Hoàn thiện quy hoạch, tạo động lực cho vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc

Trong phiên thảo luận tổ sáng 7/11, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, các đại biểu Quốc hội đoàn Cà Mau đã nêu nhiều ý kiến, đề xuất rõ ràng, đi sâu vào thực trạng bất cập của hệ thống quy hoạch hiện hành, đồng thời kiến nghị những giải pháp cụ thể nhằm thống nhất, nâng cao hiệu quả quản lý quy hoạch và tạo động lực phát triển bền vững cho vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc.

• Hoàn thiện chính sách an ninh dữ liệu, bảo vệ quyền riêng tư
• Hoàn thiện pháp luật về sở hữu trí tuệ, thi hành án dân sự và giám định tư pháp theo hướng thực tiễn, minh bạch, nhân văn
• Góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững

Cần hợp nhất hệ thống pháp luật về quy hoạch - tránh chồng chéo, mâu thuẫn

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, cho rằng hiện tồn tại song song hai hệ thống quy hoạch “hệ thống quy hoạch tổng thể quốc gia, vùng, ngành” và “quy hoạch đô thị, nông thôn”. Cấu trúc pháp luật này tiềm ẩn nguy cơ chồng chéo, trùng lặp, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.

“Kiến nghị hợp nhất các quy định pháp luật về quy hoạch thành một đạo luật chung - Luật Quy hoạch không gian quốc gia, trong đó quy hoạch đô thị, nông thôn chỉ là một chương riêng”, đại biểu nêu rõ.

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, phát biểu tại tổ thảo luận sáng 7/11 về Dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi) và việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia giai đoạn 2021-2030.

Đại biểu Hận đồng thời chỉ ra hạn chế của tiêu chí phân loại đô thị trong dự thảo khi còn nặng về các yếu tố truyền thống như dân số, lao động phi nông nghiệp, hạ tầng kỹ thuật mà chưa phản ánh những tiêu chí mới như chất lượng môi trường, đô thị thông minh, khả năng thích ứng biến đổi khí hậu hay bảo tồn văn hoá. Việc đánh giá đô thị chỉ dựa trên chỉ số kinh tế có thể khiến chính sách phát triển đô thị bỏ qua giá trị phi kinh tế quan trọng.

Làm rõ mối quan hệ quy hoạch đô thị - nông thôn để phát triển hài hoà

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận cũng lưu ý, trong bối cảnh nhiều địa bàn hành chính sau hợp nhất hiện có cả khu vực đô thị và nông thôn đan xen, việc tách rời hai loại quy hoạch sẽ gây khó khăn trong quản lý đất đai, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế nông nghiệp.

“Cần xác định rõ địa bàn nông thôn trong mỗi đô thị, quy định tiêu chí diện tích đất nông nghiệp, hạ tầng xã hội và các khu chuyển tiếp đô thị - nông thôn. Phải quy hoạch hợp lý ao hồ, hệ thống thoát nước để giảm ngập úng và bảo đảm phát triển bền vững”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận kiến nghị bổ sung quy hoạch hạ tầng, giao thông và phát triển vùng kinh tế ven biển.

Kiến nghị đưa Cà Mau vào vùng động lực quốc gia - đầu tư hạ tầng chiến lược

Đề cập nội dung điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2025-2030, đại biểu Nguyễn Quốc Hận đề nghị xác định Cà Mau là vùng động lực phát triển phía Nam, có vai trò trung tâm kết nối logistics, năng lượng tái tạo, thuỷ sản và xuất khẩu điện.

Đại biểu kiến nghị bổ sung các dự án hạ tầng chiến lược: Hoàn thiện tuyến đường ven biển từ Quảng Ninh đến An Giang, vừa phục vụ giao thông, vừa ngăn sóng, chống sạt lở, giảm ngập mặn; mở rộng tuyến đường Hồ Chí Minh đến Mũi Cà Mau, nâng cấp Quốc lộ 63, tuyến xuyên Á kết nối Campuchia - Thái Lan để thúc đẩy giao thương quốc tế; điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, bổ sung đề án xuất khẩu điện và phát triển trung tâm nghề cá lớn tại Cà Mau, tận dụng vị thế địa lý giữa biển Đông và biển Tây; rà soát lại quy hoạch cảng hàng không, ưu tiên đầu tư đường sắt tốc độ cao thay cho đầu tư dàn trải nhiều sân bay nhỏ, lẻ.

