Truyền hình
Hiện nay, nhiều loại thực phẩm chức năng (TPCN) được rao bán trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử (TMĐT). Không ít sản phẩm gắn mác “hàng xách tay”, “hàng nhập khẩu”, thậm chí được quảng cáo thổi phồng công dụng như “thần dược” điều trị bệnh. Điều này đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm, nhất là việc xác định người bán và thu thập chứng cứ trên môi trường số.
- Chi cục Quản lý thị trường tiêu hủy hàng giả, hàng nhập lậu
- Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước “ma trận” quảng cáo thực phẩm chức năng
Để làm rõ thực trạng này cũng như giải pháp kiểm soát của cơ quan chức năng, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau đã có cuộc trao đổi với ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Cà Mau.
Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau, trao đổi về các giải pháp siết chặt quản lý TPCN trên không gian mạng.
Phóng viên: Thưa ông, TPCN hiện được bán tràn lan trên Facebook, TikTok, Zalo và các sàn TMĐT. Qua công tác quản lý địa bàn, ông đánh giá thế nào về thực trạng này?
Ông Trần Hữu Nghị: TPCN tác động trực tiếp đến sức khoẻ con người, vì vậy đây luôn là nhóm hàng hoá được lực lượng QLTT quan tâm kiểm tra, kiểm soát.
Phương thức kinh doanh TPCN hiện nay thay đổi rất nhanh. Người bán livestream, quảng cáo, chốt đơn trên các nền tảng số, sàn TMĐT mà không cần cửa hàng cố định, khiến công tác quản lý, kiểm tra gặp nhiều khó khăn.
Chúng tôi đặc biệt lưu ý những sản phẩm được giới thiệu là “hàng xách tay”, “hàng nhập khẩu”, “hàng chính hãng từ nước ngoài” nhưng không chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ và tính hợp pháp của hàng hoá; hoặc cố tình thổi phồng công dụng sản phẩm như một loại “thần dược” chữa bệnh.
Tuy nhiên, việc kiểm tra, xử lý phải dựa trên kết quả nắm tình hình, dấu hiệu vi phạm cụ thể của từng sản phẩm, tổ chức, cá nhân chứ không đánh giá chung chung, để bảo đảm đúng đối tượng, đúng hành vi và đúng quy định pháp luật.
Phóng viên: Khó khăn lớn nhất của lực lượng QLTT khi xác định chủ thể vi phạm và thu thập chứng cứ điện tử trên môi trường số là gì, thưa ông?
Ông Trần Hữu Nghị: Đối với phương thức kinh doanh truyền thống, việc xác định người bán, địa điểm kinh doanh, hàng hoá và chứng từ tương đối thuận lợi. Còn trên môi trường mạng, một tài khoản có thể dùng thông tin ảo; người quảng cáo, người chốt đơn, người lưu giữ hàng hoá và người giao hàng có thể là những chủ thể khác nhau.
Bên cạnh đó, chứng cứ điện tử có tính biến động rất cao. Nội dung bài đăng thông tin sản phẩm, quảng cáo, livestream hoặc tài khoản bán hàng có thể bị chỉnh sửa, xoá trong vài giây. Vì vậy, việc ghi nhận, bảo quản và xác minh thông tin điện tử phải được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm giá trị chứng minh theo quy định.
Đối với những trường hợp người bán ở ngoài địa bàn tỉnh hoặc hàng hoá được vận chuyển qua bưu chính, chuyển phát nhanh, việc xác định đầy đủ chuỗi từ người bán, người gửi, người nhận đến nơi lưu giữ hàng hoá cũng cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị.
Quan điểm của chúng tôi là không chỉ nhìn vào một tài khoản mạng xã hội hoặc một đơn hàng để xử lý, mà phải làm rõ chủ thể kinh doanh thực sự, nguồn hàng, phương thức giao dịch và các chứng cứ liên quan. Có như vậy mới xử lý đúng người, đúng hành vi, đúng quy định pháp luật.
Phóng viên: Đối với các nguồn hàng từ tỉnh khác vận chuyển về Cà Mau qua đường bưu chính, chuyển phát nhanh, công tác phối hợp liên ngành được triển khai như thế nào?
Ông Trần Hữu Nghị: Với hàng đưa từ tỉnh ngoài về, lực lượng QLTT tập trung kiểm tra theo thẩm quyền, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để kiểm tra những vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm, chất lượng, nguồn gốc và các nội dung chuyên ngành.
Thời gian tới, công tác phối hợp cần tiếp tục được tăng cường theo hướng trao đổi thông tin sớm, xác định rõ đầu mối chủ trì và trách nhiệm của từng cơ quan; vừa hạn chế tình trạng cùng kiểm tra một nội dung, vừa không để xảy ra khoảng trống trong quản lý.
Với những vụ việc liên quan nhiều địa bàn, việc phối hợp giữa lực lượng QLTT và các cơ quan chức năng ở các địa phương là rất cần thiết để xử lý tận gốc nguồn hàng, thay vì chỉ dừng lại ở việc xử lý hàng hoá tại điểm cuối.
Phóng viên: Chi cục QLTT tỉnh Cà Mau sẽ triển khai những giải pháp trọng tâm nào trong thời gian tới? Ông có lời khuyên gì dành cho người tiêu dùng?
Ông Trần Hữu Nghị: Về giải pháp, tăng số cuộc kiểm tra là chưa đủ, quan trọng là nâng cao năng lực phát hiện sớm khi có dấu hiệu vi phạm. Chi cục sẽ tiếp tục tăng cường theo dõi, thu thập thông tin trên môi trường mạng; rà soát các tài khoản, website, gian hàng có dấu hiệu kinh doanh hàng hoá không rõ nguồn gốc; đồng thời kết hợp thông tin từ hoạt động kiểm tra thực tế với thông tin trên môi trường số để xác định những đầu mối cần kiểm tra.
Đối với người tiêu dùng, chúng tôi khuyến cáo không nên mua sản phẩm TPCN qua các lời chào mời "thần dược", "cam kết chữa khỏi 100%", "điều trị dứt điểm". Đối với những sản phẩm được giới thiệu là “hàng xách tay” cần yêu cầu thông tin rõ ràng về nguồn gốc, xuất xứ, đơn vị nhập khẩu và chịu trách nhiệm pháp lý. Đừng đánh giá chất lượng sản phẩm chỉ qua hình ảnh, lượt like, view hay bình luận trên mạng xã hội. Người tiêu dùng cần tìm hiểu kỹ thông tin về sản phẩm và người bán trước khi quyết định mua.
Khi phát hiện hoặc nghi ngờ có hành vi kinh doanh hàng hoá không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc quảng cáo sai sự thật, người dân có thể cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng để kiểm tra, xác minh.
Mục tiêu của QLTT không chỉ là xử lý vi phạm, mà là xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền lợi và sức khoẻ của người tiêu dùng.
Phóng viên: Xin cảm ơn ông!
Văn Đum thực hiện
Xem thêm bình luận