Góp ý hoàn thiện các chính sách y tế, bảo vệ nhóm yếu thế

Sáng 21/10, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI, Tổ thảo luận số 12 tiến hành thảo luận về 3 dự án luật liên quan đến hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người; sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong lĩnh vực trẻ em, y tế, dược, người cao tuổi, người khuyết tật, bảo hiểm y tế và phòng, chống tác hại của thuốc lá.

• Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau góp ý hoàn thiện pháp luật hình sự
• Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau góp ý hoàn thiện 3 dự thảo luật, nghị quyết

Tham gia thảo luận, các đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tập trung góp ý hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng rõ ràng, đồng bộ, khả thi, bảo đảm quyền lợi của người dân và phù hợp với yêu cầu quản lý Nhà nước.

Các ý kiến thể hiện tinh thần trách nhiệm, xây dựng, chú trọng tháo gỡ những vướng mắc có thể phát sinh trong quá trình thực hiện, nhất là đối với việc hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người; bảo vệ trẻ em và người khuyết tật; minh bạch trong quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và hoạt động kinh doanh dược phẩm trên môi trường điện tử.

Rà soát quy định, bảo đảm tính thống nhất và khả thi của pháp luật

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đánh giá cao sự cần thiết của việc sửa đổi các luật và công tác chuẩn bị hồ sơ của Chính phủ; cơ bản thống nhất với định hướng sửa đổi, đồng thời đề nghị rà soát kỹ, bảo đảm tính thống nhất giữa dự thảo luật và các tài liệu liên quan.

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, phát biểu thảo luận tại Tổ 12.

Đối với dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm người đại diện, thành viên gia đình, người thân thích bảo đảm phù hợp với Bộ luật Dân sự; đồng thời nghiên cứu cơ chế linh hoạt đối với trường hợp người tử vong đột ngột, chưa kịp thể hiện nguyện vọng hiến tặng nhưng gia đình tự nguyện hiến để cứu người; quy định cụ thể đối tượng được lấy ý kiến, tránh gây khó khăn khi thực hiện.

Đối với dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong lĩnh vực y tế và xã hội, đại biểu đề nghị phân định rõ thẩm quyền cấp, đình chỉ, thu hồi giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh giữa Bộ Y tế, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và cơ quan quản lý địa phương, tránh chồng chéo.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại biểu lưu ý việc bảo đảm kỹ thuật lập pháp khi sửa đổi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; đề nghị nghiên cứu đưa nội dung này vào dự án luật sửa đổi Luật Đầu tư đang trình Quốc hội, bảo đảm tính đồng bộ và thuận lợi trong áp dụng pháp luật.

Mở rộng cơ hội hiến tạng cứu người, tăng cường bảo vệ người hiến

Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, tập trung phân tích các quy định về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người; nhấn mạnh yêu cầu vừa mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, vừa bảo đảm an toàn và quyền tự nguyện của người hiến.

Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đóng góp ý kiến về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Đại biểu đánh giá, dự thảo luật có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu ghép tạng lớn, trong khi nguồn hiến còn hạn chế. Bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý để kiểm soát, ngăn chặn hành vi mua bán mô, tạng trái phép, cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân và gia đình hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của việc hiến mô, tạng, hiến xác sau khi chết.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ và Bộ Y tế quan tâm bố trí nguồn lực cho nghiên cứu khoa học, từng bước phát triển mô, tạng nhân tạo, góp phần chủ động nguồn tạng thay thế trong tương lai.

Đối với người hiến mô, tạng khi còn sống, đại biểu cho rằng, cơ chế tư vấn cần được quy định chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, tránh tình trạng người hiến bị tác động hoặc chi phối bởi lợi ích của các bên liên quan. Đồng thời, cần xác định cụ thể tiêu chuẩn sức khoẻ của người hiến, tạo căn cứ chuyên môn và pháp lý để bác sĩ đánh giá chính xác, bảo đảm an toàn tính mạng, sức khoẻ cho người hiến.

Đáng chú ý, về điều kiện lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung trường hợp người tử vong đột ngột, không kịp thể hiện nguyện vọng hiến tặng nhưng gia đình hoặc người đại diện hợp pháp tự nguyện hiến để cứu người. Quy định cần xác định rõ điều kiện, chủ thể có thẩm quyền và trách nhiệm pháp lý, bảo đảm tính nhân văn nhưng không làm ảnh hưởng đến các nguyên tắc bảo vệ quyền con người.

Ngoài ra, đại biểu đề nghị rà soát, rút gọn những quy định có nội dung tương tự nhau để tránh trùng lặp, giúp dự thảo luật dễ hiểu và thuận lợi hơn khi thực hiện.

Chú trọng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hoàn thiện chính sách bảo vệ nhóm yếu thế

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, cơ bản tán thành báo cáo thẩm tra, đồng thời đề nghị hoàn thiện các dự thảo luật theo hướng bảo đảm tính nhân văn, công bằng và quyền lợi của nhóm dễ bị tổn thương.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, góp ý hoàn thiện chính sách hiến, ghép mô, tạng và các quy định về bảo vệ trẻ em, chăm sóc sức khoẻ.

