Nâng cao hiệu quả hoạt động hệ thống chính trị cơ sở

Nhìn lại hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh Cà Mau, bên cạnh kết quả tích cực về tinh gọn bộ máy và đổi mới phương thức lãnh đạo, thực tiễn cũng chỉ ra nhiều điểm nghẽn cốt lõi cần tháo gỡ kịp thời để bộ máy cơ sở thực sự hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

• Hệ thống chính trị cơ sở khẳng định sức mạnh bảo vệ Ðảng
• Đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở: Sự trưởng thành của cơ sở
• Tháo gỡ khó khăn từ cơ sở trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp
• Tiếp tục gỡ khó, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Bước chuyển mình và những "nút thắt"

Mới đây, Tỉnh uỷ tổ chức hội nghị và các cuộc thảo luận tại 14 tổ để bàn giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2027 và những năm tiếp theo, gắn với xây dựng hệ thống chính trị cấp xã vững mạnh.

Cà Mau có 64 đảng bộ xã, phường (55 xã, 9 phường) và 830 ấp, khóm. Đến tháng 9/2026, tỉnh hoàn thành 100% việc định danh lại 64 đảng bộ cấp xã thành đảng bộ cơ sở trực thuộc Tỉnh uỷ, đồng thời sắp xếp 2.117 tổ chức đảng trực thuộc cấp xã và 830 chi bộ ấp, khóm theo quy định của Trung ương.

Trình bày báo cáo tại hội nghị, đồng chí Huỳnh Quốc Việt, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, cho biết: Công tác quy hoạch, đào tạo cán bộ cơ sở có bước chuyển biến rõ rệt. Trong 9 tháng năm 2026, các đảng uỷ xã, phường cử 4.035 cán bộ, đảng viên đi đào tạo, bồi dưỡng, trong đó có 737 đồng chí học lý luận chính trị và hơn 3.200 lượt cán bộ được cập nhật kiến thức mới.

Việc mở rộng không gian phát triển, thay đổi quy mô diện tích và dân số theo mô hình mới tạo điều kiện cho đảng uỷ cấp xã nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Tuy nhiên, bối cảnh mới đặt ra không ít thách thức vượt tầm dự báo đối với đội ngũ cán bộ cấp cơ sở.

Tại các phiên thảo luận tổ, tiếng nói từ người trong cuộc phác hoạ bức tranh thực tế về những khó khăn mà hệ thống chính trị cấp xã đang gánh vác. Theo đó, sau khi phân cấp, phân quyền mạnh mẽ về cho cơ sở, khối lượng công việc cấp xã tăng lên đáng kể. Dù có chủ trương giảm hội họp, nhưng thực tế các cuộc họp vẫn rất nhiều, cùng với áp lực xử lý văn bản từ cấp trên xuống rất lớn, thời gian báo cáo quá gấp. Vì vậy, cán bộ, công chức phải “chạy theo việc”, chưa có nhiều thời gian suy nghĩ, xây dựng các giải pháp mang tính đột phá.

Công chức Phòng Kinh tế Xã Tạ An Khương thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Bên cạnh đó, bà Võ Thị Ngọc Dung, Chủ tịch UBND xã Ninh Quới, bày tỏ trăn trở về chỉ tiêu phát triển đảng viên mới: “Vấn đề không nằm ở số lượng mà là chất lượng đảng viên sau khi kết nạp sẽ đóng góp được gì cho địa phương, tránh tình trạng phát triển xong rồi lại có danh sách đưa ra khỏi Đảng”.

Báo cáo của Tỉnh uỷ cũng chỉ rõ, sinh hoạt chi bộ ở một số nơi vẫn còn nặng về phổ biến văn bản hành chính, thiếu tính chiến đấu và chưa đi sâu giải quyết các bài toán thực tiễn phát sinh tại địa bàn.

Đặc biệt, một số địa phương đang rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng do thiếu hụt nhân lực. Ông Từ Văn Lăng, Chủ tịch UBND xã Tân Tiến, chia sẻ câu chuyện thực tế: Khối UBND xã Tân Tiến hiện mới chỉ đạt 57% chỉ tiêu biên chế được giao, khối Đảng và đoàn thể đạt hơn 62%. Cán bộ tại chỗ phải làm việc đến 9-10 giờ đêm, nhưng vẫn bị nhắc nhở vì chậm tiến độ.

Ông Từ Văn Lăng, Chủ tịch UBND xã Tân Tiến, tham gia thảo luận tại Tổ số 3, do đồng chí Huỳnh Hữu Trí, Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh uỷ, chủ trì vào chiều 9/11/2026.

Ngoài ra, nhiều cán bộ phường, xã sau sắp xếp dù rất nỗ lực, đoàn kết, nhưng chuyên môn chưa phù hợp với vị trí việc làm.

Giải pháp căn cơ

Để hệ thống chính trị xã, phường vững mạnh, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh trong năm 2027 và những năm tiếp theo, các đại biểu thống nhất nhiều giải pháp trọng tâm.

Đại tá Phạm Minh Giang, Phó Chính uỷ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, kiêm Chính uỷ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, nhấn mạnh: “Với số lượng biên chế hiện tại, trong lúc khối lượng công việc, văn bản, cuộc họp nhiều, không có cách nào khác là từ lãnh đạo chủ chốt cho tới cán bộ phải trực tiếp bắt tay vào xử lý, không né tránh, không đùn đẩy”.

Ông Nguyễn Nhân Đức, Chủ tịch UBND Xã Hồng Dân, đề xuất: Cần phân nhóm cán bộ theo năng lực (nhóm vượt trội, nhóm chuyên môn tốt, nhóm quản lý tốt, nhóm năng lực thấp...) để có kế hoạch đào tạo, bố trí đúng người, đúng việc, đúng sở trường. Đồng thời, nghiên cứu thành lập tổ chuyên trách đánh giá cán bộ gồm các đồng chí lãnh đạo chủ chốt cấp xã nhằm đánh giá công tâm, khách quan, thực chất năng lực cán bộ, tránh tình trạng mất nhiều tháng "thử việc" mới phát hiện cán bộ không đáp ứng yêu cầu công việc.

Tỉnh uỷ xác định giải pháp đột phá là duy trì nghiêm chế độ sinh hoạt định kỳ và chuyên đề; kiên quyết khắc phục tình trạng sinh hoạt chi bộ nặng về đọc văn bản. Mỗi kỳ sinh hoạt phải xác định nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Kỳ sinh hoạt tiếp theo phải kiểm điểm, đánh giá đến cùng kết quả thực hiện.

Cán bộ Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Hiệp Thành tìm hiểu mô hình trồng ớt của nông dân, có sự hỗ trợ của hợp tác xã nông nghiệp.

Cùng với rà soát, giao đủ chỉ tiêu biên chế và trang bị cơ sở vật chất, công nghệ thông tin cho chi bộ ấp, khóm, các địa phương kiến nghị Tỉnh uỷ, UBND tỉnh đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án giao thông huyết mạch để tạo động lực cho cơ sở phát triển kinh tế, giảm bớt áp lực xã hội cho bộ máy hành chính cấp xã.

Thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Cà Mau cho thấy, hệ thống chính trị cấp xã chỉ thực sự vững mạnh khi bộ máy được tinh gọn đi đôi với phân bổ nguồn lực hợp lý; cán bộ không chỉ được đào tạo về lý luận mà còn phải được bố trí đúng vị trí sở trường và giải phóng khỏi "rừng văn bản, họp hành". Tỉnh uỷ đang quyết liệt chỉ đạo tháo gỡ từng điểm nghẽn, để cấp cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới.

Nguyễn Quốc