Truyền hình
Trợ giúp pháp lý (TGPL) là hướng dẫn và giải thích pháp luật cho người yếu thế dựa trên các vụ việc tham gia thực tế. Hoạt động này gồm: gặp gỡ đối tượng được trợ giúp; giải đáp vấn đề khúc mắc mà họ đang gặp phải; đồng hành trong suốt quá trình giải quyết vụ việc và giúp họ tiếp thu kiến thức pháp luật hiệu quả nhất.
- Hơn 2.300 vụ việc được trợ giúp pháp lý miễn phí trong năm 2025
- Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho trẻ em hoàn cảnh đặc biệt
- Trợ giúp pháp lý - Chỗ dựa tin cậy của người dân
Cùng với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động TGPL cũng thay đổi cách thức tiếp cận. Cấp xã là nơi tiếp nhận, xử lý công việc gắn với đời sống người dân, hoạt động TGPL xuống cơ sở ngay từ khi phát sinh vụ việc. Thông tin về TGPL chuyển tải đến khóm, ấp, tổ dân phố, trường học, cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở giam giữ và các điểm tiếp nhận được kịp thời, đầy đủ. Cán bộ xã, hoà giải viên, hội phụ nữ, đoàn thanh niên, người có uy tín trong cộng đồng nắm được thông tin chính sách TGPL, giúp người trong diện được TGPL liên hệ đúng nơi khi cần.
Những số liệu minh chứng
Năm 2025, toàn tỉnh thực hiện hơn 2.300 vụ việc TGPL miễn phí cho người dân. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, tiếp nhận và thụ lý 1.614 vụ việc; trong đó, thụ lý mới 719 vụ việc, với 641 vụ việc tham gia tố tụng, 74 vụ việc tư vấn, 4 vụ việc đại diện ngoài tố tụng. Kết thúc 581 vụ việc; trong đó, tham gia tố tụng 502 vụ việc, tư vấn 74 vụ việc. Ðặc biệt, trợ giúp viên pháp lý thực hiện 517 vụ việc, luật sư thực hiện 64 vụ việc.
Trợ giúp viên pháp lý tham gia trợ giúp đương sự tại phiên toà.
Ngoài ra, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh còn tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về TGPL thông qua hoạt động truyền thông về TGPL. Cụ thể, tổ chức 22 cuộc truyền thông về TGPL tại nhiều xã trong tỉnh, với 730 người tham dự, cấp phát 5.335 tờ gấp pháp luật.
Hoạt động này nhằm tăng sự hiểu biết, tiếp cận pháp luật của bộ phận người dân, đặc biệt là người yếu thế, tuyên truyền đến đối tượng thụ hưởng biết và đảm bảo quyền được TGPL theo quy định. Ðã qua, các địa phương có những cách làm hay như: in ấn, cấp phát tờ gấp, tài liệu về TGPL; bảng tin về TGPL, niêm yết công khai tại UBND cấp xã, nhà tạm giam, tạm giữ, cơ quan tiến hành tố tụng, tổ chức của người khuyết tật, cơ sở bảo trợ xã hội và TGPL bằng hình thức lưu động.
Ông Trần Quang Khang, Phó Chánh án Toà án nhân dân khu vực 8 - Cà Mau, cho biết: "Ðối với án hình sự, khi hồ sơ chuyển đến toà án thì thủ tục TGPL đã được cơ quan điều tra phối hợp với Trung tâm TGPL tỉnh thực hiện. Riêng án dân sự, khi nhận đơn, cán bộ thụ lý của toà án tham khảo đương sự để xác định họ có thuộc đối tượng được TGPL hay không. Nếu thuộc đối tượng, toà án sẽ giới thiệu và gởi văn bản đến Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh để cử người tham gia bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp cho đương sự".
Ðể TGPL thực sự đi sâu, đi sát cơ sở
Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TGPL không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành tư pháp, mà chính là "chìa khoá" mở ra bình đẳng xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân từ sớm, từ xa.
Theo đó, chú trọng hướng dẫn, giải thích cho người bị tạm giữ, tạm giam, người bị buộc tội và đương sự khác về quyền được TGPL; thực hiện đúng quy định của pháp luật về việc niêm yết, giải thích, thông báo, thông tin về TGPL. Ðồng thời, tăng cường giải thích, thông báo, thông tin về TGPL, tạo điều kiện cho người thực hiện TGPL trực tiếp tại toà án... 100% cơ quan tiến hành tố tụng (công an, toà án, viện kiểm sát) và trụ sở UBND cấp xã đều lắp đặt bảng thông tin, hòm thư TGPL, niêm yết công khai danh sách và số điện thoại của trợ giúp viên. Mạng lưới truyền thông "phủ rộng, cắm sâu" giúp thông tin về quyền được TGPL miễn phí đến đúng đối tượng, người dân vùng xa.
Khi người dân biết và đến đúng địa chỉ, quyền lợi hợp pháp sẽ được bảo vệ tốt hơn, nhất là trong các vụ việc: hình sự, đất đai, hôn nhân gia đình, chính sách xã hội, bạo lực gia đình, mua bán người, xâm hại trẻ em hoặc những vụ việc có người chưa thành niên tham gia.
Trợ giúp viên pháp lý tỉnh gặp gỡ, trao đổi, tư vấn, trợ giúp người có nhu cầu TGPL tại ấp Sở Tại, Xã Lương Thế Trân.
Thời gian tới, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan tiến hành tố tụng; UBND cấp xã trong hoạt động TGPL. Thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ TGPL cho trợ giúp viên pháp lý; nâng cao năng lực và trách nhiệm của viên chức, phát huy tính năng động, sáng tạo của viên chức lãnh đạo quản lý; đổi mới phương pháp, lề lối làm việc, kỷ cương, trách nhiệm. Phát huy vai trò của trợ giúp viên pháp lý, luật sư; quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ. Chỉ đạo viên chức trung tâm chủ động phối hợp với cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tiến hành tố tụng trong thực hiện quy trình thủ tục hành chính, trình tự thủ tục trong hoạt động tố tụng; nắm bắt nhu cầu của người được TGPL để tư vấn, hướng dẫn thực hiện quy định của pháp luật.
Ðẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tuyên truyền: sử dụng mã QR tra cứu thủ tục TGPL; tuyên truyền bằng video ngắn trên mạng xã hội, giúp thế hệ trẻ và người dân tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi.
Khi thông tin được tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, đúng đối tượng và thời điểm, thì chính sách TGPL miễn phí của Ðảng và Nhà nước sẽ phát huy vai trò là điểm tựa vững chắc, đồng hành cùng người dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền thật sự của dân, vì dân.
Kim Phượng
Xem thêm bình luận