bị giám sát hành trình mới không quá 12 triệu đồng/thiết bị/tàu; hỗ trợ cước thuê bao giám sát hành trình tàu cá, mức hỗ trợ 100% theo hợp đồng ký kết...

Giá xăng dầu tăng cao, nhiều tàu cá của ngư dân xã Cái Đôi Vàm, tỉnh Cà Mau cho tàu về cặp bến.

Những hỗ trợ thiết thực từ Nghị quyết số 03/2026/NQ-HÐND chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026, mang lại phấn khởi cho ngư dân trên địa bàn tỉnh. Với những chủ tàu, đây không chỉ là hỗ trợ về vật chất mà còn là động lực để họ duy trì nghề biển bền vững. Anh Võ Huỳnh Ðức, Ấp 3, thị trấn Cái Ðôi Vàm, phấn khởi: “Gia đình hiện có 3 phương tiện khai thác, tất cả đều dài trên 15 m. Thiết bị giám sát hành trình có hư hỏng, mình phải thay ngay. Giá mỗi thiết bị mới từ 23-24 triệu đồng, chưa kể chi phí thuê bao mỗi tháng. Nếu không có thiết bị, tàu không thể ra khơi đúng quy định. Nay được Nhà nước hỗ trợ chi phí lắp đặt thiết bị và cước phí, tôi rất phấn khởi vì giảm được nhiều chi phí, yên tâm vươn khơi làm ăn”.

Nghị quyết số 03/2026 của HÐND không chỉ hỗ trợ về mặt tài chính, mà còn khẳng định sự đồng hành của chính quyền đối với ngư dân trong giai đoạn đầy thử thách. Khi nghị quyết đi vào đời sống sẽ là điểm tựa giúp bà con vơi bớt áp lực chi phí, vững tin vươn khơi bám biển.

Thuỳ Liên - Duy Phong