“Thay vì đầu tư lẻ tẻ các cảng hàng không, nên tập trung nguồn lực vào các tuyến đường sắt tốc độ cao, các sân bay chiến lược tầm quốc tế, đó mới là tầm nhìn dài hạn”, đại biểu đề xuất.

Đầu tư phát triển trường nội trú - giải pháp căn cơ cho giáo dục vùng sâu

Ở lĩnh vực giáo dục, đại biểu Nguyễn Quốc Hận kiến nghị Nhà nước quan tâm phát triển mô hình trường nội trú (không chỉ dân tộc nội trú), có thể bằng ngân sách hoặc xã hội hoá. Đây là mô hình giúp học sinh rèn luyện tính kỷ luật, tự lập, giảm tình trạng học thêm, bạo lực học đường, đồng thời giúp giáo viên quản lý, bồi dưỡng học sinh tốt hơn.

“Môi trường nội trú giúp học sinh phát triển toàn diện cả tri thức lẫn kỹ năng sống - đây là một hướng đầu tư có tầm nhìn dài lâu”, đại biểu Hận cho biết.

Giảm tầng nấc quy hoạch, tăng tính kết nối và hiệu quả sử dụng ngân sách

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, chỉ ra tình trạng số lượng quy hoạch ngành vẫn quá nhiều, chồng chéo và tốn kém. Dù đã cắt giảm, nhưng “bản chất vẫn là lồng ghép phức tạp, thiếu tính kết nối”.

Đại biểu nêu ví dụ, trong quy hoạch khoáng sản vẫn tách riêng 3 loại: điều tra cơ bản, khoáng sản nhóm 1, nhóm 2 - điều này không cần thiết vì điều tra cơ bản chỉ là bước nghiên cứu tiền quy hoạch, không nên “đóng khung” thành quy hoạch chính thức.

“Cần tích hợp các loại quy hoạch cùng lĩnh vực, giảm chi phí ngân sách và tăng tính đồng bộ. Quan trọng là phải có một quy hoạch kết nối giữa các loại hình giao thông - đường sắt, đường bộ, cảng biển - thay vì mạnh ai nấy làm”, đại biểu nói.

Đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra thực trạng quy hoạch đô thị thiếu tính thực tiễn, dẫn đến tắc đường, ngập úng và ô nhiễm nghiêm trọng ở nhiều đô thị lớn. Đại biểu đề nghị tập trung trí lực vào quy hoạch đô thị, giải quyết dứt điểm các vấn đề giao thông, môi trường thay vì mở rộng sang nông thôn - nơi đã có hàng chục quy hoạch ngành khác nhau.

“Quy hoạch sai thì hậu quả kéo dài hàng chục năm. Cần siết chặt chất lượng quy hoạch, tránh dàn trải, manh mún”, đại biểu Minh nhấn mạnh.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh nêu rõ yêu cầu tinh gọn hệ thống quy hoạch, bảo đảm kết nối đồng bộ giữa các loại hình giao thông.

Đồng bộ - Liên kết - Hiệu quả: hướng tới tầm nhìn phát triển bền vững

Từ các ý kiến của đại biểu Đoàn Cà Mau có thể thấy, yêu cầu cấp thiết hiện nay là xây dựng một hệ thống quy hoạch quốc gia thống nhất, có tầm nhìn không gian phát triển liên vùng, vừa đảm bảo tính khoa học, vừa gắn với nhu cầu thực tiễn của từng địa phương.

Cà Mau, vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc nếu được xác định đúng vai trò trong quy hoạch tổng thể quốc gia, sẽ là trung tâm phát triển năng lượng, hải sản và logistics của khu vực Nam Bộ. Khi hạ tầng đồng bộ, quy hoạch thông suốt và nguồn lực được phân bổ hợp lý, Cà Mau sẽ thật sự trở thành động lực phát triển kinh tế biển và trục kết nối vùng ĐBSCL với cả nước.

                                                                                                                                Lê Hằng