Đối với dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu đề nghị ưu tiên tuyên truyền tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và địa bàn đặc biệt khó khăn; bổ sung người chưa thành niên vào nhóm được bảo đảm lợi ích tốt nhất. Đồng thời, xem xét bỏ quy định phạm nhân tự nguyện hiến mô, bộ phận cơ thể người phải tự chịu chi phí, để bảo đảm công bằng và thống nhất với chính sách chăm sóc sức khoẻ người hiến.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại biểu đề nghị cân nhắc lộ trình yêu cầu cơ sở sản xuất, kinh doanh công bố tiêu chuẩn áp dụng, phù hợp với tiến độ ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

Đối với các quy định về trẻ em và khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu đề nghị làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp bảo vệ trẻ em bị xâm hại, tránh chồng chéo giữa cấp tỉnh và cấp xã; xác định rõ cơ quan có thẩm quyền công nhận giấy phép hành nghề y. Đồng thời, nghiên cứu cho phép phòng khám đa khoa tư nhân đủ điều kiện tại vùng đặc biệt khó khăn bố trí giường lưu theo quy định, dưới sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước, góp phần giảm áp lực cho y tế công lập và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh của người dân vùng sâu, vùng xa.

Bảo đảm quyền lợi của trẻ em, người khuyết tật và minh bạch thị trường y tế

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Tỉnh uỷ viên, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Công tác đại biểu của Quốc hội, tập trung góp ý các quy định về bảo vệ trẻ em, xác định mức độ khuyết tật, giá dịch vụ khám, chữa bệnh, thiết bị y tế và dữ liệu giá thuốc.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Công tác đại biểu của Quốc hội, phát biểu về hoàn thiện chính sách bảo vệ trẻ em, người khuyết tật và quản lý giá thuốc, thiết bị y tế.

Đối với Luật Trẻ em, đại biểu đề nghị quy định rõ căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động của cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em; xác định trách nhiệm xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả và cơ chế phối hợp liên ngành. Đặc biệt, cần có phương án chuyển tiếp, bảo đảm trẻ em tại các cơ sở bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động được chuyển đến nơi chăm sóc phù hợp, không gián đoạn quyền và lợi ích hợp pháp.

Về Luật Người khuyết tật, đại biểu thống nhất quy định giao Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập Hội đồng xác định mức độ khuyết tật, đồng thời đề nghị bảo đảm sự tham gia về chuyên môn của cơ sở y tế để kết quả đánh giá khách quan, chính xác, bảo đảm quyền lợi người khuyết tật.

Đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu đề nghị hướng dẫn thống nhất phương pháp xây dựng giá dịch vụ khám, chữa bệnh không theo yêu cầu tại cơ sở y tế công lập; làm rõ trách nhiệm xây dựng, thẩm định và quyết định giá. Đồng thời, nghiên cứu công khai dữ liệu giá, xây dựng giá tham chiếu hoặc mức giá tối đa đối với từng nhóm thiết bị y tế, quy định rõ nguyên tắc đàm phán giá, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát nhằm hạn chế chi phí bất hợp lý, bảo đảm cạnh tranh và nguồn cung.

Về Luật Dược, đại biểu đề nghị xây dựng, liên thông cơ sở dữ liệu thuốc trên toàn quốc, tạo điều kiện cho người dân và cơ quan quản lý tra cứu, giám sát giá thuốc, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Làm rõ quy định kinh doanh thuốc trên môi trường điện tử

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, tập trung góp ý quy định kinh doanh thuốc theo phương thức thương mại điện tử trong dự án luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực y tế và xã hội.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội​​​​​​​, góp ý về quy định kinh doanh thuốc theo phương thức thương mại điện tử.

Đại biểu tán thành việc quy định các hình thức kinh doanh thuốc được phép thực hiện trên nền tảng thương mại điện tử và cấm bán thuốc qua livestream. Tuy nhiên, do đây là quy định về hành vi bị nghiêm cấm, cần xác định rõ phạm vi áp dụng để các cơ sở kinh doanh, nhất là nhà thuốc nhỏ, hiểu và tuân thủ thống nhất.

Đại biểu đề nghị làm rõ trường hợp nhà thuốc tiếp nhận yêu cầu qua điện thoại hoặc ứng dụng nhắn tin, sau đó giao thuốc không kê đơn, có thuộc phạm vi kinh doanh thuốc theo phương thức thương mại điện tử hay không, tránh cách hiểu khác nhau khi kiểm tra, xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ phương án định danh điện tử người bán và truy xuất giao dịch; nếu không bổ sung quy định riêng, cần giải trình cơ chế bảo đảm định danh người bán thuốc theo pháp luật về thương mại điện tử. Đồng thời, bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các sàn giao dịch, website, ứng dụng thương mại điện tử bán thuốc đã được xác nhận thông báo hoặc đăng ký trước ngày luật có hiệu lực, bảo đảm thống nhất với mốc thời gian quy định tại Luật Thương mại điện tử.

Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo luật, đánh giá đầy đủ tác động và tính khả thi. Các quy định liên quan đến sức khoẻ, tính mạng, quyền lợi của trẻ em, người khuyết tật và nhóm yếu thế cần bảo đảm chặt chẽ, rõ trách nhiệm, phù hợp thực tiễn và giàu tính nhân văn./.

Lê Hằng